ΕΙΣ ΤΗΝ ΑΓΙΑΝ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΙΝ (Ματθ. 17,5)

Ἀπομαγνητοφωνημένη ὁμιλία μακαριστοῦ γέροντος Ἀθανασίου Μυτιληναίου

μὲ θέμα:

«ΑΥΤΟΥ ΑΚΟΥΕΤΕ»

[ἐκφωνήθηκε στὴν Ἱερὰ Μονὴ Κομνηνείου Λαρίσης στὶς 6-8-1988]

(Γ103β)

Ὁ σκοπὸς μιᾶς ἑορτῆς, ἀγαπητοί μου, εἶναι νὰ ξαναζωντανέψει ἕνα γεγονὸς καὶ νὰ δημιουργήσει, ἂν τοῦτο βέβαια εἶναι δυνατόν, τὰ ἴδια βιώματα, ὅπως ὅταν τὸ γεγονὸς ἐλάβαινε χώρα.

Ἔτσι, ὅταν οἱ μαθηταὶ Πέτρος, Ἰάκωβος καὶ Ἰωάννης εἶδαν τὸ ὑπερφυὲς αὐτὸ θαῦμα τῆς Μεταμορφώσεως τοῦ Κυρίου, ἐκινήθησαν ἀνάμεσα σὲ δύο ἀκραῖα αἰσθήματα. Αὐτὰ ποὺ μέσα στὴν Ἱστορία καλεῖται ὁ κάθε πιστός, ὅπως σᾶς εἶπα, αὐτὸς ὁ σκοπὸς τῶν ἑορτῶν, νὰ κινηθεῖ. Ἦταν ἡ γοητεία τῆς θέας, ὥστε ὁ Ἀπόστολος Πέτρος νὰ φθάσει νὰ ζητήσει ἀπὸ τὸν Κύριο νὰ μείνουν γιὰ πάντα στὸ Θαβώρ. Ἀλλὰ καὶ ὁ τρομακτικὸς φόβος, ὥστε νὰ πέσουν πρηνεῖς, ὅπως πολὺ ὡραία τὸ ἐκφράζει κατὰ δυναμικότατον τρόπον ἡ βυζαντινὴ ἁγιογραφία, ὅταν ἄκουσαν τὴν φωνὴν τοῦ Οὐρανίου Πατρὸς ἀπὸ τὸ κέντρον τῆς νεφέλης: «Καὶ ἰδοὺ φωνὴ ἐκ τῆς νεφέλης λέγουσα· οὗτος ἐστιν ὁ υἱός μου ὁ ἀγαπητός, ἐν ᾧ εὐδόκησα· αὐτοῦ ἀκούετε». «Καὶ νά, φωνὴ ἐκ τῆς νεφέλης, ἡ ὁποία ἔλεγε: Αὐτὸς εἶναι ὁ Υἱός μου ὁ ἀγαπητός -δηλαδὴ ὁ Ἰησοῦς- εἰς τὸν Ὁποῖον ἀναπαύομαι· Αὐτὸν νὰ ἀκοῦτε».

Ἦτο ἡ μεγάλη μαρτυρία τοῦ Πατρὸς ὑπὲρ τοῦ Υἱοῦ, ποὺ χάριν αὐτῆς τῆς μαρτυρίας, ὅπως λέγαμε ἐχθὲς εἰς τὸν Ἑσπερινόν, ἐστήθῃ τὸ σκηνικὸν τῆς φωτεινῆς νεφέλης. Ἡ μαρτυρία τοῦ Πατρὸς ἔχει μία ἄπειρη βαρύτητα γιατί εἶναι μία ἄμεση ἀποκάλυψη.

Τίνος ἦτο ἡ φωνή; Ἔπρεπε νὰ δοθεῖ καὶ διὰ τὴν φωνὴν μία μαρτυρία, διὰ νὰ ἐξασφαλιστεῖ ἡ γνησιότητα τῆς φωνῆς. Ἀλλὰ ἡ μαρτυρία τῆς φωνῆς, ποὺ θὰ ἔδιδε τὴν μαρτυρίαν διὰ τὸν Ἰησοῦν, ἐδόθῃ ἀπὸ τὴν παρουσίαν τῆς φωτεινῆς νεφέλης. Τὸ ἕνα δηλαδὴ δίδει τὴ μαρτυρίαν διὰ τὸ ἄλλο. Ἡ νεφέλη δίδει τὴν μαρτυρίαν τῆς γνησιότητος τῆς φωνῆς καὶ ἡ γνησιότητα τῆς φωνῆς τὴ μαρτυρίαν περὶ τοῦ προσώπου τοῦ Υἱοῦ. Γι᾿ αὐτὸ ἀκριβῶς λέγει ἕνας ἑρμηνευτής: «Νεφέλη καὶ φωνή, ἵνα βεβαιωθῶσιν ὅτι φωνὴ Θεοῦ ἐστίν». Μαζὶ ἡ φωνὴ μὲ τὴ νεφέλη, διὰ νὰ βεβαιωθοῦν οἱ μαθηταὶ ὅτι πρόκειται περὶ τῆς φωνῆς τοῦ Θεοῦ. Καὶ ἡ φωνὴ ἦτο τοῦ Πατρός, τοῦ Οὐρανίου Πατρός. Ἐδῶ πάλι βλέπομε, ὅπως εἰς τὴν Βάπτισιν, ἔχομε μία πλήρη Θεοφανία. Τὸ κέντρον τῆς Θεοφανίας στὴν Μεταμόρφωσιν κατέχει ὁ Υἱός. Ὅπως καὶ εἰς τὴν Βάπτισιν τὸ κέντρον τῆς Θεοφανίας κατέχει πάλι ὁ βαπτιζόμενος Υἱός. Τὸ Πνεῦμα τὸ Ἅγιον, ἐκεῖ, εἰς τὴν Βάπτισιν ἦτο ὡσεὶ περιστερά. Τὸ Πνεῦμα τὸ Ἅγιον ἐδῶ εἶναι ὡς νεφέλη φωτεινή. Ὁ Πατὴρ ἐμφανίζεται ὡς φωνὴ καὶ ἐκεῖ εἰς τὴν Βάπτισιν καὶ ἐδῶ καὶ πάντοτε μὲ τὴν ἰδίαν μαρτυρίαν. Ὅτι «Αὐτὸς εἶναι ὁ Υἱός μου ὁ ἀγαπητός». Ἀκροατὴς ἐκεῖ εἰς τὴν Βάπτισιν ἦταν κυριότατα ὁ Ἰωάννης ὁ Βαπτιστής. Ἐδῶ ἀκροαταὶ τῆς φωνῆς εἶναι ὁ Πέτρος, ὁ Ἰάκωβος καὶ ὁ Ἰωάννης. Δὲν εἶναι τολμηρὸ νὰ ποῦμε καὶ ὁ Μωυσῆς καὶ ὁ Ἠλίας. Θὰ τὸ δοῦμε λίγο πιὸ κάτω. Ἔτσι ἔχομε ἄλλη μία μαρτυρία ἐδῶ τοῦ Πατρὸς μὲ φωνήν. Εἶναι ἡ δεύτερη μαρτυρία μέσα εἰς τὰ Εὐαγγέλια.

Ἔχομε ὅμως καὶ μία τρίτη μαρτυρία τῆς φωνῇς τοῦ Οὐρανίου Πατρός. Ὅταν κάποτε ὁ Κύριος ὁμίλει εἰς τὰ πλήθη, ἔκανε μία μικρὰν προσευχὴν εἰς τὴν ὁποίαν ἐδόθῃ μία συγκλονιστικὴ ἀπάντησις: «Πάτερ, δόξασόν σου τὸ ὄνομα. ἦλθεν οὖν φωνὴ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ· καὶ ἐδόξασα καὶ πάλιν δοξάσω». «Ἀπεκρίθη ὁ ᾿Ιησοῦς καὶ εἶπεν· οὐ δι᾿ ἐμὲ αὕτη ἡ φωνὴ γέγονεν, ἀλλὰ δι᾿ ὑμᾶς». «Πατέρα, δόξασέ μου τὸ ὄνομά Σου. Ἦλθε λοιπὸν μία φωνὴ ἀπὸ τὸν οὐρανό. ‘’Καὶ ἐδόξασα καὶ πάλι δοξάσω’‘. Τότε ἀπεκρίθῃ ὁ Ἰησοῦς πρὸς τὰ πλήθη καὶ εἶπε: ‘’Αὐτὴ ἡ φωνὴ δὲν ἔγινε γιὰ μένα ἀλλὰ γιά σᾶς’‘». Δηλαδὴ «νὰ σᾶς δοθεῖ μία μαρτυρία Ποιός εἶμαι, ποῦ ἀποτείνομαι καὶ πῶς ἀπαντᾷ Ἐκεῖνος πρὸς τὸν Ὁποῖον Ἐγὼ ἀποτείνομαι».

Ἔχομε λοιπὸν τρεῖς μαρτυρίες σὰν φωνὴ τοῦ οὐρανίου Πατρός· στὴν Βάπτισιν, στὴν Μεταμόρφωσιν καὶ τώρα εἰς τὰ πλήθη, ὑπὲρ τῆς ταυτότητος τοῦ Υἱοῦ. Καὶ ποιά εἶναι αὐτὴ ἐν προκειμένῳ ἡ μαρτυρία; Τὸ εἴπαμε: «Οὗτος ἐστὶν ὁ ὑἱός μου ὁ ἀγαπητός». Αὐτὴ εἶναι ἡ μαρτυρία, σπουδαιοτάτη μαρτυρία, ποὺ ὅπως εἴδαμε εἶναι ἡ δευτέρα χρονολογικά.

Ἡ μαρτυρία τοῦ Ἀποστόλου Πέτρου, ὅπως θὰ ἐνθυμεῖσθε, ὅταν ὁ Κύριος ἔθεσε ἐκείνη τὴν ἐρώτηση στοὺς μαθητάς: «Οἱ ἄνθρωποι τίνα με λέγουσιν εἶναι τὸν υἱὸν τοῦ ἀνθρώπου; (:Οἱ ἄνθρωποι γιὰ μένα τί λένε; Γιὰ μένα τὸν Υἱὸν τοῦ ἀνθρώπου, ποιός εἶμαι;)». Καὶ τότε... -γιατί ὑπῆρχαν ποικίλες ἀπόψεις περὶ τοῦ προσώπου τοῦ Ἰησοῦ. Καὶ τότε ὁ Ἀπόστολος Πέτρος, ἐξ ὀνόματος καὶ τῶν ἄλλων μαθητῶν εἶπε ἐκεῖνα τὰ βαρυσήμαντα λόγια: «Σὺ εἶ ὁ Χριστὸς ὁ υἱὸς τοῦ Θεοῦ τοῦ ζῶντος (: Σὺ εἶσαι ὁ Μεσσίας· ὁ κατεξοχὴν Υἱὸς τοῦ Θεοῦ, τοῦ Θεοῦ τοῦ ζῶντος Θεοῦ)». Βέβαια ἦτο μία μεγάλη μαρτυρία, ποὺ ὁ Κύριος τὴν μαρτυρίαν αὐτὴν ἐπήνεσε καὶ εἶπε ὅτι ἐπὶ τῆς μαρτυρίας αὐτῆς θὰ θεμελιωθεῖ ἡ Ἐκκλησία. Ἐλέγετο Σίμων ἢ Κηφὰς ὁ Πέτρος. Καὶ τὸν ἀποκαλεῖ ἐκεῖ, τὸν μετονομάζει καὶ τὸν λέγει Πέτρον, πέτρα δηλαδή, βράχον καὶ ὅτι ἐπ᾿ αὐτοῦ τοῦ βράχου -ποιοῦ βράχου;- αὐτῆς τῆς ὁμολογίας -ποιάς ὁμολογίας; : ὅτι ὁ Ἰησοῦς εἶναι ὁ κατεξοχὴν Υἱὸς τοῦ Θεοῦ-, θὰ θεμελιωθεῖ ἡ Ἐκκλησία· τῆς ὁποίας τὰ θεμέλια δὲν θὰ μπορέσουν αὐτὲς οἱ σκοτεινὲς δυνάμεις τοῦ Ἅδου νὰ τὰ κλονίσουν μέσα εἰς τὴν Ἱστορίαν.

Ἀλλὰ αὐτὴ ὅμως ἡ μαρτυρία τοῦ Πέτρου ἦτο μία ἔμμεση μαρτυρία· διότι ἁπλῶς τοῦ ἀπεκαλύφθῃ. Τὸ βεβαιώνει ὁ ἴδιος ὁ Κύριος, ὅταν τοῦ λέγει: «Σίμων Βαριωνᾶ (:Σίμων, παιδὶ τοῦ Ἰωνᾶ, αὐτὸ ποὺ εἶπες δὲν ἦταν δικό σου) ὅτι σὰρξ καὶ αἷμα -δηλαδὴ ἄνθρωπος- οὐκ ἀπεκάλυψέ σοι (:Δέν σοῦ τὸ ἀπεκάλυψε αὐτὸ ἄνθρωπος, ὅτι Ἐγὼ εἶμαι ὁ Υἱὸς τοῦ Θεοῦ τοῦ ζῶντος), ἀλλ᾿ ὁ πατὴρ μου ὁ ἐν τοῖς οὐρανοῖς». Συνεπῶς καὶ ἐδῶ ἔχομε καὶ τὴν ἀποκάλυψη καὶ τὴ μαρτυρία τοῦ Πατρός, μόνο ποὺ γίνεται ἔμμεσα, διὰ τῆς μαρτυρίας ἑνὸς μαθητοῦ.

Ἐδῶ ὅμως στὴ Μεταμόρφωση ἔχομε ἄμεσον μαρτυρίαν τοῦ Πατρὸς διὰ τὸν Υἱόν. Ἀλλὰ αὐτῆς τῆς μαρτυρίας τοῦ Πατρός, προηγήθηκε μιὰ ἄλλη μαρτυρία διὰ τὸν Υἱόν. Ἦτο ἡ μαρτυρία τοῦ Μωυσέως· ὁ ὁποῖος τὴ στιγμὴ ποὺ ἐδίδετο ἡ μαρτυρία τοῦ Πατρός, ὁ Μωυσῆς ἦτο παρών. Καὶ τὴν εἶχε δώσει τὴ μαρτυρίαν αὐτὴ 15 περίπου αἰῶνες πρὸ Χριστοῦ.

Ἀκοῦστε πῶς τὸ λέγει ὁ ἴδιος ὁ Μωυσῆς εἰς τὸ βιβλίον τοῦ Δευτερονομίου στὸ 18ο κεφάλαιον, στίχος 15. Εἶναι ἡ πλέον βαρυσήμαντος θέσις, ὄχι μόνο μέσα εἰς τὸ βιβλίον τοῦ Δευτερονομίου, ἀλλὰ εἰς αὐτὴν τὴν Πεντάτευχον, ἀλλὰ εἰς αὐτὴν ὁλόκληρην τὴν Παλαιὰν Διαθήκην. Τί λέγει ἐκεῖ ὁ Μωυσῆς; «Προφήτην ἐκ τῶν ἀδελφῶν σου ὡς ἐμὲ -δηλαδὴ «Προφήτην ἀπὸ τοὺς ἀδελφούς σου», λέει στὸν λαό, «σὰν ἐμένα», ὡς ἐμὲ, δηλαδὴ τί εἶμαι ἐγώ; Νομοθέτης. Προσέξτε: Ὑπογραμμίζω. Νομοθέτης. Θὰ τὸ πῶ διὰ τρίτην φορά. Νομοθέτης- ἀναστήσει σοι Κύριος ὁ Θεός σου, αὐτοῦ ἀκούσεσθε». Θὰ ἐγείρει, θὰ ἀναστήσει, θὰ φέρει στὴν Ἱστορία, ἕναν ἄλλον Νομοθέτην. Αὐτοῦ ἀκούσεσθε. Ἀκοῦστε αὐτὴν τὴν φράσιν: «Αὐτοῦ ἀκούσεσθε». Αὐτὸν νὰ ἀκούσετε. Ὁ Πατὴρ τί εἶπε; «Αὐτοῦ ἀκούσεσθε». Ὥστε λοιπὸν εἶναι Αὐτὸς ὁ ἄλλος Νομοθέτης, ὁ ἄλλος προφήτης. Καὶ ὁ Θεὸς βεβαιώνει αὐτὴν τὴν ρῆσιν τὴν προφητικὴν τοῦ Μωυσέως, μὲ τὰ ἑξῆς λόγια, λίγο πιὸ κάτω ἀπὸ αὐτὸ ποὺ σᾶς διάβασα: «Προφήτην ἀναστήσω αὐτοῖς -δηλαδὴ στοὺς Ἑβραίους- ἐκ τῶν ἀδελφῶν αὐτῶν -δηλαδὴ ἀπὸ τὸν λαὸ τους-, ὥσπερ σε -ὅπως καὶ ὁ Ἰησοῦς ἐκ τοῦ λαοῦ τοῦ Ἰσραὴλ κατάγεται κατὰ σάρκα. Ὅπως κι ἐσένα· δηλαδὴ Νομοθέτην-, καὶ δώσω τὰ ῥήματα ἐν τῷ στόματι αὐτοῦ (:θὰ τοῦ βάλω τὰ λόγια μου στὸ στόμα του), καὶ λαλήσει αὐτοῖς καθ᾿ ὅ,τι ἂν ἐντείλωμαι αὐτῷ -Ὁ Χριστὸς εἶπε: «Ἐγὼ ἀπ᾿ ἐμαυτοῦ οὐδὲν λαλῶ: Ὅ,τι ὁ Πατὴρ θέλει, αὐτὸ λαλῶ-· καὶ ὁ ἄνθρωπος, -συνεχίζει ὁ Θεὸς στὴν Παλαιὰ Διαθήκη- ὃς ἐὰν μὴ ἀκούσῃ ὅσα ἂν λαλήσῃ ὁ προφήτης ἐκεῖνος ἐπὶ τῷ ὀνόματί μου, ἐγὼ ἐκδικήσω ἐξ αὐτοῦ». «Ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος θὰ δείξει ἀνυπακοὴ σὲ Αὐτὸν τὸν νέον Νομοθέτην, Ἐγὼ θὰ τὸν τιμωρήσω».

Καὶ ποιό τὸ περιεχόμενο αὐτῆς τῆς μαρτυρίας; Ὅτι «Αὐτὸς τώρα ποὺ μεταμορφοῦται, ὅπως στὴν Βάπτιση, Αὐτὸς τώρα ποὺ βαπτίζεται, ὅτι Αὐτὸς ποὺ τώρα μεταμορφοῦται ἐνώπιον τῶν τριῶν μαθητῶν, Πέτρου, Ἰακώβου καὶ Ἰωάννου καὶ ἐνώπιον τῶν οὐρανίων ἐπισκεπτῶν, Μωυσέως καὶ Ἠλιοῦ, Αὐτὸς εἶναι ὁ Υἱός μου ὁ ἀγαπητός». Αὐτὸ τὸ «Οὗτος», «Οὗτος ἐστιν», αὐτὸ τὸ «Οὗτος» εἶναι δεικτικὸν (Ἀπὸ τὸ δείχνω) ποὺ σημαίνει ὅτι Αὐτὸς εἶναι καὶ ὄχι κάποιος ἄλλος. Δὲν ὑπάρχει κανεὶς ἄλλος παρὰ μόνον Αὐτός. Εἶναι ἐκεῖνο ποὺ θὰ γράψει ἀργότερα ὁ Ἀπόστολος Παῦλος: «Ἐν οὐδενὶ ἑτέρῳ ὑπάρχει ἡ σωτηρία». Δὲν ὑπάρχει εἰς κανέναν ἄλλον ἡ σωτηρία, παρὰ μόνον εἰς τὸν Ἰησοῦν Χριστόν.

«Οὗτος ἐστίν»· ποὺ σημαίνει, Αὐτὸς εἶναι. Αὐτὸς εἶναι πάντοτε. Δὲν εἶναι σήμερα καὶ δὲν ἦταν χθές. Ἀλλὰ Αὐτὸς ποὺ εἶναι πάντοτε. Θὰ γράψει ἀργότερα ὁ Ἀπόστολος Παῦλος εἰς τὴν πρὸς Ἑβραίους ἐπιστολήν του: «Χριστὸς χθὲς καὶ σήμερον ὁ αὐτὸς εἰς τοὺς αἰῶνας». Ὁ Ἕνας, ὁ μοναδικός, ὁ αἰώνιος, ὁ παντοτινός, ὁ ἕνας μόνος Σωτήρ. Καὶ Αὐτὸς ποὺ Ἐγὼ τώρα, ὡς νὰ λέγει ὁ Πατὴρ μὲ ἐκεῖνο τὸ «οὗτος», ὅταν λέμε «οὗτος», αὐτός, δείχνομε, Ἐγὼ τώρα ὁ Πατὴρ δακτυλοδεικτῶ· Αὐτὸς εἶναι ὁ Υἱός μου. Ὄχι υἱός μου· ἀλλὰ ὁ Υἱός μου. Ἔναρθρα, μὲ ὁ μπροστά· ποὺ δείχνει ὅτι εἶναι Υἱὸς ὄχι κατ᾿ υἱοθεσίαν ἢ κάποιος, ὅπως λεγόμεθα ὅλοι «Παιδιὰ τοῦ Θεοῦ». Ὅπως καὶ οἱ Ἑβραῖοι ἔλεγαν...- καλῶς τὸ κατενόησαν οἱ Ἑβραῖοι, ξέρετε, καὶ πῆραν λίθους νὰ λιθοβολήσουν τὸν Κύριον, καλῶς τὸ κατενόησαν. «Γιατί», λέει, «μὲ λιθοβολεῖτε;», ἐρώτησε ὁ Κύριος. «Ἐπειδὴ κάνω καλὰ ἔργα; Γιὰ ποιό καλὸ ἔργο μὲ λιθοβολεῖτε;». «-Ὄχι, δὲν σὲ λιθοβολοῦμε γιὰ κανένα καλὸ ἔργο, ἀλλὰ γιατί εἶπες ὅτι εἶσαι ὁ Υἱὸς τοῦ Θεοῦ».

Δηλαδή; Κι ἐκεῖνοι δὲν ἦσαν υἱοὶ τοῦ Θεοῦ; Δὲν ἀπεκλήθησαν «Ὁ υἱός μου ὁ πρωτότοκος» ὁλόκληρος ὁ Ἰσραήλ; Τὸν ὁποῖον καλῶ ἐξ Αἰγύπτου. Ἄλλο ὅτι αὐτὴ ἡ προφητεία, σὲ δεύτερο πλάνο ἀφορᾷ τὸν Ἰησοῦν Χριστόν. Ναί, καλῶς τὸ κατενόησαν. «Γιατί ἔκανες», λέει, «τὸν ἑαυτόν σου Υἱὸν τοῦ Θεοῦ;». Τί; Μοναδικὸν Υἱὸν τοῦ Θεοῦ. Μὲ ἰδιότητα μοναδικήν. Καὶ ὅπως λέγει ὁ Ζιγαβηνός: «Οὐχ ἁπλῶς υἱὸς ὡς οἱ δι᾿ ἀρετῆς υἱοποιούμενοι μοι». «Ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι γίνονται παιδιά μου, ἐπειδὴ ἀποκτοῦν ἁγιότητα». Ὅπως καὶ ἡ μαρτυρία τοῦ Πέτρου ποὺ εἶπε: «Σὺ εἶ ὁ Χριστὸς (:Σὺ εἶσαι ὁ Χριστὸς) ὁ υἱὸς τοῦ Θεοῦ τοῦ ζῶντος» κ.τ.λ. Ἐνάρθρως.

Μάλιστα, ὅταν ὁ Κύριος ἔκανε τὴν θάλασσα νὰ σιγήσει, ἐκοιμᾶτο μὲς στὸ καΐκι κι ἔγινε ταραχὴ μεγάλη καὶ Τὸν ξύπνησαν. «Κύριε», λέγει, «ξύπνα, γιατί χανόμαστε». Τότε σηκώθηκε ὁ Κύριος, εἶπε στὸν ἄνεμο, στὴ θάλασσα: «Σιώπα, πεφίμωσο», κλεῖσε τὸ στόμα σου, βάλε φίμωτρο. Ἀμέσως γαλήνη. Ἀκαριαία. Καὶ τότε πῆγαν καὶ Τὸν προσκύνησαν ἐκεῖνοι ποὺ ἦσαν εἰς τὸ καΐκι καὶ εἶπαν -προσέξτε ἀκρίβεια- : «Ἀληθῶς Θεοῦ υἱὸς ἐστὶν οὗτος». Εἶναι πράγματι ἀληθινὸς Υἱός, ὄχι «ὁ υἱός», υἱός, δηλαδὴ πολὺ καλὸς ἄνθρωπος, ποὺ τὸν ἀκούει ὁ Θεός. Γιατί; Ἀκόμη δὲν ἐγνώριζαν Ποιός ἦταν ὁ Ἰησοῦς. Ὅταν ὅμως Τὸν ἐγνώρισαν, δὲν ἦταν υἱός, ἀλλὰ ὁ Υἱός, ὁ Ἕνας καὶ ὁ μοναδικός. Καὶ ὁ Υἱὸς Αὐτὸς εἶναι ἐκ τῆς οὐσίας τοῦ Πατρός, εἶναι ἀΐδιος, δηλαδὴ χωρὶς ἀρχή, χωρὶς τέλος, ὅπως καὶ ὁ Πατήρ. Εἶναι τὸ δεύτερον πρόσωπον τῆς Ἁγίας Τριάδος. Εἶναι Ἐκεῖνος γιὰ τὸν ὁποῖον ἐγράφῃ στὸν 2ον Ψαλμόν: «Υἱὸς μου εἶ σύ, ἐγὼ σήμερον γεγέννηκά σε». «Σὺ εἶσαι ὁ Υἱός μου, τὸν Ὁποῖον ἐγὼ σήμερα ἔχω γεννήσει». Καὶ εἶναι ὁμοούσιος πρὸς τὸν Πατέρα. Γιατί; Γιατί «Ἐγώ», λέει «Σὲ γέννησα, Ἐγώ, Ἐγὼ ὁ Πατήρ. Συνεπῶς εἶσαι ὁμοούσιος μὲ Ἐμένα». Αὐτὸ τὸ «σήμερον» καὶ τὸ «γεγέννημαι» ὑπάρχει σὲ αὐτὰ τὸ παρὸν καὶ τὸ παρελθόν, ποὺ ἐκφράζεται ἡ προαιώνιος γέννησις τοῦ Υἱοῦ. Καὶ ὁ Υἱὸς Αὐτὸς εἶναι ἀγαπητός. Ἀγαπητὸς ὡς Μονογενής, ἐκ τῆς φύσεως τοῦ Πατρός. Ἀγαπητὸς καὶ ὡς ἄνθρωπος· γιατί εὑρίσκεται ἐνώπιον τοῦ Πατρὸς ὡς ἄνθρωπος, ἀνὰ πᾶσα στιγμὴ εὐαρεστῶν. «Ἐν ᾧ εὐδόκησα»· «στὸν Ὁποῖον Ἐγὼ ἀναπαύομαι». Καὶ ἐπιμαρτυρεῖ ὁ Πατήρ.

Γι᾿ αὐτὸ τὸ «εὐδόκησα» λέει ὁ Ἱερὸς Χρυσόστομος: «Ὡσανὶ ἔλεγεν: Ἐν ᾧ ἀναπαύομαι, ᾧ ἀρέσκομαι». «Σ᾿ αὐτὸν ποὺ ἐγὼ ἀναπαύομαι, σὲ Αὐτὸν ποὺ ἐγὼ ἀρέσω». Καὶ ὅπως λέγει ὁ Ζιγαβηνός: «Φιλῶ γὰρ ὡς υἱόν μου (:Τὸν ἀγαπῶ σὰν παιδὶ μου) καὶ ὡς ἀγαπητὸν καὶ ὡς ἀναπαύοντα καὶ ἀρέσκοντά μοι (:καὶ σὰν υἱόν, σὰν ἀγαπητὸν καὶ σὰν ἀναπαύοντά με, μὲ ἀναπαύει, γιατί κάνει τὸ θέλημά μου· καὶ ἀκόμη εἶναι Ἐκεῖνος ποὺ ἀρέσω)».

Καὶ συνεπῶς; Συνεπῶς: «Αὐτοῦ ἀκούετε». Αὐτὸν νὰ ἀκοῦτε. Καὶ τοῦτο διότι εἶναι ὁ ἄλλος προφήτης, ποὺ ἐπροφήτευσε ὁ Μωυσῆς, ὅπως σᾶς εἶπα, εἶναι ὁ νέος Νομοθέτης. Γιατί ὁ Μωυσῆς εἶπε: «Προφήτην ὡς ἐμέ». Αὐτὸ τὸ «προφήτην ὡς ἐμέ», τὸ βρίσκομε εἰς τὸ δεύτερον κεφάλαιον τοῦ Ἠσαΐου, ὁ ὁποῖος λέγει τὸ ἑξῆς καταπληκτικόν: «Ἐξελεύσεται νόμος καὶ λόγος Κυρίου ἐξ Ἱερουσαλήμ». Ναί, ἀλλὰ ὁ νόμος ἐξῆλθε ἐκ Σινᾶ. Ἀπὸ ἐκεῖ βγῆκε ὁ νόμος, ἀπὸ τὸ Σινᾶ. Ἐδῶ λέγει ὁ Ἠσαΐας, 800 χρόνια πρὸ Χριστοῦ, ὅτι θὰ βγεῖ νόμος ἀπὸ τὴ Σιῶν, δηλαδὴ ἀπὸ τὴν Ἱερουσαλήμ. Καὶ λόγος ἀπὸ τὰ Ἱεροσόλυμα. Ἀλλὰ μόνον ὁ Χριστὸς νομοθέτησε εἰς τὸν χῶρον τῆς Παλαιστίνης. Ἀλλὰ ὁ Μωυσῆς πῆρε τὸν νόμο εἰς τὸ Σινᾶ. Αὐτὸ δείχνει ὅτι πράγματι ὁ Χριστὸς εἶναι ὁ νέος Νομοθέτης, μιᾶς νέας τάξεως.

Καὶ συνεπῶς, ὅπως λέει ὁ Ζιγαβηνός: «Τούτῳ οὕτω πείθεσθε (εἰς Αὐτὸν νὰ πείθεσθε) τούτῳ πιστεύετε (:εἰς Αὐτὸν νὰ πιστεύετε) εἰ τί ἂν καὶ λέγῃ καὶ ποιῇ (:Ὅ,τι κι ἂν σᾶς λέγει, ὅ,τι κι ἂν κάνει· εἰς Αὐτὸν νὰ πείθεσθε καὶ νὰ πιστεύετε). Αὐτοῦ ἀκούετε. Πλήρωμα γὰρ νόμου καὶ προφητῶν ὁ Χριστός (:Γιατί ὁ Χριστὸς εἶναι τὸ πλήρωμα, ἡ ἐκπλήρωσις καὶ τοῦ Νόμου καὶ τῶν προφητῶν). Καὶ λοιπὸν ἐκεῖνα πάντα συνετελέσθησαν ἂχρι τούτου μόνον ἐκτεινόμενα». «Καὶ ὅλα αὐτὰ πραγματοποιήθηκαν», λέγει, «μέχρι Τούτου μόνον, μέχρι τὸ πρόσωπον τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ καὶ δὲν πῆγαν πιὸ πέρα». Στὸ πρόσωπον ὅλα τοῦ Χριστοῦ ἐξεπληρώθησαν, ὅλες οἱ προφητεῖες.

Καὶ ὅπως λέγει ὁ Θεοφύλακτος: «Αὐτοῦ ἀκούετε· κἂν σταυρωθῆναι θέλῃ, μὴ ἐναντιοῦσθε αὐτῷ (:Αὐτὸν νὰ ἀκοῦτε. Κι ἂν ἀκόμη θέλει νὰ σταυρωθεῖ, μὴν ἔρχεστε σὲ ἀντίθεση)». Ὁ Ἀπόστολος Πέτρος εἶπε: «Ἵλεὼς σοι, Κύριε», «μὴ γένοιτο» δηλαδή, «ἔλεος σὲ Σένα νὰ μὴ γίνει αὐτό, νὰ πᾶς στὰ Ἱεροσόλυμα, ποὺ λὲς ὅτι οἱ Ἑβραῖοι θὰ σὲ φονεύσουν». Καὶ ὁ Κύριος δέχεται ἀντίθεσιν ἀπὸ τὸν Πέτρον. Ἄκοντος, δὲν τὸ καταλάβαινε. Ἦταν πίσω ἀπὸ τὸν Πέτρον ὁ διάβολος. Καὶ τότε λέγει στὸν Πέτρον ὁ Κύριος: «Ὕπαγε ὀπίσω μου, σατανᾶ».

Τὸ «Αὐτοῦ ἀκούετε», τὸ «Αὐτοῦ» γιατί τὸ ἀκούω συντάσσεται μὲ γενική, τὸ «Αὐτοῦ ἀκούετε» μόνον καὶ ὄχι ἄλλου, ἀποτείνεται τόσο εἰς τοὺς τρεῖς μαθητάς, ὅσο καὶ εἰς τοὺς Μωυσῆ καὶ Ἠλία, ποὺ ἤδη εἶχαν προφητεύσει γι᾿ Αὐτὸν καὶ τώρα βρίσκονται μπροστὰ εἰς τὸν προφητευόμενον. Κι ἐκεῖνοι ἔπρεπε νὰ ἀκοῦν τὸν Κύριον. Ὅλοι οἱ ἅγιοι στὴ Γῆ, ἔχουν ἀνάγκη νὰ ἀκούσουν καὶ νὰ πειθαρχήσουν στὸ «Αὐτοῦ ἀκούετε».

Αὐτὸς ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Βαπτιστής, ἀγαπητοί μου, λέει τὸ ἑξῆς: «Κἀγὼ οὐκ ᾔδειν αὐτόν (: «Ἐγὼ λέει δὲν Τὸν γνώριζα». Ἀκοῦτε; «Δὲν Τὸν ἐγνώριζα τὸν Ἰησοῦν»), ἀλλ᾿ ὁ πέμψας μὲ βαπτίζειν ἐν ὕδατι, ἐκεῖνὸς μοι εἶπεν· ἐφ᾿ ὃν ἂν ἴδῃς τὸ Πνεῦμα καταβαῖνον καὶ μένον ἐπ᾿ αὐτόν, οὗτος ἐστιν (:Αὐτὸς εἶναι. Αὐτὸ τὸ σημάδι)· κἀγὼ ἑώρακα, καὶ μεμαρτύρηκα ὅτι οὗτος ἐστιν ὁ υἱὸς τοῦ Θεοῦ (:Εἶδα καὶ δίνω τὴ μαρτυρία μου ὅτι Αὐτὸς εἶναι ὁ Υἱὸς τοῦ Θεοῦ)». Δὲν ἐγνώριζε. Εἶχε λοιπὸν καὶ ὁ Ἰωάννης ἀνάγκη αὐτοῦ τοῦ «Αὐτοῦ ἀκούετε». Καὶ ὁ Ἀβραὰμ στὴ Γῆ ὅσο ζοῦσε, ἀλλὰ καὶ στὸν Ἅδη, αὐτὸ τὸ «Αὐτοῦ ἀκούετε» εἶχε ἀνάγκη. Καὶ περίμενε τὸν Ἰησοῦν. Καὶ ἠγαλλιάσατο εἰς τὸν Ἅδη, ὅταν εἶδε τὴν Ἐνανθρώπηση τοῦ Υἱοῦ στὴ Γῆ. Πῶς τὴν εἶδε...-ὁ Κύριος τὸ ἀποκαλύπτει αὐτό. Ὁ Κύριος γνωρίζει. Ὅλοι οἱ ἅγιοι στὴν Παλαιὰ Διαθήκη καὶ ὅλοι οἱ δίκαιοι καὶ οἱ προφῆται, Αὐτοῦ ἤκουσαν. Γιατί ὁ Υἱὸς ἐπικρατεῖ εἰς τὴν Παλαιὰ Διαθήκη καὶ ἐδικαιώθησαν καὶ ἐσώθησαν. Γιατί τὸν Ἰησοῦν, πρὸ τῆς Ἐνανθρωπήσεώς Του Τὸν εἶχαν ἀκούσει. Οἱ προφῆται Αὐτοῦ ἤκουσαν κλπ. Ὅποιος λοιπόν, Αὐτοῦ, τοῦ Ἰησοῦ ἀκούει, θὰ ἔχει ζωὴν αἰώνιον. Διότι σ᾿ Αὐτὸν θὰ ἔχει πιστεύσει καὶ τίς ἐντολές Του θὰ ἔχει βιώσει. Ὅποιος Αὐτοῦ ἀκούει, ποτὲ δὲν θὰ ἀποπροσανατολιστεῖ στὴ ζωή του. Ποτὲ κανένα πρόβλημα ὑπαρξιακὸν δὲν θὰ τὸν βασανίσει. Γιατί εἶναι Αὐτὸς ποὺ κρατᾷ τὰ κλειδιὰ τοῦ θανάτου καὶ τοῦ Ἅδου.

Λέγει στὸ βιβλίον τῆς Ἀποκαλύψεως, 1,18: «Καὶ ἔχω τὰς κλεῖς τοῦ θανάτου καὶ τοῦ ᾅδου». Ὅποιος Αὐτοῦ ἀκούει, ἀγαπητοί μου, θὰ ἔχει κοινωνίαν μετὰ τοῦ Θεοῦ. Ὅπως σημειώνει ὁ Εὐαγγελιστὴς Ἰωάννης στὴν πρώτη του ἐπιστολή: «Καὶ ἡ κοινωνία δὲ ἡ ἡμετέρα μετὰ τοῦ πατρὸς καὶ μετὰ τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ. Καὶ ταῦτα γράφομεν ὑμῖν (:κι αὐτά σᾶς τὰ γράφομε), ἵνα ἡ χαρὰ ἡμῶν ᾖ πεπληρωμένη (:Γιὰ νὰ εἶναι ἡ ὑπερπλήρης ἡ χαρά σας γιὰ νὰ ἔχετε κι ἐσεῖς κοινωνία μετὰ τοῦ Πατρὸς καὶ τοῦ Υἱοῦ)».

Καὶ τέλος, ὅποιος Αὐτοῦ, τοῦ Ἰησοῦ ἀκούει, δὲν ἀκούει τοῦ Ἀντιχρίστου ἢ τῶν ἀντιχρίστων φωνῶν. Ἄν δὲν θέλομε νὰ ἀκούσομε τὴ φωνὴν τοῦ Ἀντιχρίστου καὶ νὰ τὸν πιστέψομε, δὲν ἔχομε παρὰ πάντα νὰ ἀκοῦμε τὴ φωνὴ Ἐκείνου, γιὰ τὸν Ὁποῖον μαρτύρησε ὁ Πατήρ, τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ.

Ἀγαπητοί, τί νὰ ποῦμε καὶ τί νὰ περιγράψουμε γιὰ τὴν ἐποχή μας, ποὺ εἶναι βάραθρον, μιὰ κοιλάδα κλαυθμῶνος κι ἕνας Ἅδης. Εἶναι τέτοια ἡ ἐποχή μας, γιατί δὲν ἀκούει τὸν Κύριον Ἰησοῦν Χριστόν. Κι ὄχι ἁπλῶς δὲν Τὸν ἀκούει ἀλλὰ Τὸν ὑβρίζει καὶ Τὸν ἀποκηρύττει. Ἐμεῖς ὅμως ποὺ πιστεύομε στὸν Κύριον, Αὐτοῦ ἀκούομεν. Κι ἔτσι τηροῦμε καὶ τὴν ἐντολὴν τοῦ Οὐρανίου Πατρὸς ποὺ εἶπε νὰ Τὸν ἀκοῦμε. Ἐμεῖς δὲν εἴμεθα τέκνα ἀπειθείας καὶ ὀργῆς. Εἴμεθα τέκνα φωτὸς καὶ ὑπακοῆς.

Ἀγαπητοί μου, τὸ ὑπερφυὲς αὐτὸ θαῦμα τῆς Μεταμορφώσεως τοῦ Κυρίου μας Ἰησοῦ Χριστοῦ, μᾶς δίνει τὸ μήνυμα καὶ τῆς δικῆς μας μεταμορφώσεως ποὺ εἶναι ἡ κορυφαία ὑπακοὴ εἰς τὸν Υἱόν, κατὰ τὴν ἐντολὴ τοῦ Πατρός. «Μεταμορφοῦσθε -γράφει στὴν πρὸς Ρωμαίους ὁ Ἀπόστολος Παῦλος- τῇ ἀνακαινώσει τοῦ νοὸς ὑμῶν, εἰς τὸ δοκιμάζειν ὑμᾶς τί τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ τὸ ἀγαθὸν καὶ εὐάρεστον καὶ τέλειον».

ΠΡΟΣ ΔΟΞΑΝ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΤΡΙΑΔΙΚΟΥ ΘΕΟΥ

καὶ μὲ ἀπροσμέτρητη εὐγνωμοσύνη στὸν πνευματικό μας καθοδηγητή

μακαριστὸ γέροντα Ἀθανάσιο Μυτιληναῖο,

μεταφορὰ τῆς ἀπομαγνητοφωνημένης ὁμιλίας σὲ ἠλεκτρονικὸ κείμενο καὶ ἐπιμέλεια:

Ἑλένη Λιναρδάκη, φιλόλογος

ΠΗΓΕΣ:

• Ἀπομαγνητοφώνηση ὁμιλίας διὰ χειρὸς τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ἀθανασίου Κ.

• Ὁμιλία εἰς τὴν Ἁγίαν Μεταμόρφωσιν, 6-8-1988, σειρὰ Γ103β.

__________________________________

Πολυτονισμὸς ΕΘΝΕΓΕΡΣΙΣ

«Πᾶνος»

Ἐπισκεφθεῖτε καὶ τὸ ἱστολόγιό μας στὸ blogger

https://ethnegersis.blogspot.com/

ΑΓΙΟΥ ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ ΠΑΛΑΜΑ

ΣΤΗΝ ΘΕΙΑ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΚΥΡΙΟΥ [ομιλία 2^η]

Όπου και απόδειξη ότι, αν και το κατ᾽ αυτήν θειότατο φως είναι άκτιστο, όμως δεν είναι ουσία του Θεού.

Ο Προφήτης Ησαΐας προείπε για το ευαγγέλιο ότι «λόγον συντετμημένον Κύριος ποιήσει ἐν τῇ οἰκουμένῃ ὅλῃ(: λόγο συντετμημένο θα δώσει ο Κύριος σε ολόκληρη την οικουμένη)» [Ησ. 10, 23]. «Συντετμημένος λόγος» είναι εκείνος που μέσα σε λίγες λέξεις περικλείει πλούσιο νόημα. Ας επανεξετάσουμε, λοιπόν, σήμερα όσα έχουμε εκθέσει κι ας προσθέσουμε όσα υπολείπονται, για να εμφορηθούμε ακόμη περισσότερο από τα εναποκείμενα άφθαρτα νοήματα και ολόκληροι να καταληφθούμε από τα θεία.

«Καὶ μεθ᾿ ἡμέρας ἓξ παραλαμβάνει ὁ Ἰησοῦς τὸν Πέτρον καὶ Ἰάκωβον καὶ Ἰωάννην τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ καὶ ἀναφέρει αὐτοὺς εἰς ὄρος ὑψηλὸν κατ᾿ ἰδίαν· καὶ μετεμορφώθη ἔμπροσθεν αὐτῶν, καὶ ἔλαμψε τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, τὰ δὲ ἱμάτια αὐτοῦ ἐγένετο λευκὰ ὡς τὸ φῶς(:Ύστερα από έξι ημέρες ο Ιησούς πήρε μαζί Του τον Πέτρο, τον Ιάκωβο και τον Ιωάννη τον αδελφό του και τους ανέβασε σε ένα ψηλό βουνό, ιδιαιτέρως μόνο αυτούς. Και εκεί μεταμορφώθηκε μπροστά τους˙ και έγινε το πρόσωπό Του λαμπρό σαν τον ήλιο, και τα ενδύματά Του λευκά σαν το φως)» [Ματθ. 17, 1-2].

Ιδού τώρα είναι καιρός ευπρόσδεκτος, σήμερα ημέρα σωτηρίας, αδελφοί, ημέρα θεία, νέα και αΐδιος, που δεν μετρείται με διαστήματα, δεν αυξομειώνεται, δεν διακόπτεται από νύκτα· διότι είναι η ημέρα του Ήλιου της δικαιοσύνης, «ο οποίος δεν υφίσταται αλλοίωση ή σκιά ένεκα μετατροπής» [ βλ. Ιακ. 1, 17: «Πᾶσα δόσις ἀγαθὴ καὶ πᾶν δώρημα τέλειον ἄνωθέν ἐστι καταβαῖνον ἀπὸ τοῦ πατρὸς τῶν φώτων, παρ᾿ ᾧ οὐκ ἔνι παραλλαγὴ ἢ τροπῆς ἀποσκίασμα(:Κάθε καλό που δίνεται στους ανθρώπους και κάθε τέλειο δώρο προέρχεται από τον ουρανό και κατεβαίνει από τον Θεό, ο Οποίος είναι ο Δημιουργός των ουράνιων φωτεινών σωμάτων και η ύψιστη και μοναδική πηγή κάθε φωτισμού, φυσικού ή πνευματικού. Σ’ Αυτόν δεν υπάρχει καμία αλλοίωση και μεταβολή σαν αυτές που γίνονται στη σελήνη ή συντελούνται από τη διαδοχή της νύχτας και της ημέρας. Αλλά ούτε και σκιά υπάρχει σαν εκείνη που δημιουργείται από την περιστροφή και τη μετακίνηση των άστρων και των ουράνιων σωμάτων)»]. Αυτός, αφ᾽ ότου φιλανθρώπως έλαμψε σε μας με ευδοκία του Πατρός και συνεργία του Αγίου Πνεύματος και μας εξήγαγε από το σκοτάδι στο θαυμαστό Του φως, συνεχίζει για πάντα να λάμπει πάνω από τα κεφάλια μας ως άδυτος ήλιος.

Επειδή, λοιπόν, είναι δικαιοσύνης και αλήθειας ήλιος, δεν ανέχεται να φέγγει και να γνωρίζεται από αυτούς που μετέρχονται το ψεύδος ή υψώνουν την αδικία με λόγια ή την επιδεικνύουν με έργα. Αλλά εμφανίζεται και γίνεται πιστευτός από τους εργάτες της δικαιοσύνης και τους εραστές της αλήθειας και αυτούς ευφραίνει με τις λάμψεις Του. Αυτό είναι που λέει η Γραφή: «Φῶς ἀνέτειλε τῷ δικαίῳ καὶ τοῖς εὐθέσι τῇ καρδίᾳ εὐφροσύνη(:Φως Θεού ανέτειλε και ανατέλλει για τον δίκαιο με την Ενανθρώπηση του Κυρίου και ευφροσύνη σε όσους είναι ευθείς και ειλικρινείς στην καρδιά)» [Ψαλμ. 96, 12]. Γι᾽ αυτό και ο ψαλμωδός προφήτης άδει προς τον Θεό: «Θαβὼρ καὶ Ἑρμὼν ἐν τῷ ὀνόματί σου ἀγαλλιάσονται (:Το καταπράσινο από φυτείες Θαβώρ και το χιονοσκεπές Ερμών στο άκουσμα του ονόματός Σου ανασκιρτούν αγαλλόμενα και Σένα ως ποιητή τους επευφημούν)»[Ψαλμ. 88, 13], προαναγγέλλοντας την ευφροσύνη που προκλήθηκε αργότερα στο όρος από την έλλαμψη εκείνη σ᾽ αυτούς που την είδαν.

Ο δε Ησαΐας λέει: «Λύε πάντα σύνδεσμον ἀδικίας, διάλυε στραγγαλιὰς βιαίων συναλλαγμάτων, ἀπόστελλε τεθραυσμένους ἐν ἀφέσει καὶ πᾶσαν συγγραφὴν ἄδικον διάσπα(:Λύνε κάθε δεσμό άδικο, διάλυε τις διεστραμμένες συμφωνίες αναγκαστικών και υπό το κράτος βίας συναφθέντων συναλλαγμάτων, απόστελλε ελευθέρους τους συντετριμμένους από αδικίες και συμφορές και σχίσε κάθε γραμμάτιο άδικο)» [Ησ. 58, 6]. Και κατόπιν: «Τότε ῥαγήσεται πρώϊμον τὸ φῶς σου, καὶ τὰ ἰάματά σου ταχὺ ἀνατελεῖ, καὶ προπορεύσεται ἔμπροσθέν σου ἡ δικαιοσύνη σου, καὶ ἡ δόξα τοῦ Θεοῦ περιστελεῖ σε(:Τότε θα ξεχυθεί σαν το πρωινό της αυγής το φως της προστασίας σου από τον Θεό και θα ανατείλουν γρήγορα οι θεραπείες των ασθενειών σου και θα προπορεύεται μπροστά σου η αρετή σου· η δε δόξα του Θεού θα σε περιβάλλει πάντοτε)» [Ησ. 58, 8].

Και πάλι: «Ἐὰν ἀφέλῃς ἀπὸ σοῦ σύνδεσμον καὶ χειροτονίαν καὶ ῥῆμα γογγυσμοῦ καὶ δῷς πεινῶντι τὸν ἄρτον ἐκ ψυχῆς σου καὶ ψυχὴν τεταπεινωμένην ἐμπλήσῃς, τότε ἀνατελεῖ ἐν τῷ σκότει τὸ φῶς σου, καὶ τὸ σκότος σου ὡς μεσημβρία(:Εάν αφαιρέσεις από εσένα κάθε άδικη καταπίεση και κίνηση της χειρός χλευαστική και καταδικαστική και λόγο γογγυσμού και εάν δώσεις σε εκείνον που πεινάει τον άρτο με όλη την προθυμία της ψυχής σου και χορτάσεις ψυχή, η οποία έχει ταπεινωθεί από τις στερήσεις, τότε μέσα στο σκοτάδι της θλίψεώς σου θα ανατείλει το φως της ευτυχίας σου και της θείας προστασίας σου και το σκοτάδι της αθλιότητάς σου θα μεταβληθεί και θα λάμψει σαν φως μεσημεριανό)» [Ησ. 58, 9]. Πράγματι, τους καθιστά κι αυτούς άλλους ήλιους, πάνω στους οποίους ο ήλιος αυτός θα λάμψει απλέτως: «Τότε οἱ δίκαιοι ἐκλάμψουσιν ὡς ὁ ἥλιος ἐν τῇ βασιλείᾳ τοῦ πατρὸς αὐτῶν(:Τότε οι δίκαιοι θα δοξαστούν και θα λάμψουν σαν τον ήλιο στη Βασιλεία του ουράνιου πατέρα τους)» [Ματθ. 13, 43].

Ας αποβάλουμε, λοιπόν, αδελφοί, τα έργα του σκότους, κι ας εργαζόμαστε τα έργα του φωτός, ώστε όχι μόνο να βαδίσουμε ευσχημόνως σαν σε τέτοια ημέρα, αλλά και ημέρας υιοί να γίνουμε. Και ας ανεβούμε στο όρος, όπου ο Χριστός έλαμψε, για να δούμε τι συνέβη εκεί. Ή μάλλον, εάν είμαστε όπως πρέπει και έχουμε γίνει άξιοι τέτοιας ημέρας, ο ίδιος ο Λόγος του Θεού θα μας ανεβάσει στον κατάλληλο καιρό. Τώρα όμως, παρακαλώ, εντείνετε και ανυψώστε τους οφθαλμούς της διάνοιας προς το φως του ευαγγελικού κηρύγματος, έως ότου μεταμορφωθείτε με την ανακαίνιση του νου σας και έτσι αποκτώντας την θεία αίγλη από ψηλά, να γίνετε σύμμορφοι με το ομοίωμα της δόξας του Κυρίου [βλ. Φιλιπ. 3, 21: «Ὃς μετασχηματίσει τὸ σῶμα τῆς ταπεινώσεως ἡμῶν εἰς τὸ γενέσθαι αὐτὸ σύμμορφον τῷ σώματι τῆς δόξης αὐτοῦ κατὰ τὴν ἐνέργειαν τοῦ δύνασθαι αὐτὸν καὶ ὑποτάξαι αὐτῷ τὰ πάντα(:Αυτός ο Κύριος και Σωτήρας μας θα δώσει νέα ένδοξη μορφή στο σώμα της μικρότητος και ταπεινότητός μας, που είναι τώρα φθαρτό και υπόκειται σε πόνους και ασθένειες. Θα το μεταμορφώσει, για να γίνει όμοιο με το δοξασμένο σώμα Του και να αποκτήσει την ίδια ένδοξη και άφθαρτη μορφή με εκείνο. Και αυτή τη μεταμόρφωση θα την κάνει με την πανίσχυρη ενέργειά Του, με την οποία μπορεί και να υποτάξει τα πάντα στον εαυτό Του)»], του Οποίου το πρόσωπο επάνω στο όρος έλαμψε σήμερα σαν τον ήλιο [«καὶ ἔλαμψε τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος»].

Τι σημαίνει «ὡς ὁ ἥλιος»; Κάποτε το ηλιακό φως δεν υπήρχε σαν σε σκεύος στον δίσκο τούτο. Το μεν φως είναι πρωτογεννημένο, τον δε δίσκο την τετάρτη ημέρα δημιούργησε ο Κτίστης των πάντων, ανάβοντας σ᾽ αυτόν το φως και κάνοντάς τον άστρο που φέρνει την ημέρα και συγχρόνως φαίνεται την ημέρα. Κατά τον ίδιο τρόπο και το φως της θεότητας κάποτε δεν βρισκόταν σαν σε σκεύος στο σώμα του Χριστού. Εκείνο μεν είναι πριν από κάθε αρχή και δίχως αρχή. Τούτο δε το πρόσλημμα, το οποίο έλαβε από μας ο Υιός του Θεού, δημιουργήθηκε για χάρη μας στους ύστερους χρόνους, λαμβάνοντας εντός Του το πλήρωμα της θεότητας. Έτσι εμφανίστηκε φωστήρας θεοποιός και συνάμα θεοφεγγής. Έτσι έλαμψε το πρόσωπο του Χριστού όπως ο ήλιος, τα δε ιμάτιά Του έγιναν λευκά όπως το φως. Ο δε Μάρκος λέει: «Καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ ἐγένετο στίλβοντα, λευκὰ λίαν ὡς χιών, οἷα γναφεὺς ἐπὶ τῆς γῆς οὐ δύναται οὕτω λευκᾶναι(:Και τα ενδύματά Του έγιναν αστραφτερά, λευκά πολύ σαν το χιόνι, τέτοια που ένας τεχνίτης έμπειρος στις βαφές των υφασμάτων εδώ στη γη δεν μπορεί να τα λευκάνει έτσι)» [Μαρκ. 9, 3].

Λαμπρύνθηκε, λοιπόν, με το ίδιο φως και το προσκυνητό εκείνο σώμα του Χριστού και τα ιμάτια, αλλ᾽ όχι εξίσου. Διότι το μεν πρόσωπό Του σαν τον ήλιο έλαμψε, τα δε ιμάτια, εφόσον άγγιζαν το σώμα Του, έγιναν φωτεινά. Και έδειξε με αυτό ποιες είναι οι στολές της δόξας, που θα ενδυθούν κατά τον μέλλοντα αιώνα όσοι πλησίασαν τον Θεό, και ποια είναι τα ενδύματα της αναμαρτησίας, τα οποία όταν απέβαλε ο Αδάμ λόγω της παραβάσεως, φαινόταν γυμνός και αισθανόταν ντροπή. Ο μεν θεσπέσιος Λουκάς λέει: «Καὶ ἐγένετο ἐν τῷ προσεύχεσθαι αὐτὸν τὸ εἶδος τοῦ προσώπου αὐτοῦ ἕτερον καὶ ὁ ἱματισμὸς αὐτοῦ λευκὸς ἐξαστράπτων(:Κι ενώ προσευχόταν, η εξωτερική μορφή του προσώπου Του έγινε διαφορετική, καθώς έλαμψε σαν τον ήλιο, και η ενδυμασία Του έγινε λευκή και λαμπρή σαν αστραπή)»[Λουκά 9,29], βλέποντας ότι όλα τα εκεί τελούμενα δεν έχουν κάτι αντίστοιχο να συγκριθούν. Ο δε Μάρκος εικονίζει μεν τα ιμάτια, λέγοντας όμως ότι είναι στιλπνά και λευκά σαν χιόνι, έδειξε και αυτός ότι οι εικόνες και τα παραδείγματα υστερούν έναντι της θέας των ιματίων εκείνων. Διότι το χιόνι είναι μεν λευκό, αλλά όχι στιλπνό. Έχει πάντα ανώμαλη επιφάνεια, εφόσον όλο αποτελείται από μικρές φυσαλίδες λόγω της μίξεως του ενυπάρχοντος σ᾽ αυτό αέρα. Όταν, δηλαδή, το σύννεφο δεν έχει ακόμη συσταθεί τελείως και δεν μπορεί να αποβάλει τον ενυπάρχοντα αέρα, πήζει από την σφοδρότητα του ψύχους και έτσι κατέρχεται γεμάτο αέρα, λευκό και ανώμαλο, όπως περίπου ο αφρός.

Επειδή, λοιπόν, δεν αρκούσε το λευκό του χιονιού, για να παραστήσει την τερπνότητα της θέας εκείνης, συμπεριλήφθηκε και το στιλπνό, δείχνοντας και με αυτά ο ευαγγελιστής την υπερφυή φύση του φωτός εκείνου, με το οποίο τα ιμάτια εκείνα έγιναν στιλπνά και λευκά. Πράγματι, δεν είναι ιδιότητα του φωτός να καθιστά λευκά και στιλπνά αυτά που φωτίζει, αλλά να δείχνει το χρώμα τους. Αντιθέτως, εκείνο, καθώς φαίνεται, τα αποκάλυψε ή μάλλον τα αλλοίωσε, πράγμα που δεν συνιστά ιδιότητα αισθητού φωτός. Το δε ακόμη παραδοξότερο, ότι και όταν τα αλλοίωσε, τα διατήρησε πάλι αναλλοίωτα, όπως φάνηκε λίγο αργότερα. Πώς να τα ενεργεί αυτά φως γνώριμο σε μας; Γι᾽ αυτό ο ευαγγελιστής θέλοντας να δείξει υπερφυή όχι μόνο την υπεροχική λαμπρότητα και ομορφιά του προσώπου του Κυρίου, αλλά και την ωραιότητα των ενδυμάτων, παραμέρισε με τρόπο την φυσική ωραιότητα, συνάπτοντας την στιλπνότητα με το λευκό του χιονιού. Επειδή όμως και η τέχνη μαζί με την φύση επινοεί το ωραίο, θέτοντας εκείνη την ομορφιά πάνω από τεχνητούς ωραϊσμούς, αναφέρει: «Οἷα γναφεὺς ἐπὶ τῆς γῆς οὐ δύναται οὕτω λευκᾶναι(:Τέτοια που ένας τεχνίτης έμπειρος στις βαφές των υφασμάτων εδώ στη γη δεν μπορεί να τα λευκάνει έτσι)».

Αλλά όμως ο προαιώνιος Λόγος, που σαρκώθηκε για μας, η Ενυπόστατη Σοφία του Πατρός, φέρει οπωσδήποτε μέσα Του και τον λόγο του ευαγγελικού κηρύγματος· του οποίου το γράμμα είναι σαν ενδυμασία· λευκό και σαφές, συνάμα δε στιλπνό και λαμπρό και σαν μαργαριτάρι, μάλλον δε θεοπρεπές και ένθεο γι᾽ αυτούς που βλέπουν πνευματικά τα του Πνεύματος και ερμηνεύουν θεοπρεπώς τις λέξεις των κειμένων και δείχνουν ότι τα λόγια του ευαγγελικού κηρύγματος είναι τέτοια, που γναφέας επάνω στην γη, δηλαδή σοφός του κόσμου τούτου, δεν μπορεί να διασαφήσει. Και τι λέω «να διασαφήσει»; Δεν μπορεί να τα κατανοήσει, ούτε όταν τα εξηγεί άλλος. Διότι, καθώς λέει ο απόστολος: «Ψυχικὸς δὲ ἄνθρωπος οὐ δέχεται τὰ τοῦ Πνεύματος τοῦ Θεοῦ· μωρία γὰρ αὐτῷ ἐστι, καὶ οὐ δύναται γνῶναι, ὅτι πνευματικῶς ἀνακρίνεται(:Ο φυσικός όμως και μη αναγεννημένος άνθρωπος δεν δέχεται εκείνα που διδάσκει το Πνεύμα του Θεού, διότι αυτά του φαίνονται κουταμάρες και δεν έχει την πνευματική δύναμη και αντίληψη να τα γνωρίσει· διότι αυτά εξετάζονται και διακρίνονται πνευματικώς και με τον φωτισμό του Αγίου Πνεύματος)» [Α’ Κορ. 2, 14]. Γι᾽ αυτό και εσφαλμένως θεωρεί αισθητές τις ασύλληπτες και θείες και πνευματικές ελλάμψεις, «ἃ μὴ ἑώρακεν ἐμβατεύων, εἰκῆ φυσιούμενος ὑπὸ τοῦ νοὸς τῆς σαρκὸς αὐτοῦ(:εισχωρεί δήθεν και εμβαθύνει σε πράγματα που δεν έχει δει. Αυτός χωρίς πραγματική βάση καυχιέται και υπερηφανεύεται, καθώς παρασύρεται απ’ τους λογισμούς του νου του, ο οποίος είναι υποδουλωμένος στην αμαρτία)» [Κολ. 2, 18].

Αλλ᾽ ο Πέτρος, που ο νους του φωτίσθηκε από την θεσπέσια εκείνη θέα και ανυψώθηκε προς θείο έρωτα και πόθο μεγαλύτερο, μη θέλοντας πλέον να αποχωρισθεί το φως εκείνο, «Καλόν ἐστιν ἡμᾶς ὧδε εἶναι (:Είναι ωραία να μείνουμε εδώ)», έλεγε στον Κύριο, «Εἰ θέλεις, ποιήσωμεν ὧδε τρεῖς σκηνάς, σοὶ μίαν καὶ Μωσεῖ μίαν καὶ μίαν ᾿Ηλίᾳ (:Αν θέλεις, ας κάνουμε εδώ τρεις σκηνές˙ μία για σένα και μία για τον Μωυσή και μία για τον Ηλία)», μη γνωρίζοντας τι λέει. Διότι, βέβαια, δεν είχε φθάσει ο καιρός της αποκαταστάσεως. Όταν έλθει ο καιρός, δεν θα χρειασθούμε σκηνές χειροποίητες. Πέρα από αυτό, δεν έπρεπε να εξισώνει τον Δεσπότη με τους δούλους με την ομοιότητα των σκηνών. Ο μεν Χριστός ως Υιός γνήσιος στους κόλπους του Πατρός βρίσκεται, οι δε προφήτες ως υιοί γνήσιοι του Αβραάμ στους κόλπους του Αβραάμ, όπως πρέπει θα κατοικήσουν.

Καθώς, λοιπόν, ο Πέτρος στην άγνοιά του έλεγε αυτά, «ἰδοὺ νεφέλη φωτεινὴ ἐπεσκίασεν αὐτούς (: ιδού, ξαφνικά μια νεφέλη γεμάτη φως τούς σκέπασε)»[Ματθ.17,5], διακόπτοντας τους λόγους του Πέτρου και δείχνοντας ποια είναι η σκηνή που αρμόζει στον Χριστό. Τι ήταν, όμως, αυτή η νεφέλη και πώς, ενώ ήταν φωτεινή, τους επισκίασε; Μήπως είναι αυτή το απρόσιτο φως, στο οποίο ο Θεός κατοικεί, το φως που ενδύεται σαν ιμάτιο; Διότι λέει: «Ὁ τιθεὶς νέφη τὴν ἐπίβασιν αὐτοῦ(:Αυτός που καθιστά τα σύννεφα άμαξά Του)» [103, 3] και «καὶ ἔθετο σκότος ἀποκρυφὴν αὐτοῦ · κύκλῳ αὐτοῦ ἡ σκηνὴ αὐτοῦ, σκοτεινὸν ὕδωρ ἐν νεφέλαις ἀέρων (:σε σκοτάδι μυστηρίου κρύφτηκε το απροσπέλαστο μεγαλείο Του. Τριγύρω Του εξαπλώθηκε η σκηνή Του, όχι από υφάσματα και δέρματα, όπως οι ανθρώπινες σκηνές, αλλά από σκοτεινά σύννεφα γεμάτα νερό, που υψώνονται μετέωρα στον αέρα και μεταφέρονται από τους ανέμους)» [Ψαλμ. 17, 12], ενώ ο Απόστολος λέει: «Ὁ μόνος ἔχων ἀθανασίαν, φῶς οἰκῶν ἀπρόσιτον(:Ο μόνος που έχει απ’ τον εαυτό Του ζωή αθάνατη και προαιώνια και κατοικεί σε φως το οποίο κανείς δεν μπορεί να πλησιάσει. Αυτόν δεν Τον είδε κανένας από τους ανθρώπους, ούτε μπορεί να Τον δει)» [Α’ Τιμ. 6, 16]. Ώστε το ίδιο είναι εδώ και φως και σκότος, που επισκιάζει από ασύγκριτη λαμπρότητα.

Αλλά και αυτό, που λίγο πριν είδαν τα μάτια των αποστόλων, χαρακτηρίζεται ως απρόσιτο από τους ιερούς θεολόγους: «Σήμερον γάρ φωτός ἀπροσίτου ἄβυσσος· σήμερον αἴγλης θείας χύσις ἀπεριόριστος ἐν Θαβὼρ τῷ ὄρει τοῖς Ἀποστόλοις αὐγάζεται(:Σήμερα είναι φωτός απροσίτου άβυσσος. Σήμερα φωτίζει τους αποστόλους απεριόριστη έκχυση θείας αίγλης στο Θαβώρ)»[Ιω. Δαμασκηνού, Εἰς τὴν Μεταμόρφωσιν 2, PG96,545B] . Και ο μέγας Διονύσιος [:o Aρεοπαγίτης] αποκαλώντας «γνόφο» το απρόσιτο φως, όπου λέγεται ότι κατοικεί ο Θεός λέει ότι «ἐν τούτῳ γίνεται πᾶς ὁ Θεὸν γνῶναι καὶ ἰδεῖν ἀξιούμενος (:σ᾽ αυτόν τον γνόφο εισέρχεται όποιος αξιώνεται να γνωρίσει και να δει τον Θεό)». Επομένως το ίδιο φως ήταν αυτό που πρωτύτερα έβλεπαν να λάμπει από το πρόσωπο του Κυρίου οι απόστολοι και η φωτεινή νεφέλη που κατόπιν επισκίασε. Αλλά στην αρχή επειδή έλαμπε μετριότερα, επέτρεπε την όραση. Όταν όμως διαχύθηκε με πολύ μεγαλύτερη ένταση, ήταν γι᾽ αυτούς αόρατο λόγω της ασύγκριτης λαμπρότητας. Και έτσι επισκίασε την πηγή του θείου και αενάου φωτός, τον ήλιο της δικαιοσύνης Χριστό. Άλλωστε, και στον αισθητό ήλιο το ίδιο φως και την όραση παρέχει μέσω της ακτίνας και αφαιρεί πάλι την όραση, όταν κατάματα τον κοιτάξει κανείς, διότι η λαμπρότητά του είναι υπεράνω της δυνατότητας των οφθαλμών μας.

Αλλ᾽ ο μεν αισθητός ήλιος φαίνεται όπως είναι εκ φύσεως και όχι όπως θέλει, ούτε μόνο σε όποιους θέλει. Ο δε Ήλιος της αλήθειας και της δικαιοσύνης Χριστός, έχοντας όχι μόνο φύση και φυσική λαμπρότητα και δόξα, αλλά και θέληση ανάλογη, φωτίζει προνοητικώς και σωτήρια μόνο όσους θέλει και όσο θέλει. Έτσι θέλησε και φάνηκε σαν ήλιος ενώπιον των αποστόλων και μάλιστα όχι από μεγάλη απόσταση. Έπειτα έλαμψε πιο έντονα κατά την θέλησή Του και από την ασύγκριτη φωτεινότητα έγινε αόρατος στα μάτια των αποστόλων, σαν να εισήλθε σε φωτεινή νεφέλη.

Αλλά και φωνή ακούσθηκε από την νεφέλη: «Οὗτός ἐστιν ὁ υἱός μου ὁ ἀγαπητός, ἐν ᾧ εὐδόκησα(:Αυτός είναι ο Υιός μου, που εξαιρετικά Τον αγαπώ και στον Οποίο ευαρεστήθηκα. Να υπακούτε σε Αυτόν)». Όταν ο Κύριος βαπτίσθηκε στον Ιορδάνη, ανοίχθηκαν οι ουρανοί και η ίδια ακούσθηκε φωνή από την δόξα εκείνη ασφαλώς, την οποία δόξα και ο Στέφανος αργότερα ενατένισε, όταν άνοιξαν γι᾽ αυτόν οι ουρανοί και καταλήφθηκε από τον Πνεύμα το Άγιο. Τώρα ακούσθηκε από την νεφέλη, που επισκίασε τον Ιησού. Επομένως είναι αυτή η ίδια η υπερουράνια δόξα του Θεού. Πώς, λοιπόν, είναι αισθητό φως το υπερουράνιο;

Δίδαξε δε η από την νεφέλη φωνή του Πατρός, ότι όλα εκείνα τα προ της ελεύσεως του Κυρίου και Θεού και Σωτήρα μας Ιησού Χριστού, οι νομοθεσίες, οι υιοθεσίες, ήταν ατελή και δεν έγιναν, ούτε τελέσθηκαν σύμφωνα με προηγούμενο θέλημα του Θεού, αλλά παραχωρήθηκαν για την μέλλουσα αυτή του Κυρίου παρουσία και επιφάνεια. Αυτός, λοιπόν, είναι Εκείνος, στον Οποίο ευδοκεί και αναπαύεται και ευαρεστείται τέλεια ο Πατήρ, όπως σε Υιό αγαπητό. Γι᾽ αυτό και παραγγέλλει Αυτόν να ακούμε και σ᾽ Αυτόν να πειθαρχούμε. Και όταν λέει: «Εἰσέλθετε διὰ τῆς στενῆς πύλης, ὅτι πλατεῖα ἐστὶ καὶ εὐρύχωρος ἡ ἀπάγουσα εἰς τὴν ἀπώλειαν, στενὴ δὲ καὶ τεθλιμμένη ἐστὶν ἡ ὁδὸς ἡ ἀπάγουσα εἰς τὴν ζωήν(:Μην αποθαρρυνθείτε από τις δυσκολίες που στην αρχή θα σας παρουσιάσει η εφαρμογή του χρυσού αυτού νόμου και κανόνα. Προσπαθήστε να μπείτε στον δρόμο της αρετής από τη στενή πύλη, απαρνούμενοι την αμαρτωλή ζωή σας. Χρειάζεται, όμως, γι’ αυτό επίπονη προσπάθεια· διότι είναι πλατιά η θύρα και ευρύχωρος ο δρόμος που αποπλανά και παρασύρει στην αιώνια απώλεια της κολάσεως˙ και πολλοί είναι εκείνοι που εισέρχονται σε αυτήν, καθώς με ευκολία μεγάλη και χωρίς τον παραμικρό αγώνα μπαίνει κανείς εδώ. Ο δρόμος της αμαρτίας είναι ευρύχωρος)» [Maτθ.7,13], Αυτόν να ακούτε. Κι όταν λέει πως το φως αυτό είναι Βασιλεία του Θεού, Αυτόν να ακούτε, σ᾽ Αυτόν να πιστεύετε και τέτοιου φωτός να καθιστάτε αξίους τους εαυτούς σας.

Όταν, λοιπόν, φάνηκε η φωτεινή νεφέλη και ήχησε από την νεφέλη η πατρική φωνή, έπεσαν, λέει, με το πρόσωπο στη γη οι μαθητές· όχι εξαιτίας της φωνής, αφού και άλλοτε πολλές φορές ακούσθηκε, όχι μόνο στον Ιορδάνη, αλλά και στα Ιεροσόλυμα όταν πλησίαζε το σωτήριο πάθος. Πράγματι, όταν ο Κύριος είπε: «Πάτερ, δόξασόν σου τὸ ὄνομα· ἦλθεν οὖν φωνὴ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ· καὶ ἐδόξασα καὶ πάλιν δοξάσω(:”Πάτερ, οτιδήποτε κι αν πρόκειται να πάθω, φέρε Εσύ σε αίσιο τέλος το έργο της σωτηρίας και απολυτρώσεως των ανθρώπων και δόξασε έτσι το όνομά Σου”. Τότε ήλθε ως απάντηση στην επίκληση αυτή του Ιησού μια φωνή από τον ουρανό που έλεγε: “Το όνομά μου το δόξασα με τη δράση Σου μέχρι τώρα ανάμεσα στον Ισραήλ, και θα το δοξάσω και πάλι με το ένδοξο Πάθος Σου και την Ανάστασή Σου και με την εξάπλωση του Ευαγγελίου στα έθνη”)» [Ιω. 12, 28], και όλος μεν ο όχλος άκουσε, αλλά κανείς από αυτούς δεν έπεσε. Εδώ όμως όχι μόνο φωνή, αλλά και φως απεριόριστο συνάμα φάνηκε. Ευλόγως, λοιπόν, κατάλαβαν οι θεοφόροι Πατέρες ότι γι᾽ αυτόν τον λόγο έπεσαν πρηνείς οι μαθητές, όχι για την φωνή, αλλά για το παράξενο και υπερφυές φως. Διότι και πριν φθάσει η φωνή ήσαν φοβισμένοι, όπως λέει ο Μάρκος, σαφώς από την θεοφάνεια εκείνη.

Όμως, όταν με όλα αυτά αποδεικνύεται ότι το Φως εκείνο είναι θείο και υπερφυές και άκτιστο, τι παθαίνουν πάλι αυτοί που επιδίδονται με υπερβολικό ζήλο στην θύραθεν και σαρκική παιδεία και δεν μπορούν να γνωρίσουν τα του Πνεύματος; Κατρακυλούν σε άλλο γκρεμό. Δεν το ονομάζουν θεία δόξα, ούτε βασιλεία Θεού, ούτε κάλλος, ούτε χάρη, ούτε λαμπρότητα, όπως από τον Θεό και τους θεολόγους διδαχθήκαμε, αλλά ισχυρίζονται ότι τούτο είναι η ουσία του Θεού, το οποίο προηγουμένως έλεγαν ότι είναι αισθητό και κτιστό.

Ο δε Κύριος στα ευαγγέλια λέει πως τούτη η δόξα δεν είναι κοινή μόνο σ᾽ Αυτόν και τον Πατέρα, αλλά και στους αγίους αγγέλους, καθώς γράφει ο θεσπέσιος Λουκάς: «Ὃς γὰρ ἐὰν ἐπαισχυνθῇ με καὶ τοὺς ἐμοὺς λόγους, τοῦτον ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἐπαισχυνθήσεται ὅταν ἔλθῃ ἐν τῇ δόξῃ αὐτοῦ καὶ τοῦ πατρὸς καὶ τῶν ἁγίων ἀγγέλων(:Θα χάσει, λοιπόν, την ψυχή του εκείνος που δεν θα υποστεί για μένα τις θυσίες αυτές. Διότι οποιοσδήποτε, επηρεασμένος από τις περιφρονήσεις και τους χλευασμούς των ανθρώπων του κόσμου, ντραπεί εμένα και τη διδασκαλία μου, θα τον ντραπεί κι αυτόν και θα τον αποκηρύξει και ο υιός του ανθρώπου, όταν έλθει με τη δόξα Του ως Θεάνθρωπος Κριτής, αλλά και με τη δόξα του Πατρός Του και των αγίων αγγέλων που θα Τον συνοδεύουν ευλαβικά και θα Τον υπηρετούν)» [Λουκ. 9, 26]. Αυτοί, λοιπόν, που ισχυρίζονται πως η δόξα αυτή είναι ουσία, θα δεχθούν ότι αυτή είναι κοινή ουσία του Θεού και των αγγέλων, πράγμα που αποτελεί εσχάτη ασέβεια.

Μάλιστα, όχι μόνο οι άγγελοι, αλλά και οι άγιοι μεταξύ των ανθρώπων μετέχουν σ᾽ αυτή την δόξα και βασιλεία. Αλλ᾽ ο μεν Πατήρ και ο Υιός μαζί με το θείο Πνεύμα έχουν φυσική τούτη την δόξα και βασιλεία, οι δε άγιοι άγγελοι και άνθρωποι την αποκτούν κατά χάρη, δεχόμενοι από εκεί την έλλαμψη. Άλλωστε και ο Μωυσής και ο Ηλίας, που εμφανίσθηκαν μαζί Του σ᾽ αυτή την δόξα, αυτό ακριβώς μας παρέστησαν. Ο δε Μωυσής φάνηκε κοινωνός της θεϊκής δόξας όχι μόνο τώρα επάνω στο Θαβώρ, αλλά και τότε που το πρόσωπό του δοξάσθηκε τόσο, ώστε να μην μπορούν οι Ισμαηλίτες να το αντικρύσουν. Τούτο δηλώνει και αυτός που λέει ότι ο Μωυσής δέχθηκε στο θνητό πρόσωπό του την αθάνατη δόξα του Πατρός[Συμεών του Μεταφραστού, Περὶ ἐλευθερίας νοός, 21, PG34, 956,ABC]. Καθώς και εκείνος που, όταν ο Ευνόμιος χαρακτήριζε αμετάδοτη προς τον Υιό την δόξα του Παντοκράτορα, τον αντέκρουσε λέγοντας ότι «δεν θα ανεχόμουν τέτοιο λόγο, ακόμη κι αν αναφερόταν στον Μωυσή».

Κοινή, λοιπόν, και μία είναι η δόξα και η βασιλεία και η λαμπρότητα του Θεού και των αγίων Του. Γι᾽ αυτό και ο ψαλμωδός προφήτης ψάλλει: «Καὶ ἔστω ἡ λαμπρότης Κυρίου τοῦ Θεοῦ ἡμῶν ἐφ᾿ ἡμᾶς(:Ας είναι πάνω μας λαμπρή η δόξα της εύνοιας, της χάριτος και της καλοσύνης του Κυρίου και Θεού μας)» [Ψαλμ. 89, 17]. Αλλά κανείς μέχρι τώρα δεν τόλμησε να πει ότι είναι μία και κοινή η ουσία του Θεού και των αγίων. Και βέβαια κοινή φάνηκε τελευταία επάνω στο όρος η θεία λαμπρότητα της θεότητας του Λόγου και της ανθρώπινης σάρκας. Ότι είναι, όμως, κοινή η ουσία της θεότητας και της σάρκας, θα το έλεγαν ο Ευτυχής και ο Διόσκορος και όχι αυτοί που θέλουν να είναι ευσεβείς. Και την μεν δόξα αυτή και λαμπρότητα, όπως και τώρα την είδαν οι συνοδοιπόροι του Ιησού, όλοι θα την αντικρύσουν, όταν ο Κύριος φανεί να λάμπει από ανατολή έως δύση. Κανείς όμως δεν στάθηκε στην υπόσταση και ουσία του Θεού και είδε ή περιέγραψε την θεία φύση[Ιερ.23,18: «Ὃτι τίς ἔστη ἐν ὑποστήματι Κυρίου καὶ εἶδε τὸν λόγον αὐτοῦ; Τίς ἠνωτίσατο καὶ ἤκουσεν;(:Αλλά ποιος από τους ψευδοπροφήτες αυτούς πλησίασε και στάθηκε με άγιο φόβο και ειλικρίνεια μπροστά στον δικαιοκρίτη Κύριο, αναμένοντας θεία ενέργεια, και αξιώθηκε να δεχθεί φωτισμό και να γνωρίσει τον λόγο Του; Ποιος από αυτούς έβαλε αυτί, πρόσεξε και άκουσε τον λόγο του Θεού; Κανείς!)»]. Και το μεν θείο τούτο φως δίδεται με μέτρο και επιδέχεται το μάλλον και ήττον μεριζόμενο δίχως να διαιρείται, κατά την αξία αυτών που το δέχονται. Η απόδειξη είναι κοντά. Το μεν πρόσωπο του Κυρίου έλαμψε πιο πολύ απ᾽ τον ήλιο, τα δε ιμάτια έγιναν λαμπρά και λευκά σαν χιόνι. Και ο Μωυσής και ο Ηλίας στην ίδια θεάθηκαν δόξα, αλλά κανείς τους δεν άστραψε τότε σαν ήλιος. Και οι ίδιοι οι μαθητές μέρος του φωτός εκείνου είδαν, μέρος δεν μπόρεσαν να ατενίσουν.

Έτσι, λοιπόν, μετρείται και μερίζεται, δίχως να διαιρείται, το Φως εκείνο και επιδέχεται αυξομείωση. Και ένα μέρος Αυτού γνωρίζεται τώρα, ένα μέρος αργότερα. Γι᾽ αυτό και ο θεηγόρος Παύλος λέει: «Ἐκ μέρους δὲ γινώσκομεν καὶ ἐκ μέρους προφητεύομεν(:Θα καταργηθούν όλα αυτά στην άλλη ζωή. Διότι τώρα ένα μέρος της γνώσεως κατέχουμε και ένα μέρος της αλήθειας προφητεύουμε. Στη ζωή αυτή η γνώση μας είναι προορισμένη και οι προφήτες ένα μέρος μόνο των μυστηρίων της θείας σοφίας μας αποκαλύπτουν)» [Α’ Κορ. 13, 9]. Όμως τελείως αμέριστη και ακατάληπτη είναι η ουσία του Θεού και καμιά ουσία δεν επιδέχεται αυξομειώσεις.

Κατά τα άλλα, είναι γνώρισμα των καταραμένων Μεσσαλιανών το να νομίζουν ότι η ουσία του Θεού γίνεται ορατή στους κατ᾽ αυτούς αξίους. Εμείς, όμως, ανατρέποντας και τους παλαιούς και τους σύγχρονους κακοδόξους και πιστεύοντας, καθώς διδαχθήκαμε, ότι οι άγιοι βλέπουν και κοινωνούν όχι την ουσία του Θεού, αλλά βασιλεία και δόξα και λαμπρότητα και φως απόρρητο και θεία χάρη, ας οδεύσουμε προς την λάμψη του φωτός της χάριτος, για να γνωρίσουμε και να θεωρήσουμε τρίφωτη Θεότητα, που ακτινοβολεί ενιαία απόρρητη αίγλη από μία τρισυπόστατη φύση. Και τα μάτια του νου ας ανυψώσουμε προς τον Λόγο, που είναι τώρα με το σώμα Του εγκατεστημένος πάνω από τις ουράνιες αψίδες. Αυτός, θεοπρεπώς καθήμενος στα δεξιά της μεγαλωσύνης, σαν από μακρινό τόπο μας στέλνει αυτό το μήνυμα: «Όποιος θέλει να παραστεί σ᾽ αυτή την δόξα, ας μιμείται κατά το δυνατόν και ας πορεύεται την οδό και την πολιτεία, την οποία υπέδειξα με τον επίγειο βίο μου».

Ας παρατηρούμε, λοιπόν, με τους εσωτερικούς οφθαλμούς το μέγα τούτο θέαμα, την φύση μας να ζει αιωνίως με το άυλο πυρ της θεότητος. Και αφού αποβάλουμε τους δερμάτινους χιτώνες, τους οποίους φορέσαμε εξαιτίας της παραβάσεως, τα γεώδη και σαρκικά φρονήματα, ας σταθούμε σε γη αγία, αναδεικνύοντας ο καθένας την δική του γη αγία δια της αρετής και της ανατάσεως προς τον Θεό, ώστε να έχουμε παρρησία, όταν έρχεται ο Θεός μέσα σε φως, και προστρέχοντας να φωτισθούμε και φωτιζόμενοι να ζήσουμε αιωνίως μαζί Του προς δόξα της τρισήλιας και μοναρχικοτάτης λαμπρότητας, τώρα και πάντα και στους αιώνες των αιώνων. Αμήν.

ΠΡΟΣ ΔΟΞΑΝ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΤΡΙΑΔΙΚΟΥ ΘΕΟΥ,

επιμέλεια κειμένου: Ελένη Λιναρδάκη, φιλόλογος

ΠΗΓΕΣ:

• Γρηγορίου του Παλαμά, Άπαντα τα έργα, Ομιλίες ΚΑ΄- ΜΒ΄, ομιλία ΛΕ’, πατερικές εκδόσεις «Γρηγόριος ο Παλαμάς»(ΕΠΕ), εκδ. οίκος «Το Βυζάντιον», Θεσσαλονίκη 1985, τόμος 10, σελίδες 383-407.

• Π. Τρεμπέλα, Η Καινή Διαθήκη με σύντομη ερμηνεία (απόδοση στην κοινή νεοελληνική), εκδόσεις αδελφότητος θεολόγων «Ο Σωτήρ», έκδοση τέταρτη, Αθήνα 2014.

• Η Καινή Διαθήκη, Κείμενον και ερμηνευτική απόδοσις υπό Ιωάννου Κολιτσάρα, εκδόσεις αδελφότητος θεολόγων «Η Ζωή», έκδοση τριακοστή τρίτη, Αθήνα 2009.

• Η Παλαιά Διαθήκη κατά τους εβδομήκοντα, Κείμενον και σύντομος απόδοσις του νοήματος υπό Ιωάννου Κολιτσάρα, εκδόσεις αδελφότητος θεολόγων «Η Ζωή», έκδοση τέταρτη, Αθήνα 2005.

• Η Παλαιά Διαθήκη μετά Συντόμου Ερμηνείας, Παναγιώτης Τρεμπέλας, Αδελφότης Θεολόγων «Ο Σωτήρ», Αθήνα, 1985.

• https://www.saint.gr/bible.aspx

• Π.Τρεμπέλα, Το Ψαλτήριον με σύντομη ερμηνεία(απόδοση στην κοινή νεοελληνική), εκδόσεις αδελφότητος θεολόγων «Ο Σωτήρ», έκδοση τρίτη, Αθήνα 2016.

• http://www.greek-language.gr/digitalResources/ancient_greek/tools/liddell-scott/index.html

• http://users.sch.gr/aiasgr/Palaia_Diathikh/Biblia/Palaia_Diathikh.htm

• http://users.sch.gr/aiasgr/Kainh_Diathikh/Biblia/Kainh_Diathikh.htm

«Πᾶνος»

Ἐπισκεφθεῖτε καὶ τὸ ἱστολόγιό μας στὸ blogger

https://ethnegersis.blogspot.com/

Ἀποσπάσματα ἀπό ὁμιλία τοῦ μακαριστοῦ γέροντος Γεωργίου Καψάνη (1981)

Ἡ ἡμέρα τῆς Θείας Μεταμορφώσεως τοῦ Σωτῆρος ἔχει ἰδιάζουσα θέσι μέσα στήν ἐμπειρία τῆς Ἐκκλησίας, στήν μυστική ἐμπειρία καί τήν θεολογία τῶν ἁγίων Πατέρων μας καἰ τόν ὀρθόδοξο μοναχισμό.

Ἡ σημερινή ἑορτή ἔχει χαρακτῆτα Χριστολογικό, διότι μᾶς δείχνει ποιός εἶναι ὁ ταπεινός Ἰησοῦς, ὁ ἄνθρωπος Ἰησοῦς. Μᾶς δείχνει τήν θεότητά Του, τήν αἰώνια προΰπαρξί Του.

Εἶναι ἐπίσης ἑορτή ἀνθρωπολογική, διότι μᾶς δείχνει σέ ποιά δόξα εἶναι κεκλημένος ὁ ἄνθρωπος, ὁ πιστός, ὁ Χριστιανός· νά συμμετάσχῃ καί αὐτός στήν Χάρι καί τήν Δόξα τοῦ ἐνανθρωπήσαντος Θεοῦ.

Ἔχει ἀκόμα χαρακτῆρα ἐκκλησιολογικό ἡ σημερινή ἑορτή. Διότι δείχνει τόν Χριστό ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ. Διότι ὁ Χριστός δέν ὑπάρχει ἐκτός τῆς Ἐκκλησίας· δέν προσφέρεται ἐκτός τῆς Ἐκκλησίας. Καί εἶναι σήμερα ἡ Ἐκκλησία τῆς Παλαιᾶς καί τῆς Καινῆς Διαθήκης παροῦσα, ἑνωμένη γύρω ἀπό Αὐτόν πού εἶναι τό κέντρο τῆς Παλαιᾶς καί τῆς Καινῆς Διαθήκης, τόν Θεάνθρωπο Χριστό.

Ἔχει ἀκόμα χαρακτῆρα ἐσχατολογικό, διότι μᾶς δείχνει μία ἄποψι, μία ὄψι -ἐν σκιᾷ βεβαίως καί ἐν αἰνίγματι ἀκόμη- αὐτοῦ τοῦ ὁποίου θά εἶναι ἐν ὅλῃ τῇ λαμπρότητί του ἐν τῇ Βασιλείᾳ τῶν Οὐρανῶν.

Σήμερα λοιπόν μᾶς ὑπενθυμίζει ἡ σημερινή ἑορτή τήν ἀνάγκη καἰ ἐμεῖς νά συνεχίσουμε μέ πολύ πόθο, μέ πόθο καί ἀγάπη, τόν ἀγῶνα τῆς καθάρσεως τῆς καρδιᾶς μας ἀπό τά πάθη καί τῆς ἐνοικήσεως εἰς αὐτήν τοῦ Χριστοῦ διά τῆς εὐχῆς , τοῦ «Κύριε Ἰησοῦ Χριστέ ἐλέησόν με τόν ἁμαρτωλόν».

--------------------------------------

Ἀπό τό βιβλίο ΟΜΙΛΙΕΣ ΣΕ ΑΚΙΝΗΤΕΣ ΔΕΣΠΟΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΘΕΟΜΗΤΟΡΙΚΕΣ ΕΟΡΤΕΣ (τῶν ἐτῶν 1981-1991), σελ. 112, τοῦ Ἀρχιμανδρίτου ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΚΑΨΑΝΗ, καθηγουμένου τῆς Ἱερᾶς Μονῆς Ὁσίου Γρηγορίου Ἁγίου Ὄρους.

Ἐπιμέλεια ἀντιγραφῆς

Φώτιος Μιχαήλ, ἰατρός

«Πᾶνος»

Ἐπισκεφθεῖτε καὶ τὸ ἱστολόγιό μας στὸ blogger

https://ethnegersis.blogspot.com/

Η ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΙΣ ΤΟΥ ΣΩΤΗΡΟΣ [:Ματθ. 17, 1-13]

ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΗΣ ΕΥΑΓΓΕΛΙΚΗΣ ΠΕΡΙΚΟΠΗΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΕΡΟ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟ

«Καὶ μεθ᾿ ἡμέρας ἓξ παραλαμβάνει ὁ Ἰησοῦς τὸν Πέτρον καὶ Ἰάκωβον καὶ Ἰωάννην(:ύστερα από έξι ημέρες ο Ιησούς πήρε μαζί Του τον Πέτρο, τον Ιάκωβο και τον Ιωάννη τον αδελφό του)»[Ματθ.17,1]. Άλλος όμως ευαγγελιστής, ο Λουκάς, λέγει ότι τους παρέλαβε μετά από οκτώ ημέρες, χωρίς αυτό να έρχεται σε αντίθεση προς αυτά που λέγει ο Ματθαίος, αλλά αντιθέτως μάλιστα και συμφωνεί πάρα πολύ[βλ. Λουκά 9,28: «Ἐγένετο δὲ μετὰ τοὺς λόγους τούτους ὡσεὶ ἡμέραι ὀκτὼ καὶ παραλαβὼν τὸν Πέτρον καὶ Ἰωάννην καὶ Ἰάκωβον ἀνέβη εἰς τὸ ὄρος προσεύξασθαι(:Οκτώ περίπου ημέρες από τότε που είπε τα λόγια αυτά ο Ιησούς, πήρε μαζί Του τον Πέτρο, τον Ιωάννη και τον Ιάκωβο και ανέβηκε στο όρος για να προσευχηθεί)»· διότι ο μεν Λουκάς συμπεριέλαβε και την ημέρα που τους είπε τα παραπάνω λόγια και την ημέρα που τους ανέβασε στο όρος, ενώ ο Ματθαίος ανέφερε μόνο τις ενδιάμεσες ημέρες.

Αλλά εσύ, σε παρακαλώ, πρόσεξε πώς ο Ματθαίος αντιμετωπίζει πνευματικά το ζήτημα, χωρίς να αποκρύπτει εκείνους που προτιμήθηκαν αντί για αυτόν. Το ίδιο πράγμα το κάνει και ο Ιωάννης σε πολλές περιπτώσεις, περιγράφοντας με πολλή αλήθεια τους όλως ιδιαιτέρους επαίνους του Κυρίου προς τον Πέτρο· διότι η ομάδα αυτή αυτών των αγίων ανδρών ήταν απαλλαγμένη εξ ολοκλήρου από τη μοχθηρία και την κενοδοξία.

Αφού λοιπόν πήρε μαζί Του τους κορυφαίους, «ἀναφέρει αὐτοὺς εἰς ὄρος ὑψηλὸν κατ᾿ ἰδίαν·καὶ μετεμορφώθη ἔμπροσθεν αὐτῶν, καὶ ἔλαμψε τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, τὰ δὲ ἱμάτια αὐτοῦ ἐγένετο λευκὰ ὡς τὸ φῶς καὶ ἰδοὺ ὤφθησαν αὐτοῖς Μωσῆς καὶ Ἠλίας μετ᾿ αὐτοῦ συλλαλοῦντες(:και τους ανέβασε σε ένα ψηλό βουνό, ιδιαιτέρως μόνον αυτούς, και εκεί μεταμορφώθηκε μπροστά τους˙ και έγινε το πρόσωπό Του λαμπρό σαν τον ήλιο, και τα ενδύματά Του λευκά σαν το φως· και τότε εμφανίστηκαν σε αυτούς ο Μωυσής και ο Ηλίας, οι οποίοι συνομιλούσαν μαζί Του)»[Ματθ.17,1-3].

Για ποιο λόγο πήρε μαζί Του μόνο αυτούς; Επειδή αυτοί υπερείχαν πνευματικά από τους άλλους. Και η μεν υπεροχή του Πέτρου συνίστατο στο ότι αγαπούσε πάρα πολύ τον Κύριο, του Ιωάννη στο ότι τον αγαπούσε ο Κύριος, ενώ του Ιακώβου στο ότι αποκρίθηκε και είπε, μαζί με τον αδελφό του: «δυνάμεθα(:μπορούμε να πιούμε αυτό το ποτήρι)»[βλ. Ματθ.20,20-28:«Τότε προσῆλθεν αὐτῷ ἡ μήτηρ τῶν υἱῶν Ζεβεδαίου μετὰ τῶν υἱῶν αὐτῆς προσκυνοῦσα καὶ αἰτοῦσά τι παρ᾿ αὐτοῦ. ὁ δὲ εἶπεν αὐτῇ· τί θέλεις; λέγει αὐτῷ· εἰπὲ ἵνα καθίσωσιν οὗτοι οἱ δύο υἱοί μου εἷς ἐκ δεξιῶν σου καὶ εἷς ἐξ εὐωνύμων σου ἐν τῇ βασιλείᾳ σου. ἀποκριθεὶς δὲ ὁ Ἰησοῦς εἶπεν· οὐκ οἴδατε τί αἰτεῖσθε. δύνασθε πιεῖν τὸ ποτήριον ὃ ἐγὼ μέλλω πίνειν, ἢ τὸ βάπτισμα ὃ ἐγὼ βαπτίζομαι βαπτισθῆναι; λέγουσιν αὐτῷ· δυνάμεθα. καὶ λέγει αὐτοῖς· τὸ μὲν ποτήριόν μου πίεσθε, καὶ τὸ βάπτισμα ὃ ἐγὼ βαπτίζομαι βαπτισθήσεσθε· τὸ δὲ καθίσαι ἐκ δεξιῶν μου καὶ ἐξ εὐωνύμων μου οὐκ ἔστιν ἐμὸν δοῦναι, ἀλλ᾿ οἷς ἡτοίμασται ὑπὸ τοῦ πατρός μου(:Τότε Τον πλησίασε η μητέρα των παιδιών του Ζεβεδαίου με τους γιους της, η οποία Τον προσκύνησε και έδειξε ότι σκόπευε να Του ζητήσει κάτι. Και Αυτός της είπε: “Τι θέλεις;” Αυτή Του λέει: “Δώσε διαταγή, όταν θα αναλάβεις τη βασιλεία σου, να καθίσουν τα δύο αυτά παιδιά μου το ένα στα δεξιά σου και το άλλο στα αριστερά σου”. Αλλά ο Ιησούς αποκρίθηκε: “Δεν ξέρετε τι ζητάτε. Μπορείτε να πιείτε το ποτήρι του θανάτου που πρόκειται εγώ σε λίγο να πιω, ή να βαπτιστείτε το βάπτισμα του μαρτυρίου που σε λίγο θα υποστώ;” Και αυτοί Του απαντούν: “Μπορούμε”. Τότε ο Ιησούς τούς λέει: “Το ποτήριο βέβαια που θα πιω εγώ θα το πιείτε και σεις, και το βάπτισμα που πρόκειται να βαπτιστώ σε λίγο μέσα στη θάλασσα των παθημάτων μου θα το βαπτιστείτε˙ διότι και εσείς θα υποστείτε διωγμούς και μαρτύριο για το ευαγγέλιο. Το να καθίσετε όμως στα δεξιά και στα αριστερά μου δεν είναι δικό μου δικαίωμα να το δώσω σε όποιον μου το ζητήσει, αλλά αυτό θα δοθεί σε εκείνους για τους οποίους έχει ετοιμαστεί από τον δικαιοκρίτη Πατέρα μου. Αυτός θα δώσει τις αμοιβές και τις διακρίσεις στον καθένα σύμφωνα με τα έργα του και την αρετή του”)»].

Και δεν υπερείχε ο Ιάκωβος μόνο εξαιτίας της απαντήσεως που έδωσε, αλλά και λόγω των έργων του και, εκτός όλων αυτών. επειδή εκπλήρωσε όλα εκείνα που είπε[ο Ιάκωβος, υιός του Ζεβεδαίου και της Σαλώμης, αδερφός του ευαγγελιστού Ιωάννου, θανατώθηκε με αποκεφαλισμό κατά διαταγή του βασιλιά Ηρώδη του Αγρίππα το 44μ.Χ. και έτσι κατέστη ο πρώτος μάρτυρας μεταξύ των αποστόλων]· διότι ήταν τόσο πολύ ορμητικός και τόσο μισητός στους Ιουδαίους, ώστε και ο Ηρώδης να νομίσει ότι η μεγαλύτερη δωρεά που θα μπορούσε να κάνει προς τους Ιουδαίους δεν ήταν άλλη παρά να φονεύσει εκείνον[βλ. Πράξ.12,1-2: «Κατ᾿ ἐκεῖνον δὲ τὸν καιρὸν ἐπέβαλεν Ἡρῴδης ὁ βασιλεὺς τὰς χεῖρας κακῶσαί τινας τῶν ἀπὸ τῆς ἐκκλησίας. ἀνεῖλε δὲ Ἰάκωβον τὸν ἀδελφὸν Ἰωάννου μαχαίρᾳ (:εκείνον τον καιρό ο βασιλιάς Ηρώδης Αγρίππας ο Α’, εγγονός του μεγάλου Ηρώδη, έβαλε χέρι σε μερικούς από τα μέλη της Εκκλησίας για να τους κακοποιήσει. Έτσι θανάτωσε με αποκεφαλισμό τον Ιάκωβο, τον αδελφό του αποστόλου και ευαγγελιστού Ιωάννου)»].

Και γιατί δεν τους ανεβάζει ευθύς αμέσως στο όρος; Για να μη συμβεί και πάθουν τίποτε το ανθρώπινο οι υπόλοιποι μαθητές Του. Για τον λόγο αυτόν άλλωστε και δεν αναφέρει τα ονόματα εκείνων που επρόκειτο να ανεβούν στο όρος· καθόσον θα καταλαμβάνονταν από μεγάλη επιθυμία να Τον ακολουθήσουν και οι υπόλοιποι, εφόσον επρόκειτο να γίνουν θεατές της εικόνας εκείνης της δόξας, και θα λυπούνταν που θα αγνοούνταν. Μολονότι βέβαια αυτό ήταν δείγμα κάποιας σωματικής αδυναμίας, οπωσδήποτε όμως το πράγμα αυτό περιείχε πολλή επιθυμία. Γιατί λοιπόν τέλος πάντων τους τα προλέγει αυτά; Για να τους κάνει να κατανοήσουν καλύτερα, από όσα τους είπε, τα όσα επρόκειτο να δουν, και αφού καταληφθούν από τη μεγάλη επιθυμία κατά το διάστημα των ημερών που θα μεσολαβούσε, να προσέλθουν με απόλυτη πνευματική καθαρότητα και με προσηλωμένη τη σκέψη τους σε αυτά.

Και γιατί επίσης τους παρουσιάζει τον Μωυσή και τον Ηλία; Πολλοί είναι οι λόγοι, τους οποίους θα μπορούσε κανείς να αναφέρει. Και πρώτον μεν αυτόν, ότι δηλαδή επειδή τα πλήθη των ανθρώπων έλεγαν για τον Κύριο άλλοι μεν ότι είναι ο Ηλίας και άλλοι ο Ιερεμίας, και άλλοι τέλος ότι είναι κάποιος από τους παλαιούς προφήτες, τους παρουσιάζει τους κορυφαίους από αυτούς, ώστε και από αυτό να αντιληφθούν τη διαφορά που υπάρχει μεταξύ των δούλων και του Κυρίου και ότι ορθά επαινέθηκε ο Πέτρος που ομολόγησε Αυτόν ως Υιό του Θεού.

Μετά επίσης από αυτόν τον λόγο μπορούμε και άλλον να αναφέρουμε. Επειδή δηλαδή Τον κατηγορούσαν συνεχώς ότι παρέβαινε τον νόμο και Τον θεωρούσαν ως βλάσφημο, επειδή τάχα ιδιοποιείτο τη δόξα που ανήκε στον Πατέρα και όχι σε Αυτόν, και έλεγαν: «Οὗτος ὁ ἄνθρωπος οὐκ ἔστι παρὰ τοῦ Θεοῦ, ὅτι τὸ σάββατον οὐ τηρεῖ(:αυτός ο άνθρωπος δεν μπορεί να είναι σταλμένος από τον Θεό, διότι δεν τηρεί την αργία του Σαββάτου)»[Ιω.9,16] και σε άλλη περίπτωση: «Περὶ καλοῦ ἔργου οὐ λιθάζομέν σε, ἀλλὰ περὶ βλασφημίας, καὶ ὅτι σὺ ἄνθρωπος ὢν ποιεῖς σεαυτὸν Θεόν(:δεν θέλουμε να σε λιθοβολήσουμε για κάποιο καλό έργο από εκείνα που λες ότι έκανες, αλλά θέλουμε να σε λιθοβολήσουμε για τη βλασφημία που ξεστόμισες, και επειδή εσύ, ενώ είσαι άνθρωπος, παρουσιάζεις τον εαυτό σου για Θεό και λες ότι είσαι ένα με τον Θεό)»[Ιω.10,33], με σκοπό να δείξει ότι οι κατηγορίες αυτές ήσαν αποτέλεσμα του φθόνου τους και ότι ήταν ανεύθυνος και για τις δύο αυτές κατηγορίες και ότι αυτό που συνέβαινε δεν αποτελούσε παράβαση του νόμου, ούτε σφετεριζόταν δόξα που δεν ανήκε σε Αυτόν με το ότι παρουσίαζε τον εαυτό Του ίσο με τον Πατέρα, παρουσιάζει αυτούς που διέλαμψαν και στις δύο αυτές περιπτώσεις. Καθόσον ο Μωυσής έδωσε τον νόμο και μπορούσαν να σκεφτούν οι Ιουδαίοι, ότι δεν ήταν δυνατόν να παρέβλεπε καταπατούμενο τον νόμο, όπως νόμιζαν αυτοί, ούτε ήταν δυνατόν να τιμούσε αυτόν που παρέβαινε τον νόμο και ήταν εχθρός εκείνου που τον έδωσε. Και ο Ηλίας που πόθησε με ζήλο την δόξα του Θεού, εάν ήταν ο Χριστός αντίθεος και ονόμαζε τον εαυτό Του Θεό, κάνοντας ίσο τον εαυτό Του με τον Πατέρα, χωρίς όμως να είναι αυτό που έλεγε και ενεργώντας κατά τρόπο αυθαίρετο και ανάρμοστο, δεν θα ήταν δυνατόν να παρευρισκόταν εκεί και να υπάκουε σε Αυτόν.

Αλλ’ όμως είναι δυνατόν μαζί με τα όσα ειπώθηκαν να αναφέρουμε και άλλη αιτία. Ποια λοιπόν είναι αυτή; Για να μάθουν ότι είναι Κύριος του θανάτου και της ζωής και ότι εξουσιάζει τα ουράνια και τα επίγεια. Και ακριβώς για τον λόγο αυτόν παρουσιάζει και εκείνον που είχε πεθάνει και εκείνον που ουδέποτε απέθανε, δηλαδή τον Ηλία. Τη δε πέμπτη αιτία (διότι αυτή είναι πέμπτη στη σειρά των λεχθέντων) τη φανέρωσε και ο ευαγγελιστής. Ποια ήταν αυτή; Ήθελε να δείξει τη δόξα του σταυρού και να παρηγορήσει τον Πέτρο και εκείνους που φοβούνταν το πάθος Του και να εξυψώσει το φρόνημά τους. Καθόσον αφού ήλθαν εκεί δεν παρέμειναν σιωπηλοί, αλλά, λέγει: «Καὶ ἰδοὺ ἄνδρες δύο συνελάλουν αὐτῷ, οἵτινες ἦσαν Μωϋσῆς καὶ Ἠλίας, οἳ ὀφθέντες ἐν δόξῃ ἔλεγον τὴν ἔξοδον αὐτοῦ ἣν ἔμελλε πληροῦν ἐν Ἱερουσαλήμ(:και ξαφνικά, δύο άνδρες άρχισαν να μιλούν μαζί Του, και αυτοί ήταν ο Μωυσής ως ο κυριότερος αντιπρόσωπος του νόμου, και ο Ηλίας ως εκπρόσωπος των προφητών. Αυτοί εμφανίστηκαν περιβεβλημένοι με δόξα και μιλούσαν για την έξοδό Του και την αναχώρησή Του από τον κόσμο αυτό, την οποία θα εκπλήρωνε με τον σταυρικό θάνατό Του και την Ανάληψή Του στον ουρανό και θα ολοκλήρωνε στην Ιερουσαλήμ σύμφωνα με τις προτυπώσεις του νόμου και τις προρρήσεις των προφητών)»[Λουκ.9,30-31],δηλαδή το πάθος και τον σταυρό· διότι έτσι το ονομάζουν πάντοτε αυτό.

Και δεν τους προετοιμάζει αυτούς μόνο κατ’ αυτόν τον τρόπο, αλλά και με αυτήν την αρετή των ανδρών, την οποία προπάντων ζητούσε από αυτούς· διότι, επειδή είπε: «Ὃστις θέλει ὀπίσω μου ἀκολουθεῖν, ἀπαρνησάσθω ἑαυτὸν καὶ ἀράτω τὸν σταυρὸν αὐτοῦ, καὶ ἀκολουθείτω μοι(:εκείνος που θέλει να γίνει δικός μου και να με ακολουθεί ως μαθητής μου, ας διακόψει κάθε φιλία και σχέση με τον διεφθαρμένο απ’ την αμαρτία εαυτό του και ας πάρει τη σταθερή απόφαση να υποστεί για μένα όχι μόνο κάθε θλίψη και δοκιμασία, αλλά ακόμα και θάνατο σταυρικό, και τότε ας με ακολουθεί μιμούμενος το παράδειγμά μου)»[Μάρκ.8,34], παρουσιάζει εκείνους που πέθαναν άπειρες φορές χάριν των εντολών του Θεού και του λαού που τους εμπιστεύθηκε Αυτός.

Καθόσον καθένας από αυτούς, αφού έχασε τη ζωή του, έσωσε την ψυχή του. Πράγματι ο καθένας από αυτούς αντιμετώπισε με θάρρος τους τυράννους· ο μεν Μωυσής τον Αιγύπτιο[:Έξ. κεφ. 5-12], ο δε Ηλίας τον Αχαάβ [:Γ΄Βασ. 18,16 κ.ε.] και όλα αυτά χάριν ανθρώπων αγνωμόνων και απειθάρχων, και αφού μάλιστα έφτασαν στον έσχατο κίνδυνο από αυτούς τους οποίους είχαν αναλάβει να διασώσουν. Και ο καθένας από αυτούς, αν και ήταν ιδιώτης, θέλησε να τους απαλλάξει από την ειδωλολατρία· διότι ο μεν Μωυσής ήταν βραδύγλωσσος και ισχνόφωνος, ενώ ο Ηλίας ήταν και ο ίδιος πάρα πολύ άξεστος.

Και οι δύο επίσης ήσαν πλήρως ακτήμονες· διότι ούτε ο Μωυσής είχε κάτι τι, ούτε ο Ηλίας είχε κάτι επιπλέον από τη μηλωτή, και όλα αυτά κατά την εποχή της Παλαιάς Διαθήκης, τότε που δεν είχαν ακόμη λάβει τόση θαυματουργική δύναμη· διότι, μολονότι ο Μωυσής χώρισε στα δύο τη θάλασσα, αλλά όμως ο Πέτρος βάδισε επάνω στην υγρά θάλασσα και έλαβε τη δύναμη να μετακινεί όρη, και θεράπευε παντός είδους σωματικές ασθένειες και δαίμονες άγριους εξεδίωκε και με τη σκιά ακόμη του σώματός του ενεργούσε τα μεγάλα εκείνα και υπερφυσικά θαύματα και ολόκληρη την οικουμένη οδήγησε στον Χριστό. Και ο Ηλίας, μολονότι ανέστησε νεκρό[βλ. Γ΄Βασ. 17,17-24], αλλά όμως αυτοί ανέστησαν απείρους και όλα αυτά πριν ακόμη τους δοθεί η χάρη του αγίου Πνεύματος.

Τους παρουσιάζει λοιπόν εμπρός στους μαθητές και γι’ αυτόν τον λόγο· διότι ήθελε να τους κάνει να μιμηθούν με πολύ ζήλο την ικανότητα εκείνων να καθοδηγούν τον λαό, καθώς επίσης και τη ρωμαλεότητά τους και την ακαμψία τους, και να γίνουν επιεικείς, όπως ο Μωυσής, και ζηλωτές όπως ο Ηλίας, και προστάτες του λαού όπως εκείνοι· διότι ο μεν Ηλίας προκάλεσε πείνα τριών ετών προς χάριν του Ιουδαϊκού λαού, ενώ ο Μωυσής έλεγε: «Καὶ νῦν εἰ μὲν ἀφεῖς αὐτοῖς τὴν ἁμαρτίαν αὐτῶν, ἄφες· εἰ δὲ μή, ἐξάλειψόν με ἐκ τῆς βίβλου σου, ἧς ἔγραψας(:Και τώρα εάν φανείς ευσπλαχνικός και συγχωρήσεις την αμαρτία τους αυτήν, συγχώρεσέ τους. Εάν όμως δεν τους συγχωρέσεις, εξάλειψε μαζί με αυτούς και εμένα από το βιβλίο σου, στο οποίο με έχεις γράψει”)»[Έξ.32,32].

Όλα αυτά λοιπόν τους τα υπενθύμιζε παρουσιάζοντας τον Μωυσή και τον Ηλία μπροστά στα μάτια τους· καθόσον παρουσίασε αυτούς περιβεβλημένους με τη δόξα τους, όχι για να αρκεστούν μόνο σε αυτά, αλλά και για να υπερπηδήσουν τα εμπόδια. Όταν λοιπόν ο Ιάκωβος και ο Ιωάννης είδαν τους απεσταλμένους να γυρίζουν περιφρονημένοι και είπαν: «Κύριε, θέλεις εἴπωμεν πῦρ καταβῆναι ἀπὸ οὐρανοῦ καὶ ἀναλῶσαι αὐτούς, ὡς καὶ Ἠλίας ἐποίησε;(:Κύριε, έχουμε την άδειά σου και τη σύμφωνη γνώμη σου να πούμε να κατεβεί φωτιά απ’ τον ουρανό και να τους κατακάψει, όπως το έκανε παλιότερα και ο Ηλίας στους ανθρώπους του Οχοζία;)»[Λουκά 9,54]και ανέφεραν τον Ηλία που αυτός είχε κάνει αυτά, τους επέπληξε και είπε: «Οὐκ οἴδατε ποίου πνεύματός ἐστε ὑμεῖς(:Δεν ξέρετε ακόμη τι διαθέσεων και φρονημάτων ανθρώπους σάς κάνει η νέα πνευματική δύναμη και ζωή που μεταδίδει η διδασκαλία μου και η χάρη του Πνεύματός μου. Δεν είστε άνθρωποι και διδάσκαλοι του πνεύματος της οργής και τιμωρίας που επικρατούσε στην Παλαιά Διαθήκη, αλλά του πνεύματος της πραότητας, της μακροθυμίας και της αγάπης, που δεν καταστρέφει, αλλά σώζει)»[Λουκ.9,55] προετοιμάζοντάς τους για την ανεξικακία, δια της ποικιλίας των χαρισμάτων.

Και ας μη νομίζει κανείς ότι αποδίδουμε ατέλειες στον Ηλία· δεν λέμε αυτό, καθόσον ήταν τέλειος κατά πάντα, αλλά ήταν τέλειος για τη δική του εποχή, όταν η πνευματικότητα των ανθρώπων ήταν πολύ ακόμη παιδική και χρειάζονταν αυτήν την παιδαγωγία· διότι και ο Μωυσής, σύμφωνα με αυτά, ήταν τέλειος, αλλά όμως οι απαιτήσεις από τους μαθητές πλέον είναι πολύ πιο μεγαλύτερες από ό,τι από εκείνον[βλ.Ματθ.5,20: «Λέγω γὰρ ὑμῖν ὅτι ἐὰν μὴ περισσεύσῃ ἡ δικαιοσύνη ὑμῶν πλεῖον τῶν γραμματέων καὶ Φαρισαίων, οὐ μὴ εἰσέλθητε εἰς τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν(:διότι σας λέω ότι εάν η αρετή σας δεν υπερτερήσει και δεν ξεπεράσει κατά πολύ την επιφανειακή και τυπική αρετή των γραμματέων και Φαρισαίων, δεν θα εισέλθετε στη βασιλεία των ουρανών)»].

Πράγματι οι μαθητές του Κυρίου δεν μετέβησαν απλώς στην Αίγυπτο, αλλά σε ολόκληρη την οικουμένη, που ήταν και πολύ χειρότερη από την Αίγυπτο. Ούτε πήγαν για να συνομιλήσουν με τον Φαραώ, αλλά για να παλέψουν με τον διάβολο, αυτόν τον ίδιο τον τύραννο της κακίας· καθόσον τα έργο τους ήταν και εκείνο, να τον δέσουν και να αρπάξουν όλα τα πράγματά του. Και όλα αυτά τα έκαναν όχι χωρίζοντας στα δύο τη θάλασσα, αλλά τον βυθό της ασέβειας, που είχε πολύ πιο φοβερά κύματα, χρησιμοποιώντας τη ράβδο από τη ρίζα Ιεσσαί. Σκέψου λοιπόν πόσα ήσαν εκείνα που φόβιζαν τους ανθρώπους αυτούς, τους Αποστόλους: ο θάνατος, η πτώχεια, η ασημότητα, τα άπειρα στον αριθμό πάθη· και πολύ περισσότερο έτρεμαν γι’ αυτά, παρά οι Ιουδαίοι τότε για το πέλαγος εκείνο. Αλλά όμως ο Κύριος τους έπεισε να ριψοκινδυνεύσουν, αδιαφορώντας για όλα αυτά, και να τα διαβούν σαν δια ξηράς με απόλυτη ασφάλεια.

Με σκοπό λοιπόν να τους προετοιμάσει για όλα αυτά, τους παρουσίασε εκείνους που διέπρεψαν κατά την εποχή της Παλαιάς Διαθήκης. Τι λέγει λοιπόν ο ενθουσιώδης Πέτρος; «Κύριε, καλόν ἐστιν ἡμᾶς ὧδε εἶναι(:Κύριε, είναι ωραία εμείς να μείνουμε εδώ)»[Ματθ.17,4]· διότι, επειδή άκουσε ότι είναι ανάγκη ο Ιησούς να επιστρέψει στα Ιεροσόλυμα και να υποστεί τα πάθη Του, φοβούμενος ακόμη και τρέμοντας γι΄ Αυτόν, δεν τολμά και μετά την επιτίμηση να Τον πλησιάσει και να Του πει τα ίδια λόγια, δηλαδή να προσπαθήσει να αποτρέψει τον Διδάσκαλό του από τη μετάβαση στην Ιερουσαλήμ και το Πάθος, αλλά όμως τελικά εξαιτίας εκείνου του φόβου υπαινίσσεται τα ίδια με άλλα λόγια[ Ματθ.16,22: «Καὶ προσλαβόμενος αὐτὸν ὁ Πέτρος ἤρξατο ἐπιτιμᾶν αὐτῷ λέγων· ἵλεώς σοι, Κύριε· οὐ μὴ ἔσται σοι τοῦτο (:Τότε ο Πέτρος, αφού Τον πήρε ιδιαιτέρως, άρχισε ζωηρά να Τον προτρέπει και να Του λέει: “Ο Θεός να σε φυλάξει απ’ αυτό, Κύριε. Δεν πρέπει να συμβεί αυτό που είπες σε Σένα τον Μεσσία”)»].

Επειδή δηλαδή είδε όρος και μεγάλη την απόσταση από τις κατοικημένες περιοχές και μεγάλη ερημία, σκέφτηκε ότι ήταν πολύ ασφαλής ο Διδάσκαλός Του εξαιτίας του τόπου· και όχι μόνο εξαιτίας του τόπου, αλλά και με το να μην επιστρέψει ποτέ πλέον στα Ιεροσόλυμα. Θέλει δηλαδή ο Πέτρος να μείνει για πάντα εκεί και για τούτο φέρνει στη θύμησή του τις σκηνές. «Διότι», λέγει μέσα του, «εάν επρόκειτο να συμβεί αυτό, δηλαδή να μέναμε πλέον μόνιμα όλοι μας εδώ στις σκηνές αυτές, δεν θα επιστρέφαμε στα Ιεροσόλυμα· και εάν δεν επιστρέψουμε εκεί, δεν θα πεθάνει ο Διδάσκαλος· διότι εκεί είπε ότι θα Του επιτεθούν οι γραμματείς».

Ωστόσο, δεν τόλμησε βέβαια να ομιλήσει έτσι ανοιχτά στον Διδάσκαλό του· θέλοντας όμως να πραγματοποιήσει αυτά, έλεγε με ασφάλεια· «Κύριε, καλόν ἐστιν ἡμᾶς ὧδε εἶναι· εἰ θέλεις, ποιήσωμεν ὧδε τρεῖς σκηνάς, σοὶ μίαν καὶ Μωσεῖ μίαν καὶ μίαν Ἠλίᾳ (:Κύριε, είναι ωραία εμείς να μείνουμε εδώ· αν θέλεις, ας κάνουμε εδώ τρεις σκηνές˙ μία για Εσένα και μία για τον Μωυσή και μία για τον Ηλία)»[Ματθ.17,4]. «Ο Ηλίας, που έδωσε εντολή και ρίχτηκε φωτιά από τον ουρανό, και ο Μωυσής, που μπήκε μέσα στον θείο γνόφο και συνομίλησε με τον Θεό. Έτσι κανείς δεν θα μάθει πού βρισκόμαστε».

Είδες τον ενθουσιώδη φίλο του Χριστού; Βέβαια μην εξετάζεις αυτό, το ότι δηλαδή δεν ήταν ενδεδειγμένος ο τρόπος της παρακλήσεώς του, αλλά εξέτασε το πόσο ενθουσιώδης ήταν, πώς κατακαιγόταν από ειλικρινή αγάπη για τον Χριστό· διότι το ότι αυτά δεν τα έλεγε φοβούμενος τόσο πολύ για τον εαυτό του, άκουσε τι λέγει, όταν ανακοίνωσε ο Χριστός τη σύλληψη και τον θάνατο που έμελλε να υποστεί: «Ἐάν με δέῃ συναποθανεῖν σοι, οὐ μή σε ἀπαρνήσομαι(:Εάν χρειαστεί να πεθάνω και εγώ μαζί Σου, για κανένα λόγο δεν θα Σε αρνηθώ)»[Μάρκ.14,31] και: «Κἂν δέῃ με σύν σοι ἀποθανεῖν, οὐ μή σε ἀπαρνήσομαι(:Δεν θα Σε αρνηθώ ποτέ, ακόμη και αν χρειαστεί να πεθάνω μαζί Σου)» [Ματθ.26,35]. Πρόσεξε επίσης πώς ο Πέτρος ριψοκινδύνευε, αν και βρισκόταν μέσα στους κινδύνους. Μολονότι δηλαδή ήταν περικυκλωμένος από τόσο πλήθος ανθρώπων, όχι μόνο δεν έφυγε, αλλά αφού έβγαλε το μαχαίρι, έκοψε το αυτί του δούλου του αρχιερέως. Άρα λοιπόν δεν τον ενδιέφερε για τον εαυτό του, αλλά έτρεμε για τον Διδάσκαλό του.

Στη συνέχεια λοιπόν, επειδή διακήρυξε τη γνώμη του, σταματά για λίγο την ορμή του, και σκεπτόμενος μήπως και πάλι επιτιμηθεί από τον Διδάσκαλο, λέγει: «Εἰ θέλεις, ποιήσωμεν ὧδε τρεῖς σκηνάς, σοὶ μίαν καὶ Μωσεῖ μίαν καὶ μίαν Ἠλίᾳ(:Εάν θέλεις, ας κάνουμε εδώ τρεις σκηνές, μία για Εσένα, μία για τον Μωυσή και μία για τον Ηλία)». Τι είναι αυτό που λέγεις, Πέτρε; Δεν διαχώρισες προ ολίγου τον Κύριο από τους δούλους; Πάλι Τον κατατάσσεις μεταξύ των δούλων;

Βλέπεις πόσο πολύ ατελείς ήσαν πνευματικώς πριν από τη σταύρωσή Του; Διότι μολονότι ο Πατήρ τού απεκάλυψε τα περί του Χριστού, αλλά όμως δεν κατείχε διαρκώς την αποκάλυψη, και για αυτόν τον λόγο συγκλονίστηκε από την αγωνία, όχι μόνο από αυτήν που προανέφερα, αλλά και από άλλη που οφειλόταν στο ότι είδε εκείνους. Θέλοντας λοιπόν οι άλλοι ευαγγελιστές να δηλώσουν αυτό, καθώς και ότι όλα αυτά τα έλεγε εξαιτίας της συγχύσεως της σκέψεώς του, η οποία σύγχυση οφειλόταν στην αγωνία που τον κατέλαβε, έλεγαν, ο μεν ευαγγελιστής Μάρκος, ότι «οὐ γὰρ ᾔδει τί λαλήσῃ· ἦσαν γὰρ ἔκφοβοι (:και τα είπε αυτά ο Πέτρος χωρίς να σκεφτεί ότι ούτε ήταν δυνατόν οι δύο ουράνιοι επισκέπτες να παραμείνουν μόνιμα στη γη, ούτε χρειάζονταν σκηνές αυτοί που είχαν ως κατοικία τους τον ουρανό. Αλλά ο Πέτρος τα είπε αυτά διότι δεν ήξερε τι να πει, επειδή έπαθε σύγχυση· διότι αυτός και οι δύο άλλοι μαθητές είχαν κυριευθεί από φόβο που παρέλυσε τη σκέψη τους)»[Μάρκ.9,6].

Ο ευαγγελιστής Λουκάς πάλι, αφού είπε ο Πέτρος: «Ἐπιστάτα, καλόν ἐστιν ἡμᾶς ὧδε εἶναι· καὶ ποιήσωμεν σκηνὰς τρεῖς, μίαν σοὶ καὶ μίαν Μωϋσεῖ καὶ μίαν Ἠλίᾳ(:Διδάσκαλε, είναι ωραία να μείνουμε εδώ. Ας κάνουμε λοιπόν τρεις σκηνές, μία για σένα, μία για τον Μωυσή και μία για τον Ηλία)», συμπλήρωσε σχολιάζοντας ότι «μὴ εἰδὼς ὃ λέγει(:και τα είπε αυτά ο Πέτρος νομίζοντας ότι ο Κύριος και οι δύο προφήτες είχαν ανάγκη σκηνών και ότι η ένδοξη Μεταμόρφωσή Του θα παρατεινόταν παντοτινά και θα προλαμβανόταν έτσι το σταυρικό Του πάθημα, ο θάνατος και η έξοδός Του. Συνεπώς ο Πέτρος δεν ήξερε τι έλεγε)»[Λουκ.9,33].

Στη συνέχεια, για να δηλώσει ότι ήταν κυριευμένος από πολύ φόβο, και αυτός και οι υπόλοιποι μαθητές, λέγει: «Ὁ δὲ Πέτρος καὶ οἱ σὺν αὐτῷ ἦσαν βεβαρημένοι ὕπνῳ· διαγρηγορήσαντες δὲ εἶδον τὴν δόξαν αὐτοῦ καὶ τοὺς δύο ἄνδρας τοὺς συνεστῶτας αὐτῷ(:Στο μεταξύ ο Πέτρος και οι σύντροφοί του είχαν κυριευτεί από βαρύ νυσταγμό. Σε λίγο όμως αποτίναξαν από πάνω τους τη νύστα και είδαν τη δόξα Του και τους δύο άνδρες που στέκονταν μαζί Του)»[Λουκ.9,32]. Στην περίπτωση αυτή «ύπνο» ονομάζει τη βαθιά νάρκη στην οποία περιέπεσαν εξαιτίας της θέας εκείνης. Όπως ακριβώς δηλαδή το μάτι θαμπώνεται από την υπερβολική λάμψη, το ίδιο ακριβώς έπαθαν τότε και αυτοί· διότι βέβαια δεν ήταν νύκτα, αλλά ημέρα, και η υπερβολική λάμψη αύξανε την αδυναμία των ματιών.

Τι λοιπόν; Ο Κύριος Ιησούς μεν δεν λέγει τίποτε, ούτε ο Μωυσής, ούτε ο Ηλίας, αλλά ομιλεί τότε ο Πατέρας, ο μεγαλύτερος από όλους και ο πιο αξιόπιστος[βλ. Ιω.14,28: «Ἠκούσατε ὅτι ἐγὼ εἶπον ὑμῖν, ὑπάγω καὶ ἔρχομαι πρὸς ὑμᾶς· εἰ ἠγαπᾶτέ με, ἐχάρητε ἂν ὅτι εἶπον, πορεύομαι πρὸς τὸν πατέρα· ὅτι ὁ πατήρ μου μείζων μού ἐστι(:Όχι μόνο δεν πρέπει να ταράζεστε, αλλά μάλλον θα πρέπει να χαίρεστε. Ακούσατε αυτό που σας είπα, ότι πηγαίνω στον Πατέρα μου, αλλά μετά από λίγο θα έλθω και πάλι κοντά σας. Εάν με αγαπούσατε, θα είχατε πλημμυρίσει από χαρά που σας είπα “πηγαίνω στον Πατέρα μου”, διότι ο Πατέρας μου είναι ανώτερος από εμένα, επειδή εγώ τώρα έχω λάβει την ανθρώπινη φύση και τη μορφή δούλου και συνεπώς ως άνθρωπος είμαι κατώτερος του Πατρός. Όταν όμως επιστρέψω στον Πατέρα μου, θα υψωθώ και θα δοξαστώ και ως άνθρωπος˙ και έτσι θα υψώσω και θα δοξάσω όλη την ανθρώπινη φύση, και συνεπώς και εσάς και όλους γενικότερα τους πιστούς. Γι’ αυτό έπρεπε να χαρείτε. Αλλά εσείς λυπηθήκατε)»] · αφήνει να ακουστεί η φωνή Του μέσα από τη νεφέλη.

Γιατί από τη νεφέλη; Επειδή με αυτόν τον τρόπο αποκαλύπτεται πάντοτε ο Θεός: «Νέφη καὶ γνόφος κύκλῳ αὐτοῦ(:απρόσιτη και ακατάληπτη είναι η τελειότητά Του, σαν νεφέλη και γνόφος απλώνεται γύρω Του)»[Ψαλμ.96,2] και: «Ἰδοὺ Κύριος κάθηται ἐπὶ νεφέλης κούφης(:ιδού, ο Κύριος κάθεται επάνω σε ελαφρά ταχυκίνητη νεφέλη)»[Ησ.19,1]· και αλλού πάλι: «Ὁ στεγάζων ἐν ὕδασι τὰ ὑπερῷα αὐτοῦ, ὁ τιθεὶς νέφη τὴν ἐπίβασιν αὐτοῦ(:Ο Κύριος είναι Εκείνος, ο οποίος στεγάζει τα ανώτερα στρώματα του ουρανού με ύδατα νεφών, Αυτός που επιβαίνει επάνω στα νέφη σαν σε πολυτελή ταχέα άρματα)»[Ψαλμ.103,3] και: «Καὶ ταῦτα εἰπὼν βλεπόντων αὐτῶν ἐπήρθη, καὶ νεφέλη ὑπέλαβεν αὐτὸν ἀπὸ τῶν ὀφθαλμῶν αὐτῶν(:και αφού τα είπε αυτά, ενώ εκείνοι Τον έβλεπαν, ανυψώθηκε προς τον ουρανό, και ένα σύννεφο παρουσιάστηκε σαν όχημα κάτω απ’ Αυτόν και Τον πήρε από τα μάτια τους)»[Πράξ.1,9]· και: «Ἐθεώρουν ἐν ὁράματι τῆς νυκτὸς καὶ ἰδοὺ μετὰ τῶν νεφελῶν τοῦ οὐρανοῦ ὡς υἱὸς ἀνθρώπου ἐρχόμενος ἦν καὶ ἕως τοῦ παλαιοῦ τῶν ἡμερῶν ἔφθασε καὶ ἐνώπιον αὐτοῦ προσηνέχθη(:έβλεπα μετά προσοχής στο όραμα της νυκτός και ιδού κάποιος, ως υιός ανθρώπου, ερχόταν επί των νεφελών του ουρανού, έφθασε εμπρός στον Παλαιό των ημερών και οδηγήθηκε προς Αυτόν υπό των αγγέλων εν δόξη)»[Δαν.7,13].

Έρχεται λοιπόν η φωνή από τη νεφέλη για να πιστέψουν ότι είναι φωνή του Θεού η φωνή που ακούγεται. Και η νεφέλη ήταν φωτεινή· διότι «ἔτι αὐτοῦ λαλοῦντος ἰδοὺ νεφέλη φωτεινὴ ἐπεσκίασεν αὐτούς, καὶ ἰδοὺ φωνὴ ἐκ τῆς νεφέλης λέγουσα· οὗτός ἐστιν ὁ υἱός μου ὁ ἀγαπητός, ἐν ᾧ εὐδόκησα· αὐτοῦ ἀκούετε (:κaι ενώ αυτός μιλούσε ακόμη, ξαφνικά μια νεφέλη γεμάτη φως τους σκέπασε. Και ξαφνικά ακούστηκε φωνή από τη νεφέλη που έλεγε: “Αυτός είναι ο Υιός μου, που εξαιρετικά Τον αγαπώ και στον Οποίο ευαρεστήθηκα. Να υπακούτε σε Αυτόν”)»[Ματθ.17,5].

Ώστε λοιπόν, όταν μεν απειλεί, παρουσιάζει νεφέλη σκοτεινή, όπως ακριβώς στο όρος Σινά· διότι λέγει: «Εἰσῆλθε γὰρ εἰς τὴν νεφέλην καὶ εἰς τὸν γνόφον ὁ Μωϋσῆς, καὶ ὡς ἀτμὶς, οὕτως ἐφέρετο ὁ καπνός(:εισήλθε ο Μωυσής μέσα στη νεφέλη και τον γνόφο και ο καπνός σαν ατμός κατευθυνόταν προς τα επάνω)»[Έξ.24,18]· και ο προφήτης, ομιλώντας για την απειλή του Θεού, λέγει: «Καὶ ἔθετο σκότος ἀποκρυφὴν αὐτοῦ· κύκλῳ αὐτοῦ ἡ σκηνὴ αὐτοῦ, σκοτεινὸν ὕδωρ ἐν νεφέλαις ἀέρων(:Σκότος άπλωσε ολόγυρά Του και απέκρυψε το άπειρο μεγαλείο Του. Γύρω Του απλώθηκε η σκηνή του κατασκευασμένη όχι από υφάσματα και δέρματα, αλλά από σκοτεινά νέφη βροχής, τα οποία μεταφέρονται από τους πνέοντες ανέμους)»[Ψαλμ.17,12].

Στην περίπτωση όμως αυτήν, επειδή δεν ήθελε να τους φοβίσει, αλλά να τους διδάξει, παρουσιάζει νεφέλη φωτεινή. Και ο μεν Πέτρος έλεγε: «Ας στήσουμε τρεις σκηνές», Αυτός όμως παρουσίασε αχειροποίητη σκηνή. Για τον λόγο αυτόν στην περίπτωση εκείνη παρουσιάζεται καπνός και ατμός καμίνου, ενώ εδώ φως απερίγραπτο και ακούγεται φωνή. Στη συνέχεια για να αποδειχτεί ότι η φωνή που ακούστηκε δεν αναφερόταν για τον ένα απλώς από τους τρεις, αλλά μόνο για τον Χριστό, εκείνοι εξαφανίστηκαν· διότι οπωσδήποτε, εάν τα λόγια εκείνα αναφέρονταν απλώς για τον ένα από αυτούς, δεν θα ήταν δυνατόν να μείνει μόνος ο Χριστός και να απομακρυνθούν οι άλλοι δύο.

Τι λοιπόν; Η νεφέλη δεν σκίασε μόνο τον Χριστό, αλλά και όλους τους άλλους; Εάν σκίαζε μόνο τον Χριστό, ενδεχομένως να νομιζόταν ότι Αυτός ήταν εκείνος από τον οποίο ακούστηκε η φωνή. Για τον λόγο αυτόν και ο ευαγγελιστής προφυλάσσοντας από ένα τέτοιο ενδεχόμενο, λέγει ότι η φωνή ακούστηκε μέσα από τη νεφέλη, δηλαδή από τον Θεό. Και τι λέγει η φωνή; «Αυτός είναι ο Υιός μου ο αγαπητός». Εάν όμως, Πέτρε, Αυτός είναι ο αγαπητός, μη φοβάσαι. Βέβαια έπρεπε εσύ και την δύναμή Του να γνωρίζεις ήδη και να είχες πειστεί για την ανάστασή Του, επειδή όμως τα αγνοείς αυτά, πάρε θάρρος τουλάχιστον από τη φωνή του Πατρός· διότι εάν ο Θεός είναι δυνατός, όπως και είναι οπωσδήποτε δυνατός, είναι ολοφάνερο ότι είναι ομοίως και ο Υιός. Μη φοβάσαι λοιπόν τις δοκιμασίες. Εάν όμως ακόμη δεν το πιστεύεις αυτό, τουλάχιστον αναλογίσου εκείνο, ότι είναι Υιός του Θεού και αγαπάται από Αυτόν· διότι λέγει: «Αυτός είναι ο Υιός μου ο αγαπητός». Εάν λοιπόν αγαπάται από τον Θεό-Πατέρα, μη φοβάσαι· διότι κανείς δεν εγκαταλείπει αυτόν που αγαπά. Μην ανησυχείς λοιπόν· και αν ακόμη τον αγαπάς απείρως, όμως δεν Τον αγαπάς όσο ακριβώς τον αγαπά Εκείνος που Τον γέννησε.

«ἐν ᾧ εὐδόκησα(:στον Οποίο ευαρεστήθηκα)». Βέβαια δεν Τον αγαπά μόνο επειδή Τον γέννησε, αλλά και επειδή είναι ίσος κατά πάντα και έχει την ίδια γνώμη με τον Πατέρα. Άρα είναι διπλή η αγάπη Του, ή καλύτερα και τριπλή· επειδή δηλαδή είναι Υιός, επειδή είναι αγαπητός και επειδή σε Αυτόν επέδειξε όλη την ευαρέσκειά Του. Και τι σημαίνει «ἐν ᾧ εὐδόκησα»; Είναι σαν να έλεγε «στον Οποίο αναπαύομαι, στον Οποίο νιώθω ευχαρίστηση». Για το ότι είναι απολύτως ίσος κατά πάντα προς τον Πατέρα και είναι μία η θέληση Αυτού και του Πατρός Του, και χωρίς να παύει να είναι Υιός, είναι κατά πάντα ένα προς Αυτόν που Τον γέννησε. «Αὐτοῦ ἀκούετε(:σε Αυτόν να υπακούτε)». Ώστε λοιπόν και αν ακόμη θελήσει να σταυρωθεί, δεν πρέπει να αντισταθείς.

«Καὶ ἀκούσαντες οἱ μαθηταὶ ἔπεσον ἐπὶ πρόσωπον αὐτῶν καὶ ἐφοβήθησαν σφόδρα καὶ προσελθὼν ὁ Ἰησοῦς ἥψατο αὐτῶν καὶ εἶπεν· ἐγέρθητε καὶ μὴ φοβεῖσθε. ἐπάραντες δὲ τοὺς ὀφθαλμοὺς αὐτῶν οὐδένα εἶδον εἰ μὴ τὸν Ἰησοῦν μόνον (:μόλις οι μαθητές άκουσαν τη φωνή αυτή, έπεσαν με το πρόσωπο στο χώμα και φοβήθηκαν πάρα πολύ. Τότε τους πλησίασε ο Ιησούς, τους άγγιξε και τους είπε: “Σηκωθείτε και μη φοβάστε”. Και όταν αυτοί σήκωσαν τα μάτια τους, δεν είδαν κανέναν άλλο παρά μόνο τον Ιησού)» [Ματθ.17,6-8].

Γιατί καταλήφθηκαν από έκπληξη όταν τα άκουσαν αυτά; Καθόσον βέβαια και πριν από αυτά που συνέβησαν εδώ, ακούστηκε παρόμοια φωνή στον Ιορδάνη και ήταν παρόν εκεί πολύ πλήθος ανθρώπων, και όμως κανείς δεν έπαθε τότε κάτι παρόμοιο· και στη συνέχεια πάλι, όταν έλεγαν ότι έγινε βροντή [Ιω.12, 28-29: «Πάτερ, δόξασόν σου τὸ ὄνομα. ἦλθεν οὖν φωνὴ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ· καὶ ἐδόξασα καὶ πάλιν δοξάσω. ὁ οὖν ὄχλος ὁ ἑστὼς καὶ ἀκούσας ἔλεγε βροντὴν γεγονέναι· ἄλλοι ἔλεγον· ἄγγελος αὐτῷ λελάληκεν(:”Πάτερ, οτιδήποτε κι αν πρόκειται να πάθω, φέρε Εσύ σε αίσιο τέλος το έργο της σωτηρίας και απολυτρώσεως των ανθρώπων και δόξασε έτσι το όνομά Σου”. Τότε ήλθε ως απάντηση στην επίκληση αυτή του Ιησού μια φωνή από τον ουρανό που έλεγε: “Το όνομά μου το δόξασα με τη δράση Σου μέχρι τώρα ανάμεσα στον Ισραήλ, και θα το δοξάσω και πάλι με το ένδοξο Πάθος Σου και την Ανάστασή Σου και με την εξάπλωση του Ευαγγελίου στα έθνη”. Μετά λοιπόν από τη φωνή αυτή, ο πολύς λαός που στεκόταν εκεί και άκουσαν τον ήχο της, χωρίς όμως να ξεχωρίσουν και τα λόγια, έλεγαν ότι έγινε βροντή. Άλλοι έλεγαν ότι ένας άγγελος Τού μίλησε)»], αλλά όμως και τότε δεν έπαθαν τίποτε παρόμοιο.

Πώς λοιπόν συνέβη και έπεσαν στο όρος με το πρόσωπο κατά γης; Διότι ήταν και ερημιά και ύψος και πολλή ησυχία, και μεταμόρφωση γεμάτη από φρίκη, και φως απαστράπτον και νεφέλη μεγάλη και διαρκής, και αυτά όλα ήσαν εκείνα που τους έκαναν να νιώσουν αγωνία. Και το καθετί τους δημιουργούσε έκπληξη, και για τούτο έπεσαν κατά γης γεμάτοι από φόβο και συγχρόνως και Τον προσκύνησαν. Αλλά όμως για να μην παραμείνει επί πολύ ο φόβος μέσα τους και χάσουν τη μνήμη τους, αμέσως τους ελευθέρωσε από την αγωνία και εμφανίζεται Αυτός μόνος και τους δίνει εντολή να μην πουν σε κανένα τα όσα συνέβησαν εδώ, μέχρις ότου αναστηθεί από τους νεκρούς.

Διότι «καὶ καταβαινόντων αὐτῶν ἀπὸ τοῦ ὄρους ἐνετείλατο αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς λέγων· μηδενὶ εἴπητε τὸ ὅραμα ἕως οὗ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἐκ νεκρῶν ἀναστῇ(:και καθώς κατέβαιναν από το βουνό, τους παρήγγειλε ο Ιησούς και τους είπε: Μην πείτε σε κανέναν αυτό που είδατε, μέχρι να αναστηθεί ο Υιός του ανθρώπου από τους νεκρούς˙ τότε δεν θα υπάρχει κίνδυνος άκαιρων ενθουσιασμών του πλήθους, αλλά και το γεγονός αυτό θα καταστεί περισσότερο κατανοητό και πιστευτό)»[Ματθ.17,9].Όσο δηλαδή υψηλότερα ήσαν αυτά που λέγονταν για Αυτόν, τόσο και πιο δύσκολα γίνονταν τότε αποδεκτά από τους πολλούς. Και αυτή ήταν μάλλον η αιτία το ότι το σκάνδαλο, που προερχόταν από τον σταυρό, μεγάλωνε όλο και περισσότερο. Για τον λόγο αυτόν δίνει εντολή να σιωπούν, και όχι απλώς αυτό, αλλά τους υπενθυμίζει και πάλι το πάθος Του, σαν κατά κάποιο τρόπο να τους έλεγε την αιτία για την οποία έδωσε εντολή να σιωπούν· διότι βέβαια δεν τους είπε να μην το πουν σε κανένα ποτέ, αλλά μονάχα μέχρις ότου αναστηθεί εκ νεκρών. Και αφού αποσιώπησε το δυσάρεστο, αποκαλύπτει μόνο αυτό που ήταν ωφέλιμο.

Τι λοιπόν; Μετά από αυτά επρόκειτο να μη σκανδαλίζονται; Όχι φυσικά. Αλλά εκείνο που Τον ενδιέφερε την στιγμή εκείνη ήταν ο χρόνος πριν από τη σταυρική Του θυσία· διότι μετά από όλα αυτά καταξιώθηκαν να λάβουν και το Άγιο Πνεύμα και είχαν και τα θαύματα που συνηγορούσαν για όλα αυτά, και όλα όσα έλεγαν στη συνέχεια γίνονταν εύκολα αποδεκτά, διακηρύττοντας ισχυρότερα και από σάλπιγγα τη δύναμή Του αυτά τα ίδια τα πράγματα και κανένα παρόμοιο σκάνδαλο δεν μεσολάβησε σε εκείνα που συνέβαιναν.

Κατά συνέπεια, τίποτε δεν υπήρχε πιο μακάριο από τους αποστόλους και μάλιστα από τους τρεις εκείνους που καταξιώθηκαν να παρευρεθούν μαζί με τον Κύριο μέσα στη νεφέλη. Αλλά εάν θέλουμε, θα δούμε και εμείς τον Χριστό, όχι φυσικά έτσι όπως Τον είδαν εκείνοι τότε στο όρος, αλλά πολύ πιο λαμπρότερα. Βέβαια δεν θα έλθει στο μέλλον κατά τον ίδιο τρόπο με τότε· διότι τότε μεν, φροντίζοντας για τους μαθητές Του, τόσο μόνο άφησε να φανεί από τη δόξα Του, όσο μπορούσαν να αντέξουν, ενώ κατά τη μελλοντική εμφάνισή Του θα έλθει εν μέσω της δόξης του Πατρός Του, όχι μόνο μαζί με τον Μωυσή και τον Ηλία, αλλά μαζί με την άπειρη στρατιά των αγγέλων, μαζί με τους αρχαγγέλους, μαζί με τα Χερουβίμ, μαζί με τα αμέτρητα εκείνα πλήθη· και δεν θα παρουσιαστεί τότε νεφέλη επάνω από την κεφαλή Του, αλλά και αυτός ο ουρανός θα περιορίσει το μέγεθός του και την όψη του.[…]

………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

Επιλεγμένο απόσπασμα από την ομιλία ΝΖ΄ του Ιερού Χρυσοστόμου

από το Υπόμνημά του στο Κατά Ματθαίον Ευαγγέλιον

«Καὶ ἐπηρώτησαν αὐτὸν οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ λέγοντες· τί οὖν οἱ γραμματεῖς λέγουσιν ὅτι Ἠλίαν δεῖ ἐλθεῖν πρῶτον;(: και οι μαθητές Του Τον ρώτησαν: “Όταν ο Ηλίας ήλθε και σε χαιρέτησε στο βουνό, έφυγε πάλι. Γιατί λοιπόν οι γραμματείς λένε ότι πριν από την έλευση του Μεσσία πρέπει να έλθει πρώτα ο Ηλίας;”)»[Ματθ.17,10].

Άρα λοιπόν οι γραμματείς δεν το γνώριζαν αυτό από τις Γραφές, αλλά οι ίδιοι έδιναν αυτήν την ερμηνεία σε αυτούς και διαδιδόταν αυτός ο λόγος στο άπειρο πλήθος του λαού, όπως ακριβώς και στην περίπτωση του Χριστού. Για τον λόγο αυτόν και η Σαμαρείτιδα έλεγε: «Οἶδα ὅτι Μεσσίας ἔρχεται ὁ λεγόμενος Χριστός· ὅταν ἔλθῃ ἐκεῖνος, ἀναγγελεῖ ἡμῖν πάντα(:γνωρίζω ότι έρχεται ο Μεσσίας, όνομα που μεταφράζεται με τη λέξη Χριστός. Όταν έλθει Eκείνος, θα μας τα διδάξει όλα)» [Ιω.4,25] · οι ίδιοι επίσης οι γραμματείς ρωτούσαν τον Ιωάννη: «Τί οὖν; Ἠλίας εἶ σύ;(: Ποιος είσαι λοιπόν; Και τι σημαίνει η άρνησή σου αυτή; Είσαι ο Ηλίας, που πρόκειται να εμφανιστεί πριν από τον Μεσσία;)»[Ιω.1,21] .

Βέβαια, όπως προανέφερα, διαδιδόταν ο λόγος και περί του Χριστού και περί του Ηλία, αλλά όμως δεν ερμηνευόταν από εκείνους όπως έπρεπε· διότι οι μεν Γραφές ομιλούν για δύο παρουσίες του Χριστού· και για αυτήν η οποία πραγματοποιήθηκε και για τη μέλλουσα. Θέλοντας ο Παύλος να δηλώσει αυτές, έλεγε: «᾿Επεφάνη γὰρ ἡ χάρις τοῦ Θεοῦ ἡ σωτήριος πᾶσιν ἀνθρώποις, παιδεύουσα ἡμᾶς ἵνα ἀρνησάμενοι τὴν ἀσέβειαν καὶ τὰς κοσμικὰς ἐπιθυμίας σωφρόνως καὶ δικαίως καὶ εὐσεβῶς ζήσωμεν ἐν τῷ νῦν αἰῶνι(:διότι με την ενανθρώπηση του Υιού του Θεού φανερώθηκε η χάρις του Θεού, η οποία σώζει όλους τους ανθρώπους. Και μας παιδαγωγεί η χάρις του Θεού ώστε αφού αρνηθούμε την ασέβεια και τις επιθυμίες του μάταιου και αμαρτωλού αυτού κόσμου, να ζήσουμε στη ζωή αυτή με εγκράτεια στον εαυτό μας, με δικαιοσύνη προς τους γύρω μας ανθρώπους και με ευσέβεια προς τον Θεό)» [Τίτ.2,11-12].Αυτή είναι η μία παρουσία. Άκουσε πώς ομιλεί και για την άλλη, τη Δευτέρα· διότι μετά από αυτά πρόσθεσε: «προσδεχόμενοι τὴν μακαρίαν ἐλπίδα καὶ ἐπιφάνειαν τῆς δόξης τοῦ μεγάλου Θεοῦ καὶ σωτῆρος ἡμῶν ᾿Ιησοῦ Χριστοῦ(:και να ενισχυόμαστε στην ενάρετη ζωή περιμένοντας με χαρά τη μακαριότητα που ελπίζουμε και τη φανέρωση της δόξας του μεγάλου Θεού και σωτήρος μας, του Ιησού Χριστού)» [Τίτ.2,13].

Αλλά και οι προφήτες υπενθυμίζουν και τις δύο παρουσίες του Χριστού. Της μίας λοιπόν, δηλαδή της δεύτερης, θα είναι, λέγουν, πρόδρομος ο Ηλίας[Μαλ.4,4-5: «Καὶ ἰδοὺ ἐγὼ ἀποστελῶ ὑμῖν Ἠλίαν τὸν Θεσβίτην, πρὶν ἢ ἐλθεῖν τὴν ἡμέραν Κυρίου τὴν μεγάλην καὶ ἐπιφανῆ,ὃς ἀποκαταστήσει καρδίαν πατρὸς πρὸς υἱὸν καὶ καρδίαν ἀνθρώπου πρὸς τὸν πλησίον αὐτοῦ, μὴ ἐλθὼν πατάξω τὴν γῆν ἄρδην(:Ιδού, εγώ θα στείλω προς εσάς τον Ηλία τον Θεσβίτη, πριν έλθει η ημέρα εκείνη του Κυρίου, η μεγάλη και επιφανής. Αυτός θα αποκαταστήσει δεσμούς αγάπης, την καρδιά του πατέρα προς τον γιο του και την καρδιά του ανθρώπου προς τον πλησίον του, για να μην έλθω εγώ και κτυπήσω εκ θεμελίων την γη)»], διότι της μεν πρώτης πρόδρομος έγινε ο Ιωάννης, τον οποίο ο Χριστός ονόμαζε και Ηλία, όχι επειδή ήταν ο Ηλίας, αλλά επειδή πραγματοποιούσε το έργο εκείνου. Όπως ακριβώς δηλαδή εκείνος θα γίνει πρόδρομος της δευτέρας παρουσίας, έτσι και αυτός υπήρξε πρόδρομος της πρώτης.

Οι γραμματείς όμως συγχέοντας αυτά και παραπλανώντας τον λαό, έκαναν λόγο προς αυτόν μόνο για τη Δευτέρα παρουσία και έλεγαν ότι εάν αυτός είναι ο Χριστός, έπρεπε να ερχόταν πριν από αυτόν ο Ηλίας. Για τον λόγο αυτόν και οι μαθητές ρωτούν: «Πώς οι γραμματείς λένε ότι πρέπει ο Ηλίας να έλθει πρώτος;». Για τούτο και οι Φαρισαίοι αφού έστειλαν ανθρώπους τους προς τον Ιωάννη, τον ρωτούσαν: «Τί οὖν; Ἠλίας εἶ σύ;(: “Λοιπόν, ποιος είσαι; Μήπως είσαι ο Ηλίας;”)» [Ιω.1,21], χωρίς να κάνουν πουθενά λόγο για την πρώτη παρουσία.

Ποια λοιπόν είναι η απάντηση που έδωσε ο Χριστός; Ότι ο μεν Ηλίας θα έλθει τότε πριν από τη Δευτέρα παρουσία Του· και τώρα όμως ήλθε ο ‘’Ηλίας’’, ονομάζοντας έτσι τον Ιωάννη. Αυτός ο Ηλίας ήλθε. Εάν όμως θέλεις τον Θεσβίτη, θα έλθει. Για τον λόγο αυτόν και έλεγε: «Ο μεν Ηλίας θα έλθει και θα τακτοποιήσει όλα». Ποια όλα; Αυτά ακριβώς για τα οποία έλεγε ο προφήτης Μαλαχίας· διότι λέγει: «ὃς ἀποκαταστήσει καρδίαν πατρὸς πρὸς υἱὸν καὶ καρδίαν ἀνθρώπου πρὸς τὸν πλησίον αὐτοῦ, μὴ ἐλθὼν πατάξω τὴν γῆν ἄρδην(:αυτός θα αποκαταστήσει δεσμούς αγάπης, την καρδιά του πατρός προς τον υιό και την καρδιά του ανθρώπου προς τον πλησίον του, για να μην έλθω εγώ και κτυπήσω εκ θεμελίων την γη)» [Μαλ.4,5]. Βλέπεις ακρίβεια προφητικού λόγου; Διότι επειδή ο Χριστός ονόμασε τον Ιωάννη ‘’Ηλία’’, λόγω της ομοιότητας του έργου τους, για να μη νομίσεις ότι το ίδιο νόημα έχουν τώρα τα λόγια του προφήτη, πρόσθεσε και την πατρίδα του, λέγοντας, «τον Θεσβίτη»· ασφαλώς ο Ιωάννης δεν ήταν Θεσβίτης.

Μαζί επίσης με αυτό προσθέτει και άλλο χαρακτηριστικό γνώρισμα, λέγοντας: «για να μη συμβεί να έλθω και να καταστρέψω εκ θεμελίων τη γη», δηλώνοντας με τα λόγια αυτά τη φοβερή Δευτέρα παρουσία Του· διότι κατά την πρώτη δεν ήλθε για να πατάξει τη γη· καθόσον λέγει: «Καὶ ἐάν τίς μου ἀκούσῃ τῶν ῥημάτων καὶ μὴ πιστεύσῃ, ἐγὼ οὐ κρίνω αὐτόν· οὐ γὰρ ἦλθον ἵνα κρίνω τὸν κόσμον, ἀλλ᾿ ἵνα σώσω τὸν κόσμον(:και αν κανείς ακούσει τα λόγια μου και δεν τα πιστέψει ώστε να τα εγκολπωθεί και να τα εφαρμόσει στη ζωή του, εγώ δεν τον καταδικάζω από τώρα, ούτε θα είμαι εγώ ο κύριος αίτιος της καταδίκης του· διότι δεν ήλθα για να κατακρίνω τον κόσμο, αλλά για να σώσω τον κόσμο)»[Ιω.12,47]. Αυτό λοιπόν το είπε για να δηλώσει ότι ο Θεσβίτης θα έλθει πριν από τη Δευτέρα παρουσία Του, κατά την οποία θα γίνει η κρίση. Συγχρόνως επίσης διδάσκει και την αιτία της παρουσίας Του. Και ποια είναι η αιτία αυτή; Για να πείσει, αφού έλθει, τους Ιουδαίους να πιστέψουν στον Χριστό, ώστε να μην εξολοθρευτούν όλοι ριζικώς όταν θα έλθει ο Χριστός.

Για τούτο λοιπόν και ο Κύριος τούς υπενθυμίζει αυτό, λέγοντας «και θα τα τακτοποιήσει όλα», δηλαδή θα επαναφέρει στην ορθή πίστη τους τότε ευρισκόμενους Ιουδαίους[πρβλ. Ρωμ.11, 25-27: « Οὐ γὰρ θέλω ὑμᾶς ἀγνοεῖν, ἀδελφοί, τὸ μυστήριον τοῦτο, ἵνα μὴ ἦτε παρ᾿ ἑαυτοῖς φρόνιμοι, ὅτι πώρωσις ἀπὸ μέρους τῷ Ἰσραὴλ γέγονεν ἄχρις οὗ τὸ πλήρωμα τῶν ἐθνῶν εἰσέλθῃ, καὶ οὕτω πᾶς Ἰσραὴλ σωθήσεται, καθὼς γέγραπται· ἥξει ἐκ Σιὼν ὁ ῥυόμενος καὶ ἀποστρέψει ἀσεβείας ἀπὸ Ἰακώβ·καὶ αὕτη αὐτοῖς ἡ παρ᾿ ἐμοῦ διαθήκη, ὅταν ἀφέλωμαι τὰς ἁμαρτίας αὐτῶν(:Σας τα λέγω αυτά, αδελφοί, διότι δεν θέλω να αγνοείτε το μυστήριο αυτό, την αλήθεια δηλαδή που μέχρι τώρα ήταν κρυμμένη και μας φανερώθηκε από τον Θεό. Είναι ωφέλιμο να μάθετε το μυστήριο αυτό, για να μη θεωρείτε οι ίδιοι τους εαυτούς σας φρόνιμους και περιφρονείτε αγέρωχα τους Ισραηλίτες. Και η αλήθεια αυτή είναι ότι έχει γίνει σκλήρυνση σε μέρος του ισραηλιτικού λαού, έως ότου εισέλθει στη βασιλεία του Χριστού ο πλήρης αριθμός των εθνικών που έχει ορίσει ο Θεός. Και έτσι, όταν εκπληρωθεί ο όρος αυτός, ολόκληρος ο ισραηλίτικος λαός ως σύνολο θα σωθεί, όπως έχει γραφεί στις προφητείες του Ησαΐα: “Θα έλθει από τη Σιών ο Eλευθερωτής και θα αποδιώξει τις ασέβειες από τους απογόνους του Ιακώβ. Και αυτή είναι η διαθήκη που θα συνάψω με αυτούς, όταν σηκώσω και εξαλείψω τις αμαρτίες τους”)»].

Για τούτο λοιπόν και το ανέφερε με πάρα πολύ μεγάλη ακρίβεια. Δεν είπε δηλαδή, ότι θα αποκαταστήσει την καρδιά του υιού προς τον πατέρα Του, αλλά «του πατρός προς τον υιό του»· διότι επειδή οι Ιουδαίοι ήσαν πατέρες των αποστόλων, λέγει αυτό, ότι θα οδηγήσει στο να πιστέψουν στις αλήθειες των υιών τους, δηλαδή των αποστόλων, τις καρδιές των πατέρων, δηλαδή τη διάνοια του Ιουδαϊκού γένους.

«Ὁ δὲ Ἰησοῦς ἀποκριθεὶς εἶπεν αὐτοῖς· Ἠλίας μὲν ἔρχεται πρῶτον καὶ ἀποκαταστήσει πάντα· Λέγω δὲ ὑμῖν ὅτι Ἠλίας ἤδη ἦλθε, καὶ οὐκ ἐπέγνωσαν αὐτόν, ἀλλ᾿ ἐποίησαν ἐν αὐτῷ ὅσα ἠθέλησαν· οὕτω καὶ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου μέλλει πάσχειν ὑπ᾿ αὐτῶν. τότε συνῆκαν οἱ μαθηταὶ ὅτι περὶ Ἰωάννου τοῦ βαπτιστοῦ εἶπεν αὐτοῖς(:Και ο Ιησούς τούς αποκρίθηκε: “Ο Ηλίας βέβαια, όπως προφήτευσε ο Μαλαχίας, θα ‘ρθει πρώτα και θα αποκαταστήσει όλες τις σχέσεις των ανθρώπων, ώστε αυτοί και να ειρηνεύσουν και να συνδεθούν περισσότερο μεταξύ τους και με τον Θεό. Εγώ όμως σας λέω ότι τώρα πλέον ο Ηλίας ήλθε. Ήλθε δηλαδή ο Ιωάννης, που έμοιαζε σε όλα με τον Ηλία. Αυτός ήταν ο Πρόδρομός Μου, και αυτοί δεν τον αναγνώρισαν, αλλά του έκαναν όσα θέλησαν με τις διεστραμμένες θελήσεις τους. Έτσι και ο Υιός του ανθρώπου πρόκειται να πάθει από αυτούς”. Τότε οι μαθητές κατάλαβαν ότι τους μιλούσε για τον Ιωάννη τον Βαπτιστή)»[Ματθ.17,11-13].

Από πού όμως το αντιλήφθηκαν αυτό οι μαθητές Του; Ήδη τους είχε πει «Αυτός είναι ο Ηλίας, που πρόκειται να έλθει» ενώ τώρα τους λέγει ότι ήλθε· και πάλι· «θα έλθει ο Ηλίας, ο οποίος θα τα τακτοποιήσει όλα». Μην ανησυχήσεις όμως ούτε να σχηματίσεις τη γνώμη ότι τα λόγια αυτά αντιφάσκουν, επειδή άλλοτε μεν είπε ότι αυτός ήλθε, άλλοτε δε ότι θα έλθει. Όλα αυτά είναι αληθινά· διότι όταν μεν λέγει ότι «θα έλθει ο Ηλίας και θα αποκαταστήσει τα πάντα» εννοεί τον ίδιο τον Ηλία και την επιστροφή των Ιουδαίων που πρόκειται να γίνει τότε, όταν όμως λέγει ότι «Αυτός είναι εκείνος που πρόκειται να έλθει», ονομάζει τότε Ηλία τον Ιωάννη λόγω της ομοιότητας του έργου του. Καθόσον και οι προφήτες τον καθένα από τους διαπρέψαντες βασιλείς τον ονόμαζαν ‘’Δαβίδ’’, και τους Ιουδαίους, εξαιτίας της συμπεριφοράς τους τούς ονόμαζαν ‘’άρχοντες των Σοδόμων’’[Ησ.1,10:«Ἀκούσατε λόγον Κυρίου, ἄρχοντες Σοδόμων(:ακούσατε, λοιπόν, τα λόγια του Κυρίου εσείς, οι άρχοντες, οι οποίοι για τις δικές σας αμαρτίες και τις αμαρτίες του λαού σάς αξίζει να ονομάζεστε άρχοντες Σοδόμων)» και ‘’υιούς των Αιθιόπων’’· διότι, όπως ακριβώς εκείνος θα είναι πρόδρομος της δευτέρας παρουσίας, έτσι και αυτός υπήρξε πρόδρομος της πρώτης παρουσίας Του.

Και δεν τον ονομάζει ‘’Ηλία’’ σε κάθε περίπτωση μόνο για τον λόγο αυτόν, αλλά για να δείξει την πάρα πολύ μεγάλη συμφωνία του με την Παλαιά Διαθήκη και ότι η παρουσία αυτού γινόταν κατόπιν προφητείας. Για τον λόγο αυτό και προσθέτει πάλι, ότι «Λέγω δὲ ὑμῖν ὅτι Ἠλίας ἤδη ἦλθε, καὶ οὐκ ἐπέγνωσαν αὐτόν, ἀλλ᾿ ἐποίησαν ἐν αὐτῷ ὅσα ἠθέλησαν(:Σας λέγω όμως ότι ο Ηλίας ήλθε πριν από εμένα και δεν τον αναγνώρισαν, αλλά του έκαμαν όσα κακά η διεστραμμένη τους καρδία θέλησε)». Και τι σημαίνει «όλα όσα θέλησαν»; Έκλεισαν τον Ιωάννη τον Βαπτιστή-τον οποίο ο Κύριος αποκαλεί Ηλία- στη φυλακή, τον ύβρισαν, τον φόνευσαν, και μετέφεραν την κεφαλή του επάνω σε πινάκιο φαγητού. «Οὕτω καὶ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου μέλλει πάσχειν ὑπ᾿ αὐτῶν(:έτσι και ο υιός του ανθρώπου πρόκειται να πάθει από αυτούς”)». Βλέπεις πως πάλι στην κατάλληλη στιγμή τους υπενθυμίζει το πάθος Του, προξενώντας σε αυτούς μεγάλη παρηγοριά από το πάθος του Ιωάννη; Και όχι μόνο κατ’ αυτόν τον τρόπο, αλλά και με το ότι επιτελεί ευθύς αμέσως μεγάλα θαύματα. Καθόσον κάθε φορά που συνέβαινε να ομιλεί για το πάθος Του, αμέσως θαυματουργούσε, και μετά από τους λόγους Του και πριν από τους λόγους Του και αυτό είναι δυνατόν να παρατηρήσει κανείς σε πολλές περιπτώσεις.

«Ἀπὸ τότε ἤρξατο ὁ Ἰησοῦς δεικνύειν τοῖς μαθηταῖς αὐτοῦ ὅτι δεῖ αὐτὸν ἀπελθεῖν εἰς Ἱεροσόλυμα καὶ πολλὰ παθεῖν ἀπὸ τῶν πρεσβυτέρων καὶ ἀρχιερέων καὶ γραμματέων καὶ ἀποκτανθῆναι, καὶ τῇ τρίτη ἡμέρᾳ ἐγερθῆναι(:από τότε άρχισε ο Ιησούς να διδάσκει σαφώς και ξεκάθαρα τους μαθητές Του ότι πρέπει Αυτός να πάει στα Ιεροσόλυμα και να πάθει πολλά από τους πρεσβυτέρους και αρχιερείς και γραμματείς και να θανατωθεί και την τρίτη ημέρα να αναστηθεί)»[Ματθ.16,21].Τότε· πότε; Όταν ομολογήθηκε ότι είναι ο Χριστός και ο Υιός του Θεού. Πάλι στο όρος όταν αποκάλυψε σε αυτούς τη θαυμαστή δόξα Του, και οι προφήτες μίλησαν περί της δόξης Του, τους υπενθύμισε το Πάθος Του· διότι αφού τους διηγήθηκε τα σχετικά με τον Ιωάννη, πρόσθεσε: «έτσι και ο Υιός του ανθρώπου πρόκειται να πάθει από αυτούς».

Και μετά από λίγο πάλι, όταν εξεδίωξε τον δαίμονα από τον σεληνιαζόμενο νέο, τον οποίο δαίμονα δεν είχαν καταφέρει οι μαθητές Του να τον εκδιώξουν. Καθόσον και τότε, λέγει: «Ἀναστρεφομένων δὲ αὐτῶν εἰς τὴν Γαλιλαίαν εἶπεν αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς· μέλλει ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου παραδίδοσθαι εἰς χεῖρας ἀνθρώπων καὶ ἀποκτενοῦσιν αὐτόν, καὶ τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ ἐγερθήσεται. καὶ ἐλυπήθησαν σφόδρα(:και ενώ αυτοί περιόδευαν στη Γαλιλαία, τους είπε ο Ιησούς: “Ο Υιός του ανθρώπου πρόκειται να παραδοθεί πολύ σύντομα σε χέρια ανθρώπων, και θα Τον θανατώσουν, και την τρίτη ημέρα από τον θάνατό Του θα αναστηθεί”. Και οι μαθητές λυπήθηκαν πάρα πολύ)» [Ματθ. 17, 22-23].

Και αυτό το έκανε για να ελαττώσει με το μέγεθος των θαυμάτων Του την πάρα πολύ μεγάλη λύπη τους και για να τους παρηγορήσει με κάθε τρόπο· και ακριβώς και στην περίπτωση αυτήν υπενθυμίζοντας σε αυτούς τον θάνατο του Ιωάννη τούς έδινε μεγάλη παρηγορία. Εάν όμως τυχόν έλεγε κάποιος: «Γιατί και τώρα δεν αποστέλλει τον Ηλία, αφού τον αναστήσει, εφόσον η παρουσία του πράγματι είναι πρόξενο τόσων αγαθών;», θα του απαντήσουμε ότι και τότε, θεωρώντας τον Χριστό ως τον Ηλία, δεν πίστευαν σε Αυτόν· διότι λέγει: «Οἱ δὲ εἶπον· οἱ μὲν Ἰωάννην τὸν βαπτιστήν, ἄλλοι δὲ Ἠλίαν, ἕτεροι δὲ Ἱερεμίαν ἢ ἕνα τῶν προφητῶν (:Και αυτοί Του είπαν: “Άλλοι λένε ότι είσαι ο Ιωάννης ο βαπτιστής και άλλοι ο Ηλίας, ενώ άλλοι πιστεύουν ότι είσαι ο Ιερεμίας ή ένας από τους παλιούς προφήτες που αναστήθηκε από τους νεκρούς”)»[Ματθ.16,14]. Μεταξύ μάλιστα του Ιωάννη και του Ηλία δεν υπήρχε καμία διαφορά, παρά μόνο ο χρόνος.

«Πώς λοιπόν τότε θα πιστέψουν;», θα πει κάποιος. Καθόσον θα αποκαταστήσει τα πάντα, όχι μόνο επειδή είναι γνωστός, αλλά και επειδή θα διαλάμψει πολύ περισσότερο μέχρι την ημέρα εκείνη η δόξα του Χριστού και σε όλους θα είναι πιο φανερή και από τον ήλιο. Όταν λοιπόν αφού διαδοθεί τόσο πολύ η φήμη και η προσδοκία περί Αυτού, θα έλθει ο Ηλίας ο Θεσβίτης κηρύττοντας τα ίδια με τον Ιωάννη και αναγγέλλοντας και αυτός τον ερχομό του Ιησού, θα δεχτούν ευκολότερα τα λόγια του. Και όταν λέγει: «δεν τον ανεγνώρισαν» είναι σαν να απολογείται και υπέρ αυτών των ίδιων. Και δεν τους παρηγορεί μόνο με αυτόν τον τρόπο, αλλά και με το ότι δείχνει ότι άδικα πάσχει από αυτούς αυτά που πάσχει και με το ότι συγκαλύπτει τα δυσάρεστα με δύο θαύματα, και με το θαύμα της Μεταμορφώσεως στο όρος και με αυτό που πρόκειται να συμβεί στο μέλλον.

Όταν λοιπόν τα άκουσαν αυτά, δεν Τον ρώτησαν πότε θα έλθει ο Ηλίας ή επειδή ήσαν κυριευμένοι από τη λύπη για το πάθος Του ή επειδή φοβούνταν· διότι σε πολλές περιπτώσεις, όταν Τον βλέπουν να μη θέλει να τους πει κάτι καθαρά, σιωπούν στην συνέχεια. Όταν λοιπόν διέμεναν στη Γαλιλαία και είπε: «Ο Υιός του ανθρώπου πρόκειται να παραδοθεί και θα Τον θανατώσουν», πρόσθεσε ο μεν ευαγγελιστής Μάρκος ότι «οἱ δὲ ἠγνόουν τὸ ῥῆμα, καὶ ἐφοβοῦντο αὐτὸν ἐπερωτῆσαι(:αυτοί όμως δεν καταλάβαιναν τον λόγο αυτό για την ανάσταση και απέφευγαν να Του ζητήσουν εξηγήσεις επειδή φοβούνταν μήπως ακούσουν απ’ Αυτόν κάτι άλλο πιο δυσάρεστο ή και επιτιμήσεις· διότι δεν είχαν ακόμη καταλάβει αυτό για το οποίο τους είχε μιλήσει επανειλημμένα)» [Μάρκ.9,32], ο δε ευαγγελιστής Λουκάς ότι: «Οἱ δὲ ἠγνόουν τὸ ῥῆμα τοῦτο, καὶ ἦν παρακεκαλυμμένον ἀπ᾿ αὐτῶν ἵνα μὴ αἴσθωνται αὐτό, καὶ ἐφοβοῦντο ἐρωτῆσαι αὐτὸν περὶ τοῦ ῥήματος τούτου(:αυτοί όμως δεν κατάλαβαν ποια σημασία είχαν αυτά τα λόγια Του˙ το νόημά τους παρέμενε κρυμμένο απ’ αυτούς, για να μην το κατανοήσουν· διότι δεν ήταν ακόμη καιρός να φωτίσει ο Θεός τον νου τους για να κατανοούν τις Γραφές. Εάν το κατανοούσαν παράκαιρα, ήταν επόμενο να κυριεύονται από διαρκή κατήφεια και αποθάρρυνση. Και από ευλάβεια φοβούνταν να Τον ρωτήσουν και δεν είχαν το θάρρος να Του ζητήσουν εξηγήσεις για τα λόγια Του αυτά)»[Λουκά 9,45].

ΠΡΟΣ ΔΟΞΑΝ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΤΡΙΑΔΙΚΟΥ ΘΕΟΥ,

επιμέλεια κειμένου: Ελένη Λιναρδάκη, φιλόλογος

ΠΗΓΕΣ:

• https://greekdownloads3.files.wordpress.com/2014/08/in-matthaeum.pdf

• Ιωάννου του Χρυσοστόμου Άπαντα τα έργα, Υπόμνημα στο Κατά Ματθαίον Ευαγγέλιον, ομιλίες ΝΣΤ΄ και ΝΖ΄[κατ’επιλογήν], πατερικές εκδόσεις «Γρηγόριος ο Παλαμάς»(ΕΠΕ), εκδ. οίκος «Το Βυζάντιον», Θεσσαλονίκη 1990, τόμος 11, σελίδες 539-561 και τόμος 11Α, σελίδες 6-17.

• Βιβλιοθήκη των Ελλήνων, Άπαντα των αγίων Πατέρων, Ιωάννου Χρυσοστόμου έργα, τόμος 67, σελ. 80-90 και σελ. 115-116.

• http://www.greek-language.gr/digitalResources/ancient_greek/tools/liddell-scott/index.html

• Π. Τρεμπέλα, Η Καινή Διαθήκη με σύντομη ερμηνεία (απόδοση στην κοινή νεοελληνική), εκδόσεις αδελφότητος θεολόγων «Ο Σωτήρ», έκδοση τέταρτη, Αθήνα 2014.

• Η Καινή Διαθήκη, Κείμενον και ερμηνευτική απόδοσις υπό Ιωάννου Κολιτσάρα, εκδόσεις αδελφότητος θεολόγων «Η Ζωή», έκδοση τριακοστή τρίτη, Αθήνα 2009.

• Η Παλαιά Διαθήκη κατά τους εβδομήκοντα, Κείμενον και σύντομος απόδοσις του νοήματος υπό Ιωάννου Κολιτσάρα, εκδόσεις αδελφότητος θεολόγων «Η Ζωή», έκδοση τέταρτη, Αθήνα 2005.

• http://users.sch.gr/aiasgr/Palaia_Diathikh/Biblia/Palaia_Diathikh.htm

• http://users.sch.gr/aiasgr/Kainh_Diathikh/Biblia/Kainh_Diathikh.htm

«Πᾶνος»

Ἐπισκεφθεῖτε καὶ τὸ ἱστολόγιό μας στὸ blogger

https://ethnegersis.blogspot.com/

Η Μεταμόρφωση του Κυρίου Ιησού Χριστού [:Β΄ Πέτρ. 1, 10-19]

ΥΠΟΜΝΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΑΠΟΣΤΟΛΙΚΗΣ ΠΕΡΙΚΟΠΗΣ

ΑΠΟ ΤΟΝ ΑΓΙΟ ΝΙΚΟΔΗΜΟ ΤΟΝ ΑΓΙΟΡΕΙΤΗ

«Διὸ μᾶλλον, ἀδελφοί, σπουδάσατε βεβαίαν ὑμῶν τὴν κλῆσιν καὶ ἐκλογὴν ποιεῖσθαι· ταῦτα γὰρ ποιοῦντες οὐ μὴ πταίσητέ ποτε(: Γι’αυτό, αδελφοί, καταβάλλετε μεγαλύτερη προσπάθεια, με περισσότερη σπουδή και επιμέλεια, ώστε, αποκτώντας τις αρετές αυτές, να διασφαλίσετε και να σταθεροποιήσετε την κλήση σας και την εκλογή σας. Διότι όταν ασκείτε τις αρετές αυτές, δεν θα σκοντάψετε ποτέ πάνω σε κάποιο εμπόδιο, αλλά θα φθάσετε με ασφάλεια στο τέρμα της σωτηρίας σας)» [Β΄Πε.1,10].

«Γι’αυτό», λέγει, «εσείς, αδελφοί μου Χριστιανοί, φροντίστε να κάνετε βέβαιη και αμετάτρεπτη την κλήση και την εκλογή που σας έκανε ο Θεός, ο Οποίος και σας κάλεσε με την προκαταρκτική Του χάρη και τον γραπτό Νόμο, για να πιστέψετε στον Χριστό και σας διάλεξε από τους άλλους ομογενείς σας Ιουδαίους, για να κληρονομήσετε τα αιώνια αγαθά με την πίστη σας στον Χριστό ^[1]. Πώς όμως θα κάνετε βέβαιη αυτήν την κλήση και εκλογή του Θεού; Εάν αποκτήσετε τις παραπάνω αναφερθείσες αρετές, την πίστη δηλαδή, την αρετή, την γνώση, την εγκράτεια, την υπομονή, την ευσέβεια, την φιλαδελφία και την αγάπη, επειδή εάν αποκτήσετε τις αρετές αυτές με την πράξη και την θεωρία, σίγουρα δεν θα σφάλλετε ποτέ και έτσι δεν θα ξεπέσετε από την κλήση, δηλαδή από το κάλεσμα και από την εκλογή, δηλαδή από το διάλεγμα που σας έκανε ο Θεός».

Και, τρόπον τινά, με τα λόγια αυτά έτσι φαίνεται να λέγει ο Κορυφαίος: «Σας είπα παραπάνω, Χριστιανοί, ότι όποιος δεν έχει τις αρετές αυτές είναι τυφλός, όπως ο τυφλοπόντικας, και δεν βλέπει νοερά τα μυστήρια του Θεού. Η τύφλωση όμως αυτή δεν είναι φυσική και γι’αυτό δεν είναι αγιάτρευτη, αλλά είναι προαιρετική και γι’αυτό είναι ευκολοϊάτρευτη. Γι’αυτό, εάν εσείς με τη δική σας σπουδή και επιμέλεια γυμνάσετε τις πρακτικές δυνάμεις της ψυχής με τις πρακτικές αρετές, τις δε θεωρητικές και γνωστικές δυνάμεις, με τις θεωρητικές αρετές, θα καθαρίσετε τον οφθαλμό της πίστεως για να βλέπει τα του Θεού μυστήρια και έτσι θα τελειωθείτε στην επίγνωση και θεωρία του Θεού και με αυτά θα κάνετε την κλήση και την εκλογή σας βέβαιη, πιστούμενοι και στερεώνοντας την πίστη, στην οποία κληθήκατε και διαλεχθήκατε δια των έργων και των πράξεων»· διότι σχεδόν αναμαρτησία και δυσκινησία ή ακινησία προς το κακό ακολουθεί εκείνους που θα τελειωθούν με την πράξη και θεωρία, κατά τον ιερό Μητροφάνη.

«Οὕτω γὰρ πλουσίως ἐπιχορηγηθήσεται ὑμῖν ἡ εἴσοδος εἰς τὴν αἰώνιον βασιλείαν τοῦ Κυρίου ἡμῶν καὶ σωτῆρος ᾿Ιησοῦ Χριστοῦ(:Δεν θα σκοντάψετε πουθενά· διότι με αυτόν τον τρόπο θα σας χορηγηθεί γενναιόδωρα το κυριότερο: η ανοιχτή και ελεύθερη είσοδος στην αιώνια Βασιλεία του Κυρίου μας και Σωτήρος Ιησού Χριστού)»[Β΄Πε.1,11].

Σε εκείνους, λέγει, που διαπράττουν τις προαναφερθείσες αρετές μέχρι το τέλος, θα δοθεί πλουσίως, δηλαδή θα ανοιχθεί η θύρα της αιωνίας Βασιλείας του Κυρίου, επειδή ο μισθός των εργατών του αμπελώνος του Κυρίου στο τέλος αποδίνεται. Και αν ακόμη δουλεύει κανείς σε αυτόν από την πρώτη ώρα της ημέρας, δηλαδή από την νεότητα της ζωής του, και αν ακόμη δουλεύει από την τρίτη και έκτη ώρα, δηλαδή από το μέσο της ηλικίας του, και αν ακόμη δούλεψε την ενδεκάτη ώρα, δηλαδή στο γήρας του, κανένας από αυτούς όλους δεν παίρνει μισθό, επειδή ο Κύριος του αμπελώνος και δίκαιος Κριτής αποβλέπει στο τέλος της ημέρας, δηλαδή στο τέλος της ζωής του καθενός. Και εκείνους μεν που θα βρει τότε να εργάζονται την αρετή και το αγαθό, τους πληρώνει με τον συμφωνηθέντα μισθό· εκείνους όμως που θα βρει αργούς και που εγκατέλειψαν την εργασία του καλού από αμέλεια, αυτούς αφήνει χωρίς μισθό, μάλλον όμως και τους καταδικάζει. Έτσι αυτό αινιγματικά το φανερώνει ο Θεός με τον Ιεζεκιήλ, λέγοντας: «Δικαιοσύνη δικαίου οὐ μὴ ἐξελεῖται αὐτὸν ἐν ᾗ ἂν ἡμέρᾳ πλανηθῇ, καὶ ἀνομία ἀσεβοῦς οὐ μὴ κακώσῃ αὐτὸν ἐν ᾗ ἂν ἡμέρᾳ ἀποστρέψῃ ἀπὸ τῆς ἀνομίας αὐτοῦ(:Η δικαιοσύνη και αρετή ενός ανθρώπου, ο οποίος ήταν προηγουμένως δίκαιος και ενάρετος, δεν θα τον σώσει, ούτε θα τον αθωώσει, εάν μια ημέρα πλανηθεί και αρχίσει να ζει πλέον ζωής ασεβείας. Αντίθετα, η παρανομία και ασέβεια του ασεβούς ανθρώπου δεν πρόκειται να τον βλάψει, εάν μια ημέρα μετανοήσει και απομακρυνθεί πλέον από την προηγούμενη ζωή της παρανομίας και ασέβειάς του. Ο δίκαιος δεν μπορεί να σωθεί, εάν δεν παραμείνει έως τέλους δίκαιος)»[Ιεζ. 33,12].

«Διὸ οὐκ ἀμελήσω ἀεὶ ὑμᾶς ὑπομιμνήσκειν περὶ τούτων ^[2], καίπερ εἰδότας καὶ ἐστηριγμένους ἐν τῇ παρούσῃ ἀληθείᾳ(:Αυτό είναι το μέσο με το οποίο θα σας ανοιχτεί διάπλατα η είσοδος στη Βασιλεία των ουρανών. Γι΄αυτό δεν θα αμελήσω, αλλά θα φροντίζω πάντοτε να σας υπενθυμίζω αυτά που σας έγραψα· αν και εσείς βέβαια τα γνωρίζετε και είστε στηριγμένοι στην χριστιανική αλήθεια που διδαχτήκατε, η οποία είναι ολοζώντανη και ολοφάνερη ανάμεσά σας)» [Β΄Πε.1,12].

«Επειδή», λέγει, «η εργασία των αρετών που προαναφέρθηκαν οδηγεί στην Βασιλεία των Ουρανών, γι’αυτό και εγώ θα φροντίσω να σας υπενθυμίζω πάντοτε τις αρετές αυτές». Για να μη σκεφτούν, όμως, οι Χριστιανοί ακούγοντας ότι θα υπενθυμίζει συνεχώς, ότι επειδή είναι αυτοί αμελείς και αργοί, γι’αυτό έτσι τους γράφει και στη συνέχεια από αυτό λυπηθούν, γι΄αυτό προσθέτει ο απόστολος ότι εγώ θα σας τα υπενθυμίζω συνεχώς αυτά, μολονότι εσείς είστε στηριγμένοι και βέβαιοι στην αλήθεια του Ευαγγελίου και ξέρετε καλά ότι η πίστη χωρίς τα ενάρετα έργα είναι αργή και νεκρά, επειδή με την πίστη μαζί με την ενέργεια και με την κατά πράξη θεωρία και την πρόοδο στις αρετές, αξιώνει ο Θεός τους Χριστιανούς της αιώνιας Βασιλείας Του.

«Δίκαιον δὲ ἡγοῦμαι, ἐφ᾿ ὅσον εἰμὶ ἐν τούτῳ τῷ σκηνώματι, διεγείρειν ὑμᾶς ἐν ὑπομνήσει, εἰδὼς ὅτι ταχινή ἐστιν ἡ ἀπόθεσις τοῦ σκηνώματός μου, καθὼς καὶ ὁ Κύριος ἡμῶν ᾿Ιησοῦς Χριστὸς ἐδήλωσέ μοι (:Νομίζω όμως ότι είναι δίκαιο και αποτελεί καθήκον μου ως Αποστόλου να σας καθιστώ άγρυπνους και πρόθυμους, υπενθυμίζοντάς σας τις αλήθειες αυτές, για όσο ζω ακόμη και είμαι στο σώμα αυτό, που είναι προσωρινή σκηνή της ψυχής. Και το καθήκον μου αυτό μου παρουσιάζεται περισσότερο επείγον, διότι γνωρίζω ότι σύντομα και πολύ γρήγορα θα πεθάνω και θα εναποθέσω το σώμα μου στον τάφο, όπως άλλωστε μου το έχει φανερώσει και ο Κύριός μας Ιησούς Χριστός)» [Β΄Πε.1,13-14].

«Μην νομίζετε», λέγει, «Χριστιανοί, ότι εγώ σας θεωρώ αμελείς και αστήρικτους και γι΄αυτό είπα ότι θα σας ενθυμίζω πάντοτε την εργασία των αρετών και από αυτό λυπείσθε. Όχι. Μην το νομίζετε έτσι. Η αιτία για την οποία είπα τούτο είναι: Πρώτον μεν διότι φοβούμαι την ασθένεια της ανθρώπινης φύσεως και την φυσική μεταβολή που πάσχει η γνώμη του ανθρώπου. Γι΄αυτό έκρινα εύλογο, όσο ευρίσκομαι στο φθαρτό τούτο σώμα, να σας ξυπνώ και να σας προθυμοποιώ με τις διδασκαλίες και υπενθυμίσεις μου. Και δεύτερον, διότι ξέρω ότι γρήγορα αποχωρίζομαι με τον θάνατο από το σώμα τούτο και στην συνέχεια χωρίζομαι και από εσάς, όπως και ο Κύριος μού το φανέρωσε αυτό με κάποια αποκάλυψη».

Δύο πράγματα, λοιπόν, πρέπει να σημειώσουμε στα λόγια αυτά του Κορυφαίου· ότι λέγει ότι πρόκειται να αποθέσει το σώμα του - σαν ένα βάρος και φορτίο και να ελευθερωθεί, για να πείσει και τους Χριστιανούς να καταφρονούν το φθαρτό τούτο σώμα και να νομίζουν τον από του σώματος χωρισμό χαρά και αγαλλίαση, χωρίς να στοχάζονται πως ο θάνατος είναι θάνατος, αλλά πως είναι μία απόθεση του φθαρτού και βαρέος σώματος για λίγο καιρό, επειδή αυτό θα το λάβουν πάλι άφθαρτο και ελαφρό και δοξασμένο με την ανάσταση, όπως αυτό το ίδιο και ο Παύλος αινιγματικά φανερώνοντας έλεγε: «Καὶ γὰρ οἱ ὄντες ἐν τῷ σκήνει στενάζομεν, βαρούμενοι ἐφ᾿ ᾧ οὐ θέλομεν ἐκδύσασθαι, ἀλλ᾿ ἐπενδύσασθαι, ἵνα καταποθῇ τὸ θνητὸν ὑπὸ τῆς ζωῆς (:Εμείς δηλαδή, όσοι είμαστε στο σώμα αυτό που μοιάζει με σκηνή, στενάζουμε σαν να πιεζόμαστε από κάποιο βαρύ φορτίο. Και στενάζουμε, όχι επειδή θέλουμε να εκδυθούμε το σώμα, αλλά επειδή θέλουμε να ενδυθούμε επάνω μας το ουράνιο σώμα, για να αναλωθεί η θνητότητα του σημερινού σώματος από την άφθαρτη ζωή του άλλου)»[Β΄Κορ.5,4].

Και ένα άλλο ακόμη πρέπει να σημειώσουμε, γιατί λέγοντας ο απόστολος πως ο Κύριος τού φανέρωσε την απόθεση του σώματός του, από αυτό μας δίδει να εννοήσουμε ότι πολλές φορές αξιωνόταν της μυστικής εμφανείας και αποκαλύψεως του Κυρίου και μάθαινε από αυτόν την γνώση των αδήλων, όπως και προηγουμένως του αποκαλύφθηκε με την «ὀθόνη» που κατέβηκε από τον ουρανό ότι δέχεται ο Θεός τα έθνη στην επίγνωσή Του[Πράξ.10,11: «Καὶ θεωρεῖ τὸν οὐρανὸν ἀνεῳγμένον καὶ καταβαῖνον ἐπ᾿ αὐτὸν σκεῦός τι ὡς ὀθόνην μεγάλην, τέσσαρσιν ἀρχαῖς δεδεμένον καὶ καθιέμενον ἐπὶ τῆς γῆς(:Βλέπει τότε -ο Πέτρος- τον ουρανό να ανοίγει, και να κατεβαίνει προς το μέρος του ένα πράγμα που έμοιαζε με σεντόνι μεγάλο και ήταν δεμένο από τις τέσσερις άκρες κα κατέβαινε σιγά – σιγά πάνω στην γη)»].

«Σπουδάσω δὲ καὶ ἑκάστοτε ἔχειν ὑμᾶς μετὰ τὴν ἐμὴν ἔξοδον τὴν τούτων μνήμην ποιεῖσθαι(:Γι΄αυτό θα φροντίσω να είστε σε θέση να διατηρείτε στον νου σας την ανάμνηση των αληθειών αυτών και με γραπτά κείμενα κάθε φορά που η ανάγκη θα το επιβάλλει, ακόμη και μετά τον θάνατό μου)»[ Β΄Πε.1,15].

Το ρητό αυτό κατά τον Θεοφύλακτο και τον Οικουμένιο και τον Μητροφάνη, μερικοί με σχήμα υπερβατό αναγινώσκουν έτσι: «Σπουδάσω δέ καί μετά τήν ἐμήν ἔξοδον ἔχειν ὑμᾶς ἑκάστοτε τήν τούτων μνήμην ποιεῖσθαι». Δηλώνεται λοιπόν με αυτό ότι οι άγιοι και μετά τον θάνατο ενθυμούνται τα της παρούσης ζωής και πρεσβεύουν υπέρ των ζώντων. Επειδή, λοιπόν, παραπάνω είπε ότι «δίκαιο νομίζω εφόσον είμαι στο σώμα, να σας υπενθυμίζω», για να μην νομίσουν μερικοί ότι μετά θάνατον οι άγιοι δεν ωφελούν τους μαθητές τους, γι’ αυτόν τον λόγο, για να αναιρέσει την υπόληψη αυτή και να δείξει πως η εκεί κατάσταση των ψυχών είναι καθαρότερη και λαμπρότερη είπε ότι και μετά θάνατον θα φροντίσω να σας υπενθυμίζω εκάστοτε, δηλαδή πάντοτε, προς διαφορά της παρούσης ζωής, κατά την οποία ευρισκόμενος ο απόστολος και φροντίζοντας για τις εκκλησίες, δεν μπορούσε πάντοτε να τους υπενθυμίζει.

Είναι σαν να τους λέγει ότι μολονότι χωρίζεται η ψυχή μου από το σώμα, αβλαβής όμως και ολόκληρη θα διαφυλαχθεί η ενέργειά της· και το νοερό και οπτικό δεν θα χάσει τελείως, αλλά δραστικότερες και καθαρότερες θα έχει τις δικές της ενέργειες, επειδή ελευθερώθηκε από το παχύ σώμα, το οποίο σαν σύννεφο την εμπόδιζε από τις ακτίνες του νοητού ηλίου. Γι΄αυτό και μετά τον χωρισμό του σώματός μου με μεγαλύτερη προθυμία θα σας φροντίζω και αδιάλειπτα θα παρακαλώ τον φιλάνθρωπο Θεό να σας συνετίσει και να σας κάνει να ενθυμείσθε πάντοτε αυτές τις ψυχωφελείς μου διδασκαλίες, τις οποίες δεν έμαθα από ανθρώπινη σοφία, αλλά από αυτήν που ήλθε στην γη από επάνω και συναναστράφηκε με εμάς, την Ενυπόστατη Σοφία, τον Ιησού Χριστό^[3]. Άλλοι όμως εννοούν το ρητό τούτο καθώς είναι και το ερμηνεύουν έτσι: «Εγώ θα φροντίσω, να έχετε πάντοτε και μετά τον θάνατό μου την μνήμη αυτών». Και σαν να λέγει: «Εγώ γι’αυτό συνεχώς φροντίζω να σας υπενθυμίζω αυτά, για να μπορέσω να εντυπώσω στη φαντασία σας τα λόγια μου και να τα κάνω έξη στην ψυχή σας, ώστε και μετά την αποβίωσή μου, να μένουν αυτά βέβαια και ανεξάλειπτα από την καρδιά σας».

«Οὐ γὰρ σεσοφισμένοις μύθοις ἐξακολουθήσαντες ἐγνωρίσαμεν ὑμῖν τὴν τοῦ Κυρίου ἡμῶν ᾿Ιησοῦ Χριστοῦ δύναμιν καὶ παρουσίαν, ἀλλ᾿ ἐπόπται γενηθέντες τῆς ἐκείνου μεγαλειότητος(:Πρέπει να θυμάστε πάντοτε τις αλήθειες αυτές· διότι εγώ και οι άλλοι Απόστολοι δεν βασιστήκαμε σε μύθους φτιαγμένους με φαινομενική σοφία, αλλά σας γνωστοποιήσαμε την δύναμη και την μελλοντική ένδοξη παρουσία του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, επειδή είδαμε με τα μάτια μας την μεγαλειότητα Εκείνου στην Μεταμόρφωσή Του)»[ Β΄Πε.1,16].

Mε τα λόγια αυτά δύο τινά επιτυγχάνει ο Κορυφαίος Απόστολος του Χριστού. Πρώτον διότι εξοστρακίζει την πολύθεη σοφία των Ελλήνων(ειδωλολατρών), η οποία αποτελείται από μύθους ψευδείς και από επίνοιες τεχνικών και ρητορικών λόγων. Και το μεν ψεύδος της το σκεπάζει αυτή με τα σοφιστικά επιχειρήματα, τους δε ανόητους και άφρονες ελκύει και εξαπατά με το κάλλος των λέξεων. Παρόμοια αποβάλλει με αυτά και την κακοδοξία των αιρετικών, που τότε άρχισαν να βλαστάνουν στον κόσμο και να πλανούν τους πολλούς με τα πλάσματα της διάνοιάς τους, όπως ήταν ο Σίμων ο μάγος και ο Σατορνίλος και ο Κήρινθος και οι οπαδοί τους. Δεύτερον διότι βεβαιώνει ως αληθέστατη και μόνη πραγματική Θεογνωσία την πίστη των Χριστιανών, με την ίδια αυτή αίσθηση των οφθαλμών, επειδή σε κάθε πράγμα πολύ πιστότερη είναι η όρασις από την ακοή και η απόδειξις που προέρχεται από την όραση είναι ασφαλέστερη και βεβαιότερη από την εξ ακοής, μολονότι και η πίστη που προέρχεται μόνον από την ακοή, προξενεί μεγαλύτερο στέφανο από αυτήν που προέρχεται από την όραση, σύμφωνα με τον παρακάτω λόγο του Κυρίου: «Μακάριοι οἱ μὴ ἰδόντες καὶ πιστεύσαντες(:Μακάριοι και πιο ευτυχισμένοι είναι εκείνοι που πιστεύουν χωρίς να με έχουν δει με τα μάτια τους, όπως με είδες εσύ. Και θα πιστέψουν έτσι όλα τα μέλη της Εκκλησίας μου στις γενιές που θα έλθουν)»[Ιωάν.20,29].

Με την όραση λοιπόν παρασταίνει ο Κορυφαίος βεβαιότερη την θεϊκή δόξα και μεγαλειότητα του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού, την οποία έδειξε εν μέρει στο Θαβώρειο όρος, λέγοντας στους Χριστιανούς: «Εμείς, αδελφοί, δεν χρησιμοποιήσαμε μύθους σοφιστικούς και καλλωπισμένους, όπως οι Έλληνες, για να μαγέψουμε τις ακοές σας και να σας παραπλανήσουμε, αλλά χρησιμοποιήσαμε προς εσάς λόγια απλά, λόγια λιτά και λόγια αρρητόρευτα· ούτε χρησιμοποιήσαμε πλάσματα της δικής μας φαντασίας, όπως οι αιρετικοί, για να σας ελκύσουμε στην πίστη του Χριστού, αλλά χρησιμοποιήσαμε εκείνα τα πράγματα που είδαμε με τους ίδιους μας τους οφθαλμούς^[4] και με τέτοια απλά λόγια και με τέτοια οφθαλμοφανή πράγματα σάς φανερώσαμε την επί γης παρουσία του Χριστού και την θεοπρεπή Του δύναμη και έτσι σας ελκύσαμε στην πίστη».

«Λαβὼν γὰρ παρὰ Θεοῦ πατρὸς τιμὴν καὶ δόξαν φωνῆς ἐνεχθείσης αὐτῷ τοιᾶσδε ὑπὸ τῆς μεγαλοπρεποῦς δόξης, οὗτός ἐστιν ὁ υἱός μου ὁ ἀγαπητός, εἰς ὃν ἐγὼ εὐδόκησα(:Διότι εκεί στην Μεταμόρφωση ο Κύριος πήρε από τον Θεό Πατέρα τιμή και δόξα, όταν ακούστηκε γι’ Αυτόν από την ένδοξη μεγαλοπρέπεια του Θεού Πατρός μια τέτοια φωνή: ‘’Αυτός είναι ο Υιός μου ο αγαπητός, στον Οποίο Εγώ ευαρεστήθηκα’’)»[ Β΄Πε.1,17].

Το «λαβών» εδώ ευρίσκεται αντί του «ἒλαβε», επειδή η μετοχή εκλαμβάνεται αντί οριστικού κατά μετάληψιν, επειδή αλλιώς η μετοχή μένει ανανταπόδοτη, επειδή δεν υπάρχει άλλο ρήμα για να αποδοθεί, κατά τον Θεοφύλακτο και τον Οικουμένιο. Λέγει λοιπόν ο Κορυφαίος πως ο Δεσπότης Χριστός έλαβε από τον Πατέρα τιμή και δόξα, όχι καθόσον Θεός και Υιός μονογενής και συναΐδιος με τον Θεό και Πατέρα. Άπαγε! Επειδή καθόσον Θεός, απαρχής και προ των αιώνων είχε την δόξα αυτή και την τιμή. Αλλά λέγει ότι την έλαβε, καθόσον ύστερα έγινε άνθρωπος για εμάς. Αλλά και η φωνή η βροντηθείσα από την μεγαλοπρεπή δόξα, δηλαδή της θεότητος του Πατρός και η οποία είπε: «Οὗτός ἐστιν ὁ υἱός μου ὁ ἀγαπητός, ἐν ᾧ εὐδόκησα»[Ματθ.3,17], και αυτή λέγω, η φωνή προς τον Χριστό έγινε καθόσον ήταν άνθρωπος και όχι επειδή ήταν συναΐδιος του Πατρός και συνάναρχος Λόγος όπως ερμηνεύει ο ιερός Μητροφάνης^[5], αν και η ανθρωπότης του Κυρίου, η οποία προσελήφθη από την Θεότητα καθ’ ένωσιν άρρητον υπήρχε σε μία και στην ίδια υπόσταση· διότι οι δύο φύσεις στο πρόσωπο του Χριστού παρέμειναν αχώριστες και αδιαίρετες μεταξύ τους ενωμένες στη μία και στην ίδια υπόσταση, επειδή διπλός όντας ο Χριστός κατά τις ουσίες και φύσεις, της Θεότητος δηλαδή και της ανθρωπότητος και κατά τις ουσιώδεις και φυσικές τους ιδιότητες και θελήσεις και ενέργειες, απλός είναι κατά την υπόσταση.

Υιός, λοιπόν, αγαπητός του Πατρός έγινε ύστερα και καθόσον ήταν άνθρωπος. Διότι ένας και ο αυτός είναι Υιός, ο Οποίος εγεννήθη εκ του Πατρός προ των αιώνων ως Θεός και ο Οποίος εγεννήθη εκ της Παρθένου στους έσχατους χρόνους, καθόσον ήταν και ο άνθρωπος. Όχι άλλος και άλλος. Ούτε σε δύο Υιούς διαιρούμενος. Άπαγε! Διότι αυτό το κακόδοξο φρόνημα είναι της του Νεστορίου του ανθρωπολάτρου φρενοβλάβειας.

Τι, λοιπόν, εξεφώνησε ο Πατήρ στο Θαβώριο όρος; Ότι ὁ μεταμορφωθείς καί ὑπέρ τόν ἥλιον ἀστράψας εἶναι Υἱός Του ἀγαπητός καί εἰς αὐτόν ηὐδόκησεν. «Εὐδοκία» θα πει, κατά τον της Θεσσαλονίκης μέγα Γρηγόριο, το προηγούμενο θέλημα του Θεού και Πατρός. Γι΄αυτό δείχνει με τον λόγο αυτόν ο άναρχος Πατήρ ένα μυστικότατο και βαθύτατο νόημα, δηλαδή ότι το μυστήριο της ενσάρκου οικονομίας του Υιού Του ήταν το προηγούμενο θέλημα του Θεού, γι΄αυτό και προεγνώσθη αυτό και προορίστηκε προ της προγνώσεως και του προορισμού όλων των άλλων κτισμάτων, νοητών και αισθητών και ότι όλα τα άλλα κτίσματα και προεγνώσθηκαν και προορίστηκαν να δημιουργηθούν για το μέγα μυστήριο της του αγαπητού Υιού του ενανθρωπήσεως. Βεβαιώνει το νόημα τούτο και ο θεολογικότατος Μάξιμος λέγοντας στην εξηκοστή λύση των αποριών περί του μυστηρίου της θείας οικονομίας, ότι αυτός είναι ο σκοπός και το τέλος, για το οποίο και προγνωρίσθηκαν και προορίστηκαν όλα τα κτίσματα, ενώ αυτό ούτε προγνωρίσθηκε, ούτε προορίσθηκε ,ούτε έγινε για κανένα σκοπό: «Τοῦτο ἐστί τό μακάριον, δι’ ὃ τά πάντα συνέστησαν τέλος. Αυτό είναι ο προεπινοούμενος θείος σκοπός της αρχής των όντων, τον οποίον ορίζοντας λέμε ότι είναι προεπινοούμενο τέλος, εξ’ αιτίας του οποίου τα πάντα, αυτό δε εξ’ αιτίας ουδενός»^[6].

Δείχνει δε ακόμη ο άναρχος Πατήρ με την λέξη Του «εὐδόκησεν» ότι ο μονογενής Του Υιός με την ευδοκία και το προηγούμενο θέλημα του Πατρός Του προσέλαβε την του δούλου μορφή και έγινε τέλειος άνθρωπος. Αυτήν την θεοπρεπή και μεγαλοπρεπή φωνή που κήρυξε ο Πατήρ περί του Υιού, προλαβαίνοντας και ο μεγαλοφωνότατος Ησαΐας φώναξε ως εκ μέρους του Θεού και Πατρός, λέγοντας περί του Αγαπητού και του αμπελώνος Αυτού: «Ἄσω δὴ τῷ ἠγαπημένῳ ἆσμα τοῦ ἀγαπητοῦ μου»[Ησ.5,1], στη συνέχεια τελευταίο λέγοντας: « Ὁ γὰρ ἀμπελῶν Κυρίου σαβαὼθ οἶκος τοῦ Ἰσραήλ ἐστι καὶ ἄνθρωπος τοῦ Ἰούδα νεόφυτον ἠγαπημένον»[Ησ.5,7]. Φανερότατο λοιπόν είναι στον καθένα ότι «ἄνθρωπον τοῦ Ἰούδα» ονομάζει τον Δεσπότη Χριστό, που γεννήθηκε κατά το ανθρώπινο από την φυλή του Ιούδα και μόνο Αυτόν ονομάζει «νεόφυτον ἠγαπημένον», επειδή γεννήθηκε από κοιλία παρθενική και έγινε καινούριος άνθρωπος και νέος Αδάμ. Και ο προφήτης Δαβίδ επέγραψε τον 44^ο Ψαλμό που προφητεύει φανερά για τον Χριστό με αυτήν την επιγραφή: «Ὠδή ὑπέρ τοῦ ἀγαπητοῦ» ^[7]. Και αλλού: «Ὁ βασιλεύς τῶν δυνάμεων τοῦ ἀγαπητοῦ» [Ψαλμ.67,13].

«Καὶ ταύτην τὴν φωνὴν ἡμεῖς ἠκούσαμεν ἐξ οὐρανοῦ ἐνεχθεῖσαν, σὺν αὐτῷ ὄντες ἐν τῷ ὄρει τῷ ἁγίῳ(:Και την φωνή αυτή εμείς την ακούσαμε να έρχεται από τον ουρανό, όταν ήμασταν μαζί Του στο όρος Θαβώρ, το οποίο αγιάστηκε με την Μεταμόρφωσή Του)» [ Β΄Πε.1,18].

Αυτό έχει φανερή την εξήγηση, επειδή και οι τρεις μαζί ευαγγελιστές, ο Ματθαίος, ο Μάρκος και ο Λουκάς, οι οποίοι γράφοντας για την του Κυρίου Μεταμόρφωση ότι έλαμψε «το πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος καί τά ἱμάτια αὐτοῦ ἔγιναν λευκά ὡσάν τό φῶς», αυτοί, λέγω, κηρύττουν καθαρά ότι ο κορυφαίος αυτός Πέτρος και Ιάκωβος και Ιωάννης, οι υιοί του Ζεβεδαίου, αυτοί παρόντες με τον Κύριο στο Θαβώριο όρος είδαν με τους αισθητούς οφθαλμούς τους εκείνο το θείο και άκτιστο φως, το οποίο άστραψε περισσότερο από τον ήλιο από το πρόσωπο του Κυρίου και άκουσαν με τα ίδια τους τα αυτιά την βροντώδη εκείνη φωνή που εξεφώνησε ο αγέννητος Πατήρ από τους ουρανούς και είπε: «Οὗτος ἐστίν ὁ υἱός μου ὁ ἀγαπητός, ἐν ᾧ εὐδόκησα. Αὐτοῦ ἀκούετε». Είπα την φωνή του ανάρχου Πατρός «βροντώδη», διότι, όπως λέει ο θεόσοφος και θεοφόρος Εφραίμ, η φωνή εκείνη έγινε σαν μία φοβερή βροντή και τόσο κρότο έκανε, ώστε έσεισε όλο το Θαβώριο όρος.

Γι΄αυτό και οι μαθητές, όταν την άκουσαν, τόσο πολύ φοβήθηκαν, ώστε δεν μπόρεσαν πλέον να υποφέρουν και να σταθούν στα πόδια τους, αλλά έπεσαν από τον φόβο τους κατά πρόσωπο στην γη^[8]. Διότι δεν έπεσαν κατά γης εξαιτίας του φωτός, ούτε εξαιτίας της φωτεινής νεφέλης, αλλά μόνον εξαιτίας της ουράνιας φωνής του Πατρός που ήταν εξακουστή και βροντώδης και μεγαλόηχη· διότι έτσι καθαρά ο ευαγγελιστής Ματθαίος μαρτυρεί: «Ἒτι αὐτοῦ λαλοῦντος ἰδοὺ νεφέλη φωτεινὴ ἐπεσκίασεν αὐτούς, καὶ ἰδοὺ φωνὴ ἐκ τῆς νεφέλης λέγουσα· οὗτός ἐστιν ὁ υἱός μου ὁ ἀγαπητός, ἐν ᾧ εὐδόκησα· αὐτοῦ ἀκούετε·καὶ ἀκούσαντες οἱ μαθηταὶ ἔπεσον ἐπὶ πρόσωπον αὐτῶν καὶ ἐφοβήθησαν σφόδρα(:Κaι ενώ αυτός -ο Πέτρος- μιλούσε ακόμη, ξαφνικά μια νεφέλη γεμάτη φως τούς σκέπασε. Και ξαφνικά ακούστηκε φωνή από την νεφέλη που έλεγε: “Αυτός είναι ο Υιός μου, που εξαιρετικά Τον αγαπώ και στον Οποίο ευαρεστήθηκα. Να υπακούτε σε Αυτόν”. Και μόλις οι μαθητές άκουσαν τη φωνή αυτή, έπεσαν με το πρόσωπο στο χώμα και φοβήθηκαν πάρα πολύ)»[Ματθ.17,5-6]· και βέβαια, αν ο Κύριος δεν πήγαινε να τους πιάσει και με τον λόγο Του να τους ενδυναμώσει και να τους σηκώσει, κινδύνευαν να πεθάνουν από τον φόβο τους εκεί που έπεσαν. Αυτό αινιγματικά ο ίδιος ευαγγελιστής το φανέρωσε λέγοντας: «Καὶ προσελθὼν ὁ ᾿Ιησοῦς ἥψατο αὐτῶν καὶ εἶπεν· ἐγέρθητε καὶ μὴ φοβεῖσθε(:Τότε τους πλησίασε ο Ιησούς, τους άγγιξε και τους είπε: “Σηκωθείτε και μη φοβάστε”)»[Ματθ.17,7] ^[9].

Ας μην απορεί όμως κανείς γιατί οι μεν τρεις ευαγγελιστές ομόφωνα λέγουν ότι από την φωτεινή νεφέλη βγήκε η φωνή, ο δε Πέτρος λέγει εδώ ότι βγήκε από τον ουρανό· επειδή και η φωτεινή εκείνη νεφέλη ουράνια ήταν και από τον ουρανό και όχι επίγεια και από την γη σαν τις άλλες νεφέλες. Γι΄αυτό κατά συνέπειαν και η φωνή, που ήλθε από την ουράνια νεφέλη φανερό είναι ότι ήλθε από τον ουρανό. Γιατί όμως εδώ ο Πέτρος αποσιώπησε το «Αὐτοῦ ἀκούετε» που είπε ο άναρχος Πατήρ; Ίσως διότι το είπαν οι άλλοι ευαγγελιστές ως ομολογούμενο το άφησε, επειδή εκείνο, που είπε ο ένας και ο άλλος το άφησε. Λέγομε δε και τούτο ότι επειδή ο ευαγγελιστής Μάρκος έγραψε κατ’ επιτροπήν, ή όπως άλλοι θέλουν, καθ’ υπαγόρευση αυτού του κορυφαίου Πέτρου, το δικό του Ευαγγέλιο, σε αυτό γράφει και το «Αὐτοῦ ἀκούετε» [Μάρκ.9,7]. Λοιπόν εκείνο που γράφει ο επιτραπείς Μάρκος, φανερό είναι ότι το γράφει και ο Πέτρος που τον προέτρεψε, και εκείνο που λέγει αυτός στον οποίο υπαγορεύτηκε το ευαγγέλιο, αυτό το λέγει πρώτα αυτός που υπαγόρευσε.

Πρέπει όμως να σημειώσουμε και ότι ο κορυφαίος Πέτρος και δια της ακοής και πολύ περισσότερο δια της οράσεως, γνώρισε ότι ο ένας Χριστός είχε δύο φύσεις, Θεότητα και ανθρωπότητα. Επειδή εκείνον που προηγουμένως έβλεπε ως ταπεινό και που φαινόταν ως ένας από τους ανθρώπους, Αυτόν τον ίδιο πάλι είδε μαζί με τον Ιάκωβο και τον Ιωάννη τον καιρό της θείας Μεταμορφώσεως ως Θεό με την μεγαλειότητα της δόξας Του και της Θεότητος. Γι΄αυτό ο Δαμασκηνός Ιωάννης θεολογικότατα ρητόρευσε: «Μεταμορφώνεται λοιπόν, όχι προσλαβόμενος εκείνο που δεν ήταν, ούτε μεταβαλλόμενος σε αυτό που δεν ήταν, αλλά εκείνο που ήταν στους δικούς Του μαθητές εκφαινόμενος, διανοίγοντας τους οφθαλμούς τους και από τυφλούς που ήταν, κάνοντάς τους να βλέπουν. Και αυτό το ‘’μετεμορφώθη ἔμπροσθεν αὐτῶν’’, μένοντας δηλαδή Αυτός στην ταυτότητα, από ό,τι πριν εφαίνετο, τώρα φαινόταν άλλος στους μαθητές(‘’ἑωρᾶτο φαινόμενος’’)»[Λόγος στην Μεταμόρφωση].

Ας καταντροπιαστούν, λοιπόν, τόσο οι Μονοφυσίτες και Φαντασιαστές, οι οποίοι λέγουν ότι κατά φαντασίαν ενήργησε ο Χριστός το της οικονομίας μυστήριο, όσο και οι Νεστοριανοί, οι οποίοι δογματίζουν λέγοντας απλό άνθρωπο τον Δεσπότη Χριστό και λέγοντας πως άλλος είναι ο εκ του Πατρός γεννηθείς και άλλος ο εκ της Παρθένου. Μαζί με αυτούς ας ντραπούν και οι παράφρονες εικονομάχοι, οι οποίοι αρνούνται τις δύο φύσεις του Δεσπότου Χριστού και γι΄αυτό δεν θέλουν να εικονίζουν τον χαρακτήρα της περιγραπτής Του ανθρωπότητος, μη κατανοώντας οι ασύνετοι ότι η μεν Θεότης του Χριστού όντας αόρατη και απερίγραπτη και απεριόριστη, κατά συνέπειαν είναι και άγραπτη και ανεξεικόνιστη· ενώ η ανθρωπότητά Του, αντιθέτως, επειδή είναι ορατή και περιγραπτή, κατά συνέπειαν είναι και γραπτή και εικονιστή. Σημείωσε ότι τρεις φορές μαρτύρησε από τον ουρανό ο Πατήρ για τον Υιό: Στον Ιορδάνη ποταμό, στο Θαβώριο όρος και τον καιρό που πλησίαζε στο Πάθος, όταν είπε ο Υιός: «Πάτερ, δόξασόν σου τὸ ὄνομα(:Πάτερ, οτιδήποτε κι αν πρόκειται να πάθω, φέρε Εσύ σε αίσιο τέλος το έργο της σωτηρίας και απολυτρώσεως των ανθρώπων και δόξασε έτσι το όνομά Σου)», ο άναρχος Πατήρ εβόησε: «Καὶ ἐδόξασα καὶ πάλιν δοξάσω(:Το όνομά μου το δόξασα με τη δράση Σου μέχρι τώρα ανάμεσα στον Ισραήλ, και θα το δοξάσω και πάλι με το ένδοξο Πάθος Σου και την Ανάστασή Σου και με την εξάπλωση του Ευαγγελίου στα έθνη)»[Ιω.12,28].

«Καὶ ἔχομεν βεβαιότερον τὸν προφητικὸν λόγον(:Και τώρα έχουμε βεβαιότερη πεποίθηση και πίστη στις προφητείες της Παλαιάς Διαθήκης που αναφέρονται στον Χριστό, μετά την επαλήθευσή τους από την φωνή του Πατρός)» [ Β΄Πε.1,19].

Με την αισθητή, λέγει, εποπτία, με την οποία είδαμε το υπέρ ήλιον Φως που έλαμψε από το πρόσωπο του Κυρίου, και με την αισθητή φωνή, με την οποία ακούσαμε να μαρτυρεί ο Πατήρ Υιό Του αγαπητό τον μεταμορφούμενο, με αυτά, λέγω, γνωρίσαμε τους λόγους των προφητών που κήρυτταν τον Χριστό, και μάλιστα για την Μεταμόρφωσή Του στο όρος Θαβώρ, ότι είναι βεβαιότεροι τώρα από πρώτα. Διότι ήσαν μεν αυτοί και προηγουμένως βέβαιοι και αληθείς, επειδή αυτά λέχθηκαν από την έμπνευση του Αγίου και αυταληθούς Πνεύματος, αλλά τώρα βλέποντας τους εαυτούς μας να έχουν τελειωθεί και «εἰς ἔργον ἐλθόντας» με τα πράγματα αυτά τους έχομε βεβαιότερους και αληθέστερους από ό,τι τους είχαμε προηγουμένως. Έτσι, για παράδειγμα, πρώτα είχαμε βέβαια εκείνα τα λόγια του Δαβίδ, τα οποία είπε προφητεύοντας για το θείο φως: «ἀναβαλλόμενος φῶς ὡς ἱμάτιον» [Ψαλμ.103,2], αλλά τώρα βλέποντας στη θεία Μεταμόρφωση να λάμπουν τα ιμάτια του Δεσπότου Χριστού σαν το φως, δηλαδή βλέποντας τον Χριστό να αναβάλλεται, δηλαδή να ενδύεται το φως σαν ιμάτιο, έχουμε βεβαιότερο και ασφαλέστερο αυτόν τον λόγο του Δαβίδ. Όμοια ακούγοντας τον ίδιο Δαβίδ να προφητεύει για την αγαλλίαση που θα λάβουν οι απόστολοι στο Θαβώρ για το αγαπητό όνομα του Υιού που εκφώνησε ο Πατήρ: «Θαβώρ καί Ἑρμῶν ἐν τῷ ὀνόματί σου ἀγαλλιάσονται(:Το καταπράσινο από φυτείας Θαβώρ και το χιονοσκέπαστο Ερμών στο άκουσμα του ονόματός σου ανασκιρτούν αγαλλόμενα και Εσένα ως δημιουργό τους Σε επευφημούν)» [Ψαλμ.88,13], τώρα όμως εμείς ακούγοντας αυτήν την αγαπητή φωνή και χαροποιηθέντες, από αυτό έχουμε βεβαιότερο τον προφητικό αυτόν λόγο^[10]. Όμοια και όλες τις άλλες προφητείες περί του Χριστού βλέποντας εκπληρωμένες τις έχουμε βεβαιότερες από πρώτα».

«ᾧ καλῶς ποιεῖτε προσέχοντες ὡς λύχνῳ φαίνοντι ἐν αὐχμηρῷ τόπῳ, ἕως οὗ ἡμέρα διαυγάσῃ καὶ φωσφόρος ἀνατείλῃ ἐν ταῖς καρδίαις ὑμῶν(:Κι εσείς καλά κάνετε και προσέχετε στους προφητικούς αυτούς λόγους, σαν να βλέπετε ένα λυχνάρι που φέγγει μέσα σε σκοτεινό τόπο, μέχρις ότου η ημέρα της Δευτέρας Παρουσίας λάμψει μέσα στα σκοτάδια, και το άστρο της αυγής που φέρνει το φως, δηλαδή ο Κύριος Ιησούς Χριστός, ανατείλει στις καρδιές σας και τις γεμίσει με χαρά και αγαλλίαση)»[Β΄Πέτρ.1,19].

«Επειδή», λέγει, «και οι λόγοι των προφητών είναι βεβαιότεροι τώρα, γι’αυτό εσείς οι Χριστιανοί καλά θα κάμετε εάν προσέχετε στους λόγους και στις προφητείες τους, όσο καιρό είστε ακόμη αρχάριοι και ατελείς και δεν αξιωθήκατε του νοερού φωτισμού στην καρδιά. Διότι, όπως ο λύχνος λάμπει με ένα μικρό φως στον αφώτιστο και σκοτεινό τόπο, έτσι και οι λόγοι των προφητών λάμπουν λίγο τους αφώτιστους ακόμη χριστιανούς με την προκήρυξη των θαυμάτων και μυστηρίων του Χριστού · διότι τελειότεροι είναι οι λόγοι των προφητών από τον παλαιό νόμο με τις αισθήσεις του σώματος, που είναι λεπτότερες από το σώμα». Το δε Ευαγγέλιο μοιάζει με τη λογική και νοερή ψυχή, καθώς λέγει ο άγιος Μάξιμος[Κεφ.92 της α΄ εκατοντάδος των Γνωστικών], και τρόπον τινά, οι λόγοι των προφητών είναι μεταξύ του παλαιού νόμου και της νέας χάριτος του Ευαγγελίου, και από μεν τον νόμο είναι λεπτότεροι και τελειότεροι, από δε το Ευαγγέλιο είναι παχύτεροι και ατελέστεροι. Παραγγέλλει λοιπόν ο απόστολος στους τότε Χριστιανούς να προσέχουν στους λόγους των Προφητών, όχι πάντοτε και για όλη τους την ζωή, αλλά έως ότου να λάμψει η νοητή ημέρα και ο φωσφόρος, δηλαδή ο νοητός ήλιος της δικαιοσύνης Χριστός, να ανατείλει μυστικά μέσα στις καρδιές τους με τον φωτισμό του Αγίου Πνεύματος.

Πώς όμως προξενείται αυτός ο φωτισμός στην καρδία; Άκουσε. Πρώτα προξενείται με την εργασία όλων των ζωοποιών και θεουργών του Κυρίου εντολών. Δεύτερον με την απόκτηση όλων των αρετών, τόσο των πρακτικών όλο και των θεωρητικών, ιδιαίτερα όμως και εξαιρέτως με την αδιάλειπτη και καρδιακή προσευχή, που μελετάται στην καρδιά και λέγεται με πενθική διάθεση. Με όλα αυτά λοιπόν και μάλιστα με το πένθος και τα δάκρυα καθαρίζεται η καρδία και όλος ο εσωτερικός άνθρωπος από τις προλήψεις και από τα πάθη, τόσο τα σωματικά, όπως είναι το πάθος της λαιμαργίας, της φιληδονίας, της φιλοσαρκίας και των άλλων, όσο και από τα ψυχικά, όπως είναι το πάθος της οιήσεως, της κενοδοξίας, της απιστίας, της δειλίας και των άλλων. Αφού λοιπόν καθαριστεί από τα πάθη αυτά η καρδιά, τότε φροντίζει ο άνθρωπος να αποκτήσει και την χρυσή σειρά των θεοειδών αρετών· την ειρήνη των λογισμών που είναι χωρητικό δώρο των χαρισμάτων· την ταπείνωση, που κτίζεται από το Άγιο Πνεύμα· την πραότητα, την φιλαδελφία και την κορυφή όλων των αρετών, την αγάπη.

Αφού λοιπόν ο άνθρωπος κατορθώσει όλα αυτά και ο νους του επιστρέψει, όχι μόνον αυτός στον εαυτό του με την νοερά επιστροφή στην καρδιά, αλλά και όλες τις άλλες δυνάμεις της ψυχής επιστρέψει στον εαυτό του και τις κάνει και αυτές τρόπον τινά νοερές, τότε αφού ανεβεί επάνω από κάθε κτίσμα αισθητό και νοητό και από κάθε νόημα αυτών των κτισμάτων, άλαλος και κωφός παρίσταται στον Θεό και σαν μία ύλη αδιαμόρφωτη διαμορφώνεται και μορφώνεται από την χάρη του Θεού. Και λοιπόν όταν σε τέτοια κατάσταση φθάσει ο άνθρωπος, τότε και η καρδιά φωτίζεται με φωτισμό νοερό μεν αληθινό όμως του Αγίου Πνεύματος, ο οποίος επειδή παραμένει στην καρδιά και δεν διαλύεται σαν την γνώση των νοημάτων, γι΄αυτό και ενυπόστατος ονομάζεται από τους αγίους ^[11] και στη συνέχεια γίνεται έμπρακτα ο λόγος αυτός που λέγει εδώ ο Κορυφαίος και η νοητή ημέρα διαυγάζει και ο νοητός φωσφόρος ανατέλλει στην καρδιά^[12].

Τότε δεν χρειάζεται πλέον ο Χριστιανός που φωτίσθηκε έτσι να προσέχει στον νόμο και στους προφήτες, για να βεβαιωθεί από εκεί το κατά Χριστόν μυστήριο. Όχι. Διότι Αυτός ο του νόμου Δοτήρας και των προφητών Δεσπότης, ο Οποίος ενέπνευσε τις προφητείες στους προφήτες, Αυτός, λέγω, ενοικεί δια της χάριτος και του θείου φωτός Του μέσα στην καρδιά του και τον διδάσκει μυστικά, όσο είναι χωρητό, όχι μόνον το μυστήριο της ένσαρκης οικονομίας, αλλά και άλλα δόγματα της υψηλής Θεολογίας μυστικά και απόρρητα και τον πληροφορεί και τον κάνει βεβαιόπιστο. Και αυτό είναι εκείνο που έγραφε ο μέγας Παύλος προς τους Κορινθίους: «Ὁ Θεὸς ὁ εἰπὼν ἐκ σκότους φῶς λάμψαι, ὃς ἔλαμψεν ἐν ταῖς καρδίαις ἡμῶν πρὸς φωτισμὸν τῆς γνώσεως τῆς δόξης τοῦ Θεοῦ ἐν προσώπῳ Ἰησοῦ Χριστοῦ(:Και κηρύττουμε αποκλειστικά και μόνο για την δόξα του Χριστού, διότι ο Θεός, ο Οποίος στη δημιουργία του κόσμου διέταξε από το σκοτάδι να λάμψει το φως, Αυτός και τώρα έλαμψε στις καρδιές μας, όχι μόνο για να φωτισθούμε εμείς, αλλά και για να μεταδοθεί μέσα από μας ο φωτισμός που προέρχεται από τη γνώση της δόξας του Θεού, η οποία φανερώθηκε μέσα από το πρόσωπο του ενανθρωπήσαντος Ιησού Χριστού)»[Β΄Κορ.4,6].

ΠΡΟΣΘΕΤΕΣ ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΝΙΚΟΔΗΜΟΥ ΤΟΥ ΑΓΙΟΡΕΙΤΟΥ:

1. Σημείωσε ότι η «κλήσις» και η «ἐκλογή» έχουν διαφορά μεταξύ τους. Η μεν «κλήσις» είναι καθολικότερη, ενώ η «ἐκλογή» είναι μερικότερη. Και κάθε μεν εκλογή λέγεται και κλήση, και κάθε κλήση όμως λέγεται και εκλογή. Διότι ο Θεός καλεί στην επίγνωσή Του με την λεγόμενη προκαταρκτική Του χάρη, δεν εκλέγει όμως και όλους. Όσους όμως εκλέγει, αυτούς λέγεται ότι και καλεί. Για παράδειγμα, όλους τους ανθρώπους και Ιουδαίους και εθνικούς κάλεσε ο Θεός με την προκαταρκτική χάρη και τον φυσικό νόμο στην επίγνωσή Του, αλλά μόνον οι Ιουδαίοι αυτοί εκλέχθηκαν στην Θεογνωσία από τα άλλα έθνη. Όμοια πάλι όλα τα έθνη κλήθηκαν στην πίστη του Χριστού, αλλά διαλέχθηκαν να πιστεύουν μόνον οι Χριστιανοί, οι οποίοι πίστεψαν προερχόμενοι από τους Ιουδαίους και από τα έθνη. Ώστε οι ίδιοι είναι και κλητοί, οι ίδιοι είναι και εκλεκτοί.

Ωστόσο, πρέπει να γνωρίζουμε ότι υπάρχουν διάφορες εκλογές. Υπάρχει εκλογή για την γνώση του ενός Θεού, όπως έγινε η εκλογή των Ιουδαίων από τα άλλα έθνη. Υπάρχει εκλογή για την πίστη στον Χριστό, όπως ήταν αυτή που έγινε στους Χριστιανούς που πίστεψαν προερχόμενοι από τους Ιουδαίους και από τους εθνικούς. Υπάρχουν και άλλες όμοιες μερικότερες. Υπάρχει και η τελευταία εκλογή για την αιώνια δόξα και μακαριότητα, την οποία αξιώνονται μόνον εκείνοι που θα διαμείνουν μέχρι τέλους στην χάρη και στην αρετή. Όλες λοιπόν οι άλλες εκλογές μπορούν να εκπέσουν, όταν όσοι εκλέχθηκαν δεν παραμείνουν μέχρι το τέλος στην χάρη και στην αρετή, αλλά μόνον η εκλογή, που αναφέρεται στην αιώνια δόξα δεν εκπίπτει, διότι είναι συντροφευμένη με την διαμονή στη χάρη αυτών που εκλέχθηκαν. Και οι μεν άλλες εκλογές επέχουν κλήσεως τάξη, αναφερόμενες στην ύστατη εκλογή της αιώνιας δόξης, επειδή εκπίπτουν από το ύστατο τέλος της μακαριότητος. Ενώ η εκλογή που αναφέρεται στη μακαριότητα, αυτή μόνον κυρίως λέγεται εκλογή και αυτή επισφραγίζει και τον προορισμό. Γι΄αυτό είπε ο Κύριος: «Πολλοὶ γάρ εἰσι κλητοί, ὀλίγοι δὲ ἐκλεκτοί(:Διότι πολλοί είναι καλεσμένοι,λίγοι όμως είναι εκλεκτοί)»[Ματθ.20,16].

Και για να μιλήσω συντομότερα και γενικότερα, μία κλήση και μία εκλογή έκανε ο Θεός από την δική Του αγαθότητα όλων των ανθρώπων, δηλαδή για να τους κάνει κοινωνούς της αιώνιας δόξας και μακαριότητάς Του. Όσοι λοιπόν ακολουθήσουν την κλήση αυτή και εκλογή του Θεού και συμφωνήσουν με τα αγαθά έργα, σώζονται και πετυχαίνουν την μακαριότητα. Όσοι όμως δεν θέλουν να ακολουθήσουν, αυτοί εκπίπτουν και από τον σκοπό, για τον οποίο έγινε η κλήσις και εκλογή του Θεού, που είναι η αιώνια δόξα.

2. Στον Μητροφάνη λέγεται «δι΄ὃ μελήσω ἀεί ὑμᾶς περί τούτων ὑπομιμνήσκειν».

3. Το ότι οι άγιοι και μετά θάνατον θυμούνται τα επί γης και φροντίζουν και πρεσβεύουν στον Θεό για τους ζώντες και για τους οικείους τους μαρτυρεί το δεύτερο βιβλίο των Μακκαβαίων, κεφάλαιο ιε΄. Εκεί φαίνεται ότι ο Προφήτης Ιερεμίας και ο Ονίας, οι οποίοι πέθαναν προηγουμένως, προσεύχονταν για το γένος του Ισραήλ, που περιέπεσε σε πολλές συμφορές. Και ο προφήτης Ηλίας αναληφθείς προηγουμένως επί του βασιλέως Ιωασαφάτ, ύστερα μετά την ανάληψή του έστειλε (ίσως δι’ αγγέλου) γράμματα φοβεριστικά στον βασιλέα Ιωράμ τον υιό του, όπως αναφέρεται: «Καὶ ἦλθεν αὐτῷ (τῷ Ἰωράμ) ἐν γραφῇ παρὰ Ἠλιοὺ τοῦ προφήτου λέγων· τάδε λέγει Κύριος Θεὸς Δαυὶδ τοῦ πατρός σου(: Και έφτασε στα χέρια του Ιωράμ γραπτό κείμενο εκ μέρους του προφήτη Ηλία, το οποίο έγραφε: Αυτά λέγει ο Κύριος, ο Θεός του Δαβίδ, του προπάτορός σου» [Β΄Παραλ. 21,12].

Και ο θεϊκός Αμβρόσιος στον Επιτάφιο του Θεοδοσίου λέγει ότι ο μέγας Θεοδόσιος φροντίζει στους ουρανούς για τον Ονώριο και τον Αρκάδιο, τους υιούς του. Και ο Θεολόγος Γρηγόριος γράφει ότι ο Μέγας Βασίλειος αφού πέθανε, φαινόταν πολλές φορές και τον νουθετούσε, όταν σε κάποιο πράγμα έβγαινε έξω από το πρέπον: «ᾧ καί νῦν ἔτι νουθετοῦμαι καί σωφρονίζομαι διά νυκτερινῶν ὄψεων, εἴ ποτε τοῦ δέοντος ἔξω πέσοιμι»[Ἐγκώμιον εἰς τόν Μέγαν Βασίλειον]. Ο ίδιος πάλι στον Α΄ στηλιτευτικό λόγο του, «Κατά Ἰουλιανοῦ» λέγει: «Ἄκουε καί ἡ τοῦ μεγάλου Κωνσταντίνου ψυχή, εἰ τις αἴσθησις». Αλλά και στην Αποκάλυψη γράφεται: «Καὶ οἱ εἴκοσι τέσσαρες πρεσβύτεροι ἔπεσαν ἐνώπιον τοῦ ἀρνίου, ἔχοντες ἕκαστος κιθάραν καὶ φιάλας χρυσᾶς γεμούσας θυμιαμάτων, αἵ εἰσιν αἱ προσευχαὶ τῶν ἁγίων(:Και οι είκοσι τέσσερις πρεσβύτεροι έπεσαν μπροστά στο Αρνίο. Ο καθένας μάλιστα από τους πρεσβυτέρους είχε μία κιθάρα και χρυσές φιάλες γεμάτες από θυμιάματα· αυτά είναι οι προσευχές των Χριστιανών που αποτελούν όλη την Εκκλησία)»[Αποκ.5,8]. Ψάλλει δε και η Εκκλησία στην μνήμη των αγίων μαρτύρων Γουρία, Σαμωνά και Άβιβου αυτά: «Ψυχαῖς ταῖς τῶν δικαίων γάρ παρά Θεοῦ τοῦτο δέδοται, τά ἐνταῦθα γινόμενα νοερῶς ἐνοπτρίζεσθαι(: Έχει δοθεί από τον Θεό το εξής στις ψυχές των δικαίων, να μπορούν να βλέπουν νοερά όσα γίνονται στον εδώ κόσμο)».

4. Σημείωσε ότι οι υλικοί και κτιστοί οφθαλμοί των αποστόλων είδαν στο Θαβώριο ότι παράδοξα άστραψε με την σάρκα του Κυρίου το άυλο και άκτιστο φως της Θεότητος, όχι απλώς με την φυσική τους δύναμη, αλλά αφού ενισχύθηκαν με την υπερφυσική χάρη και δύναμη του Θεού, όπως όλοι οι ιεροί θεολόγοι ομόφωνα ομολογούν και μάλιστα ο μέγας της Θεσσαλονίκης Γρηγόριος, αλλά αρκετά και Μάρκος ο Εφέσου λέγοντας: « Εάν η όρασις μπορεί μόνο να αντιληφθεί σχήματα και χρώματα και αυτό το φως, που είναι άυλα για τον οικείο λόγο, ποιο είναι το άξιο θαυμασμού εάν και αυτό το άυλο φως, μπόρεσε κάποτε να το παραδεχθεί, βοηθούμενη από την θεία δύναμη;»[Κεφ. λζ΄ Περί θείου φωτός].

5. Αλλά και ο Θεολόγος Γρηγόριος τούτο συμμαρτυρεί λέγοντας: «Τι μεγαλύτερο υπάρχει από την ταπεινότητα του ανθρώπου, ώστε να συμπλακεί με τον Θεό και να γίνει Θεός από την μίξη αυτή; Και τόσο να τον επισκεφθεί ανατολή εξ ύψους, ώστε και αυτό το άγιο που θα γεννηθεί να ονομάζεται Υιός υψίστου και να του χαριστεί όνομα το υπέρ παν όνομα; Αυτό δεν είναι τίποτε άλλο παρά Θεός;»[Λόγος β΄ Περί Υιού]. Επειδή όμως ένας Υιός κατά την υπόσταση ο εκ του Πατρός γεννηθείς καθόσον Θεός και εκ της Παρθένου καθόσον άνθρωπος, γι’αυτό ακριβώς εξεταζόμενο το «Οὗτος ἐστίν ὁ Υἱός μου ὁ ἀγαπητός» λέγεται προς τον Χριστό και καθόσον άνθρωπος και καθόσον Θεός. Διότι δηλώνει ότι ούτος, δηλαδή ο φαινόμενος ως άνθρωπος Υιός μου αγαπητός είναι καθόσον ο Θεός.

Γι΄αυτό ο Σελευκείας θεϊκός Βασίλειος ως εξής λαμπρά πανηγυρίζει στην εορτή της Μεταμορφώσεως λέγοντας: «Οὗτος ἐστίν ὁ Υἱός μου ὁ ἀγαπητός. Εκείνους δούλους έκτισα, αυτόν Υιόν εκ της ουσίας εγέννησα. Δικός μου Υιός είναι και αν ακόμη για χάρη σας περιεβλήθη δούλου μορφή. Απρόσιτο έχει το φως, και αν ακόμη για χάρη σας ‘’τάς ἀκτῖνας ἐμέτρησεν’’. Μακάριοι οι οφθαλμοί, που είδαν τον Χριστό στολισμένο νυφικώς! Μακάριοι οι οφθαλμοί, που είδαν σε ήμερο σχήμα την φοβερή ημέρα της κρίσεως! Διότι εκείνα που θα ιδούν άγγελοι τρέμοντας, αυτά χαίροντες έβλεπαν». Με αυτό συμφωνεί και ο άγιος Εφραίμ λέγοντας στον λόγο στην Μεταμόρφωση: «Οὗτος ἐστίν ὁ Υἱός μου ὁ ἀγαπητός, όχι χωρισμένος από την δόξα της Θεότητός Του, αλλά σε ένα έκραζε Αυτόν που φαίνεται σε σώμα ευτελές και σε δόξα φοβερή».

6. Επειδή κατά τους Μεταφυσικούς άλλα μεν είναι «μέσα» μόνο και όχι «τέλη», άλλα πάλι είναι και «μέσα» και «τέλη» συγχρόνως, δηλαδή προς μεν τα κατώτερα «τέλη», προς τα μέσα ανώτερα «μέσα». Άλλα πάλι είναι «τέλη» μόνο και όχι «μέσα», τα οποία και «τέλη τελών» ως ανώτερα όλων ονομάζονται. Γι’αυτό και ο θεοφόρος Μάξιμος θεολογεί εδώ, όπως νομίζω, ότι το μυστήριο της του Θεού Λόγου ενανθρωπήσεως είναι «τέλος» μόνον και όχι «μέσον» ως ανώτατο και υψηλότατο και Τέλος Τελών το κορυφαιότατο, όλων των έργων των προς τα έξω της Αγίας Τριάδος, εξαιτίας του οποίου τα πάντα, αυτό όμως «οὐδενός ἕνεκα», μολονότι και αυτό εξεταζόμενο κατά λόγον άλλον έγινε για την ανάπλαση και σωτηρία του ανθρώπου, όπως σε πολλά μέρη ως κήρυγμα τούτο δημοσιεύει η Θεία Γραφή και οι άλλοι Πατέρες.

Και για να μιλήσουμε γενικά, το Μυστήριο της Ενσάρκου Οικονομίας είναι Αρχή και Μέσον και Τέλος όλων των κτισμάτων νοητών και αισθητών και μικτών. Και αρχή είναι όλων των κτισμάτων, καθόσον η πρόγνωσις και ο προορισμός του Μυστηρίου αυτού έγινε αρχή και αιτία ώστε να προγνωσθούν και να προορισθούν και να κτισθούν όλα τα κτίσματα, σύμφωνα με το «Κύριος ἔκτισέ μέ ἀρχήν ὁδῶν αὐτοῦ εἰς ἔργα αὐτοῦ(:ο Θεός Πατήρ μου, ο Κύριος, με εγέννησε προ πάντων των αιώνων ως Υιό και Λόγο Αυτού κατά την θεότητά μου και με κατέστησε εν χρόνω δημιουργική αιτία ολόκληρης της Δημιουργίας Του)»[Παρ. 8,22]. Και το «Πρωτότοκος πάσης κτίσεως»[Κολ.1,15] για τον Υιό και Λόγο του Θεού έχει ειπωθεί, ως ανθρώπου. Γι’αυτό βλέπε τον ιεροκήρυκα Ηλία Μηνιάτη στον Β΄ λόγο προ της Χριστού Γεννήσεως, κατά το α΄μέρος.

Λέγει, ακόμη, και ο θεοφόρος Μάξιμος στην ίδια εξηκοστή ‘’λύση απορίας’’: «Για το μυστήριο κατά Χριστόν, όλοι οι αιώνες και όλα όσα περιέχουν, έχουν λάβει την αρχή και το τέλος του είναι τους. Διότι πιο πριν από τους αιώνες προϋπονοήθηκε η ένωσις του ορίου και της αοριστίας, του μέτρου και της αμετρίας, του πέρατος και της απειρίας, του δημιουργού και της δημιουργίας, της στάσεως και της κινήσεως, και η ένωση αυτή έγινε στο πρόσωπο του Χριστού, όταν φανερώθηκε στο τέλος των χρόνων και πραγματοποίησε την πρόγνωση του Θεού, ώστε να σταματήσουν γύρω στο τελείως ακίνητο κατά την ουσία, όσα κινούνται από την φύση τους».

Έγινε δε και «μέσον» το μυστήριο αυτό, καθόσον χάρισε πλήρωση στην πρόγνωση του Θεού, όπως είπε ο θεοφόρος Μάξιμος. Χάρισε ατρεψία στους αγγέλους και ακινησία στο κακό, κατά τον Θεσσαλονίκης θεϊκό Γρηγόριο(ομιλία στην Χριστού Γέννησιν)· κατά τον Νικήτα, ο οποίος σχολιάζει το ρητό του μεγάλου Γρηγορίου του Θεολόγου στο Πάσχα, που λέγει «Σήμερον σωτηρία τῷ Κόσμῳ, ὅσος τε ὁρατός, καί ὅσος ἀόρατος»· και κατά τον Βρυέννιο Ιωσήφ(Λόγος στο Γενέσιο της Θεοτόκου, τόμος Γ΄) χάρισε στους ανθρώπους λύση της προπατορικής αμαρτίας, δόση της χάριτος, αφθαρσία, αθανασία, σωτηρία, ατρεψία και άλλα μύρια αγαθά.

Είναι και «τέλος» το μυστήριο αυτό, καθόσον αυτό έγινε και σε αγγέλους και σε ανθρώπους και σε όλη την κτίση τελείωσις και θέωση και δόξα και μακαριότητα. Και καθόσον αυτό έγινε ένωση Κτίστου και κτισμάτων και δόξα του ανάρχου Πατρός δοξασθέντος όχι δια ψιλών [:δια απλών] κτισμάτων, αλλά δι’ Αυτού του κατ’ ουσίαν Υιού και Λόγου Του που ενδύθηκε την φύση των ανθρώπων. Αυτό το «τέλος» είναι το ύστατο όλων, μετά το οποίο δεν υπάρχει άλλο «τέλος» ανώτερο. «Καί οὗ ἕνεκα μέν τά πάντα, αὐτό δέ οὐδενός ἕνεκα» κατά τα λόγια του ίδιου πάλι θεϊκού Μάξιμου.

Από τα όσα λέχθηκαν λοιπόν μπορεί να συμπεράνει ο καθένας ότι απαραιτήτως έπρεπε να γίνει το μυστήριο της ενανθρωπήσεως. Κατά πρώτον και κύριο και καθαυτό λόγο, διότι το μυστήριο αυτό ήταν προηγούμενο θέλημα του Θεού, κατά τον θείον της Θεσσαλονίκης Γρηγόριο, το οποίο είχε ως πρώτιστο κινητικό αίτιο την άπειρη και ουσιώδη και υπεράγαθη αγαθότητα του Θεού. Μάλλον, όμως, αυτόν τον ενδότατο πυθμένα της πατρικής αγαθότητος, όπως είπε ο θεοφόρος Μάξιμος. Κατά δεύτερον λόγο και διότι αυτό ήταν αναγκαίο σε όλα τα κτίσματα, νοητά και αισθητά, ως αρχή αυτών και μέσον και τέλος(βλέπε και άλλες υψηλές θεολογίες του ίδιου μέγιστου Μαξίμου περί του μυστηρίου τούτου στις υποσημειώσεις του στο εδάφιο: «προεγνωσμένου μὲν πρὸ καταβολῆς κόσμου»[Α΄Πέτρ.1,20].

7. Αυτήν την επιγραφή ερμηνεύοντας ο Μέγας Βασίλειος λέγει τα όντως αξιαγάπητα και αξιέραστα υπέρ του αγαπητού και όντως εραστού λόγια: «Άραγε θα δυνηθώ να σου διηγηθώ περί του Αγαπητού, όπως ακριβώς τον παρουσιάζει ο λόγος; Ή Τον γνωρίζεις καλά προτού να σου διηγηθώ, ενθυμούμενος τη φωνή του Ευαγγελίου: ‘’Οὗτος ἐστίν ὁ Υἱός μου ὁ ἀγαπητός ἐν ᾧ εὐδόκησα, αὐτοῦ ἀκούετε’’»; Είναι αγαπητός στον Πατέρα, επειδή είναι Μονογενής· σε όλη την κτίση επειδή είναι φιλάνθρωπος πατήρ και αγαθός προστάτης. Έχουν την ίδια φύση το αγαπητό και το αγαθό. Γι’αυτό σωστά όρισαν μερικοί ότι (ο Αριστοτέλης δηλαδή στο Α΄ των Ηθικών) αγαθό είναι εκείνο που επιθυμούν όλοι. Δεν δύναται ο οποιοσδήποτε να φθάσει στην τελειότητα της αγάπης και να γνωρίσει τον πράγματι Αγαπητό, αλλά μόνον εκείνος που απέβαλε ήδη τον παλαιό άνθρωπο ‘’τόν φθειρόμενον κατά τῆς ἐπιθυμίας τῆς ἀπάτης’’, και ενεδύθη τον νέον, ‘’τόν ἀνακαινούμενον εἰς ἐπίγνωσιν κατ΄εἰκόνα τοῦ κτίσαντος’’. Εκείνος λοιπόν που αγαπά τα χρήματα και συγκινείται από το φθαρτό κάλλος των σωμάτων και υπερτιμά αυτήν την ψεύτικη δόξα, ξόδεψε την δύναμη της αγάπης σε όσα δεν έπρεπε, και κατέστη τελείως τυφλός για να δει τον πράγματι Αγαπητό».

8. Τα λόγια του αγίου Εφραίμ έχουν ως εξής: «Εδώ ο Πατήρ εφώνησε τον Υιόν αυτού. Εδώ ο Ων μαρτυρεί, αποκαλύπτει το Γέννημα Αυτού. Με αυτήν την φωνή έπεσαν οι απόστολοι με το πρόσωπο στη γη· διότι ήταν φοβερή η βροντή, ώστε από την φωνή του η γη από κάτω από τα πόδια τους έτρεμε. Όμοια και αυτοί από τον φόβο έτρεμαν και έπεφταν».

9. Γι΄αυτό λέγει και ο άγιος Εφραίμ: «Πλησίασε λοιπόν ο Κύριος και τους κάλεσε με την φωνή Του. Και όπως ακριβώς η φωνή του Πατρός η φοβερή τους έριξε κάτω, έτσι και η φωνή του Υιού με την δύναμή της τους ανήγειρε για την δόξα Του»[Λόγος στην Μεταμόρφωση].Σημειωτέον όμως ότι ο φόβος αυτός των αποστόλων δεν ήταν δουλικός για να μην κολασθούν, αλλά ήταν υικός και των τελείων, γι΄αυτό ήταν και με χαρά σύμμικτος. Τους συνέβη δε με φυσικό τρόπο. Πρώτον, διότι κτιστή φύσις δεν είναι δυνατό να πλησιάσει στην άπειρη δόξα και μεγαλειότητα της άκτιστης και υπερούσιας φύσεως του Θεού: «Τίς γάρ ἔστη ἕν ὑποστήματι Κυρίου καὶ εἶδε τὸν λόγον αὐτοῦ;(: Ποιος πλησίασε και στάθηκε με άγιο φόβο και ειλικρίνεια μπροστά στον δικαιοκρίτη Κύριο, αναμένοντας θεία ενέργεια, και αξιώθηκε να δεχθεί φωτισμό και να γνωρίσει τον λόγο Του;)», όπως λέγει ο Ιερεμίας [Ιερ.23,18], και δεύτερον διότι άλλη φορά δεν είδαν, ούτε άκουσαν τέτοια φοβερή θεωρία και ακοή Θεού.

Με τον φόβο λοιπόν και με την πτώση έμαθαν ότι ο Θεός είναι φύσει φοβερός και απλησίαστος και αμέθεκτος, συγκαταβαίνοντας όμως γίνεται μεθεκτός στους αξίους με κάποια απόρροια των θεϊκών του προσόντων. Βλέπε και τα περί του διττού φόβου λόγια του αγίου Μαξίμου στην υποσημείωση του εδαφίου: «Φόβος οὐκ ἔστιν ἐν τῇ ἀγάπῃ(:Όποιος αγαπά δεν φοβάται τον Κριτή νιώθοντας ένοχος για τις αμαρτίες του, για τις οποίες θα δώσει λόγο)»[Α΄Ιω. 4,18]. Το ότι όμως ο φόβος, τον οποίον δέχθηκαν οι απόστολοι στο Θαβώριο όρος, δεν ήταν φόβος δούλων, αλλά φόβος των τέλειων, φανερά απέδειξε η Σύνοδος που έγινε κατά του Βαρλαάμ στην Κωνσταντινούπολη παρόντος του βασιλέως Ανδρονίκου του Παλαιολόγου. Επειδή λοιπόν ο Βαρλαάμ πρόβαλε ότι οι θείοι απόστολοι ήσαν ατελείς και σε αυτήν εκείνη την θειότατη Θεωρία της Μεταμορφώσεως από τον φόβο που δοκίμασαν· διότι λέγει ο ευαγγελιστής Λουκάς φοβήθηκαν «ἐν τῷ ἐκείνους εἰσελθεῖν εἰς τήν νεφέλην», από αυτό στη συνέχεια έβγαλε ως συμπέρασμα ότι και το ορώμενο εκείνο φως ήταν κτιστό και χαμαίζηλο και δεν ήταν άξιο για κατανόηση. Γι’αυτό η Σύνοδος λέγει ότι ο θειότατος εκείνος και σοφός και αοίδιμος βασιλεύς, από το παρόμοιο πάντως φως αφού δέχθηκε φως στον νου του, είπε, ότι υπάρχει και φόβος που δεν είναι των εισαγόμενων αλλά των τελείων… Απόδειξις του ότι τότε οι Απόστολοι δεν είχαν τον εισαγωγικό, αλλά τον τέλειο φόβο, είναι το ότι επιζητούσαν να παραμένουν για πάντα στο ανέκφραστο εκείνο θέαμα(στα προλεγόμενα του τόμου του περί αγάπης).

10. Ο δε σοφός Φώτιος στο ρνδ΄ ζήτημα των «Αμφιλοχίων» του ισχυρίζεται ότι βεβαιότερος έγινε ο προφητικός αυτός λόγος, όχι στον Πέτρο, που είδε με τους ίδιους του τους οφθαλμούς την μεγαλοπρέπεια και δόξα του μονογενούς, που φάνηκε στο Θαβώρ, αλλά στους Χριστιανούς προς τους οποίους έγραφε, οι οποίοι δεν αξιώθηκαν αυτής της αυτοψίας του Δεσπότου Χριστού. Λέγει δηλαδή: «Εκείνος λέγοντας -ο Πέτρος δηλαδή- ‘’καί ταύτην τήν φωνήν ἡμεῖς ἠκούσαμεν ἐξ οὐρανοῦ ἐνεχθεῖσαν’’, κατόπιν συμπληρώνοντας ‘’καί ἔχομεν βεβαιότερον τόν προφητικόν λόγον’’, δεν είπε για τον εαυτό του βεβαιότερο. Άπαγε! Και μάλιστα προαναφωνώντας: ‘’ὡς ἐπόπται γενηθέντες τῆς ἐκείνου μεγαλειότητος, ἐγνωρίσαμεν ὑμῖν τήν τούτου δύναμιν καί παρουσίαν’’. Τι βεβαιότερο θα μπορούσε να είναι από την αυτοψία και του να αναπετάσει τις ακοές του στην υποδοχή της άνωθεν φωνής και στο να φωτιστεί με την πατρική μαρτυρία; Αλλά βεβαιότερο λέγει σε εκείνους στους οποίους έγραφε, σαν να λέγει: ‘’Εάν κανείς έχει γνώμη που να αμφιβάλλει για όσα λέγομε, ας ρίξει το βλέμμα του στον προφητικό λόγο(δηλαδή και σε όλους τους περί Χριστού λόγους των Προφητών, ιδιαίτερα όμως στους παραπάνω λόγους του Δαβίδ) που είναι οπωσδήποτε βεβαιότερος για εμάς από την αμφισβήτηση των πολλών. Διότι και αυτός δεν παρέρχεται την ανθρώπινη δόξα, όπως με μεγαλύτερη ευχέρεια θα το έκαναν μερικοί για άλλους. Το ότι όμως δεν είπε με βεβαιότητα για τον εαυτό του το διδάσκει προχωρώντας παρακάτω. Διότι συμπληρώνει: ‘’ᾯ καλῶς ποιεῖτε προσέχοντες’’. Λέγει ‘’εσείς’’, όχι ‘’εγώ’’. Όπως σε λυχνάρι που φωτίζει σε σκοτεινό τόπο, ‘’ἕως οὗ ἡμέρα διαυγάσει καί φωσφόρος ἀνατείλει ἐν ταῖς καρδίαις ὑμῶν’’».

Επειδή όμως ο λόγος εδώ είναι για την Μεταμόρφωση, σημειώνουμε χάριν των φιλολόγων περί του πότε έγινε η εορτή αυτή. Λέγομε λοιπόν ότι κατά τον Καισαρείας Ευσέβιο(στον Κορέσιο αναφέρεται) και τους περισσότερους διδασκάλους της Εκκλησίας, η Μεταμόρφωσις έγινε σαράντα ημέρες πριν από το Πάθος, και συμφωνεί σε αυτό και ο πεζογράφος Δαμασκηνός στον λόγο στην Μεταμόρφωση. Δηλαδή αυτή έγινε κατά τον Φεβρουάριο μήνα και όχι κατά τον Αύγουστο, όπως τώρα εορτάζεται. Το ότι όμως η γνώμη αυτή είναι η περισσότερο πιθανή και γενικότερη της του Χριστού Εκκλησίας βεβαιώνεται από τα επόμενα· α) Διότι ο ευαγγελιστής Ματθαίος ο αυτόπτης και αυτήκοος μαθητής και απόστολος του Κυρίου λέγει ότι ο Κύριος πριν ακόμη να μεταμορφωθεί, έλεγε προς τους μαθητές Του αυτά: «Ἀπὸ τότε ἤρξατο ὁ Ἰησοῦς δεικνύειν τοῖς μαθηταῖς αὐτοῦ ὅτι δεῖ αὐτὸν ἀπελθεῖν εἰς Ἱεροσόλυμα καὶ πολλὰ παθεῖν ἀπὸ τῶν πρεσβυτέρων καὶ ἀρχιερέων καὶ γραμματέων καὶ ἀποκτανθῆναι, καὶ τῇ τρίτη ἡμέρᾳ ἐγερθῆναι(: Aπό τότε άρχισε ο Ιησούς να διδάσκει σαφώς και ξεκάθαρα τους μαθητές Του ότι πρέπει να πάει στα Ιεροσόλυμα και να πάθει πολλά από τους πρεσβυτέρους και αρχιερείς και γραμματείς και να θανατωθεί και την Τρίτη ημέρα να αναστηθεί)»[Ματθ.16,21]. Ο δε Μάρκος προσθέτει ότι και παρρησία έλεγε τον λόγο αυτόν ότι πρόκειται να πάει στα Ιεροσόλυμα και να σταυρωθεί: «Καὶ παῤῥησίᾳ τὸν λόγον ἐλάλει (:Κι απ’ την στιγμή αυτή έλεγε φανερά και ξεκάθαρα τα λόγια αυτά για τα πάθη Του και τον θάνατό Του)»[Μάρκ.8,32]. Από τα λόγια λοιπόν αυτά συμπεραίνεται ότι κοντά στο Πάθος έγινε η Μεταμόρφωσις. β) Σύμφωνα με τη σειρά και την τάξη των κεφαλαίων του Ευαγγελιστού Ματθαίου, κοντά στο Πάθος έγινε η Μεταμόρφωσις. Επειδή διηγούμενος ο ανωτέρω Ματθαίος την θεία Μεταμόρφωση στο κεφάλαιο 17 μετά τρία μόνα κεφάλαια αμέσως αναφέρει τα Βάια, στο κεφάλαιο δηλαδή 21. γ) Διότι και περιώνυμος διδάσκαλος Ιωσήφ ο Βρυέννιος λέγει ότι την άνοιξη έγινε η Μεταμόρφωσις (σελίδα 18 του γ΄τόμου) κοντά δηλαδή στο Πάθος, που γίνεται στην εαρινή ισημερία κατά την κγ΄του Μαρτίου.

Κατά τον Φεβρουάριο λοιπόν έγινε η Μεταμόρφωσις, μετατέθηκε όμως αυτή και εορτάζεται κατά τον Αύγουστο μήνα α) διότι η Μεταμόρφωσις επειδή έγινε, όπως είπαμε, σαράντα ημέρες πριν από το Πάθος, γι΄αυτό συνέβαινε να πέφτει μέσα στη Μεγάλη Τεσσαρακοστή και κατόπιν ως εορτή δηλωτική του μέλλοντος αιώνος έπρεπε να εορτάζεται οκτώ ημέρες στη σειρά. Αυτό όμως ήταν ανάρμοστο να γίνεται τον καιρό της νηστείας της Αγίας Τεσσαρακοστής, που είναι πένθιμη και δηλωτική αυτού του ταλαίπωρου και κακού βίου, β) Μετατέθηκε στον Αύγουστο και όχι σε άλλον μήνα γι’ αυτήν την αιτία. Και πρόσεξε σοφία και σύνεση των τα θεία καλώς διαταξαμένων θείων Πατέρων. Επειδή, όπως είπαμε, η Μεταμόρφωσις έγινε σαράντα ημέρες πριν από το Πάθος και τον Σταυρό, η δε Ύψωσις του Τιμίου Σταυρού εορτάζεται κατά την ιδ΄του Σεπτεμβρίου και επέχει τα δίκαια του Σταυρού και του Πάθους του Κυρίου, γι΄αυτό σαράντα ημέρες πριν από την ημέρα αυτή, διέταξαν να εορτάζεται η Θεία Μεταμόρφωσις κατά την στ΄του Αυγούστου, διότι από την στ΄του Αυγούστου έως την ιδ΄του Σεπτεμβρίου σαράντα ολόκληρες ημέρες συμποσούνται και ούτε παραπάνω ούτε παρακάτω. Όρισαν λοιπόν οι αυτοί θείοι Πατέρες να ψάλλονται την εορτή της Μεταμορφώσεως και Καταβασίες, όχι οι ειρμοί της ίδιας εορτής, όπως συνηθίζεται να γίνεται στις λοιπές δεσποτικές εορτές, όπως στην Χριστού Γέννηση και στην Υπαπαντή και στην των Θεοφανείων, το να ψάλλονται δηλαδή Καταβασίες οι ειρμοί των αυτών εορτών· αλλά όρισαν να ψάλλονται σε αυτήν Καταβασίες, οι ειρμοί της Υψώσεως του Σταυρού, για να δείξουν την αναφορά και σχέση που η Μεταμόρφωσις έχει με το Πάθος και η στ΄ του Αυγούστου με την Ύψωση του Σταυρού. Γι΄αυτό και το πρώτο τροπάριο της Μεταμορφώσεως αμέσως προοιμιάζει και αναφέρει τον σταυρό λέγοντας έτσι: «Πρό τοῦ Σταυροῦ Σου, Κύριε». Το ότι όλα αυτά δεν συνέβησαν κατά τύχη και από μόνα τους, ούτε απερίεργα και απαρατήρητα, αλλά με περιέργεια και παρατήρηση, καθένας φρόνιμος θα το ομολογήσει. Διότι ποιος μπορεί να πει ότι κατά τύχη βρέθηκαν σαράντα ημέρες από την στ΄ του Αυγούστου, κατά την οποία η Μεταμόρφωσις εορτάζεται, μέχρι την ιδ΄ του Σεπτεμβρίου, κατά την οποία η Ύψωσις του Σταυρού εορτάζεται και ούτε παραπάνω ούτε παρακάτω; Βέβαια κανένας.

Γνωρίζω ότι ο Αθηνών Μελέτιος στον Α΄τόμο της «Εκκλησιαστικής Ιστορίας» λέγει πως μετεμορφώθη ο Κύριος κατά την στ΄του Αυγούστου. Αλλά έπρεπε να φέρει και κάποιον μάρτυρα των λόγων του, και όχι να μας λέγει αδέσποτα και αμάρτυρα, ότι στα μέσα, ας υποθέσουμε, του Απριλίου βάδιζε ο Ιησούς στην Γαλιλαία και στην αρχή του Μαΐου εξήλθε από την Γαλιλαία και στις τόσες του μηνός και την τάδε ημέρα της εβδομάδος έκανε εκείνο το θαύμα και την τάδε το άλλο. Πράγματα που και απόστολος και μαθητής του Κυρίου να ήταν κάποιος και αυτόπτης και αυτήκοος των θαυμάτων και λόγων του Κυρίου με τόση λεπτολογία και ακρίβεια δεν μπορούσε να τα γράψει. Γι΄αυτό απορώ πώς μπορεί αυτά να τα πιστέψει κανείς έτσι αμάρτυρα όντα και αβέβαια.

Εάν όμως κάποιος προβάλλει ως επιχείρημα το δόσιμο του δίδραχμου, το οποίο αναφέρει ο Ματθαίος μετά την Μεταμόρφωση ότι αυτό εδίδετο κατά τον μήνα Τισρί, δηλαδή τον Σεπτέμβριο και από αυτό συμπεραίνει ότι η Μεταμόρφωσις έγινε την στ΄ του Αυγούστου, απαντούμε ότι δεν ομιλεί αυτός σωστά, επειδή τα μεν βασιλικά και εξωτερικά τέλη και δοσίματα αυτά συγκεντρώνονταν κατά τον Σεπτέμβριο, που είναι αρχή εξωτερική του χρόνου· ενώ τα δίδραχμα, επειδή ήταν δόσιμο εσωτερικό και ιερατικό, γι’αυτό συγκεντρώνονταν κατά τον Μάρτιο, που είναι αρχή εσωτερική του χρόνου, σύμφωνα με τον νόμο του Μωυσή. Το ότι πάλι το δίδραχμο ήταν ιερατικό δόσιμο και δινόταν στους ιερείς, το μαρτυρεί η Θεία Γραφή λέγοντας: «Καὶ ἔδωκε Μωυσῆς τὰ λύτρα τῶν πλεοναζόντων -που ήσαν τα δίδραχμα- Ἀαρὼν καὶ τοῖς υἱοῖς αὐτοῦ, διὰ φωνῆς Κυρίου, ὃν τρόπον συνέταξε Κύριος τῷ Μωυσῇ(: Και ο Μωυσής παρέδωσε τα χρήματα, με τα οποία είχαν εξαγορασθεί τα 273 πρωτότοκα του Ισραήλ, που ήσαν περισσότερα σε αριθμό από τους Λευίτες, στον αρχιερέα Ααρών και τους υιούς του ιερείς, σύμφωνα με την εντολή του Κυρίου, όπως ακριβώς είχε διατάξει ο Κύριος τον Μωυσή)»[Αριθ.3,51].

Θα μπορούσε όμως να απορήσει κανείς λέγοντας: «Γιατί καθημερινά στις ώρες λέγεται το Κοντάκιο της Μεταμορφώσεως και όχι κάποιας άλλης εορτής;». Λύνοντας λοιπόν την απορία λέγομε ότι επειδή η εορτή της Μεταμορφώσεως είναι εορτή του μέλλοντος αιώνος· διότι, όπως ακριβώς οι απόστολοι έβλεπαν την δόξα του Χριστού στην Μεταμόρφωση, έτσι και οι μακάριοι στον μέλλοντα αιώνα θα βλέπουν πάλι την ίδια δόξα του Χριστού. Γι’αυτό η Εκκλησία θέλοντας να έχουν πάντοτε οι Χριστιανοί στην μνήμη τους την δόξα εκείνη που θα απολαύσουν, όρισε να λέγουν καθημερινά το Κοντάκιο της εορτής αυτής, ώστε με την συνεχή υπόμνηση να τους παρακινήσει στον πόθο και στον έρωτα της μελλούσης δόξας· και όπως ο αθλοθέτης δείχνοντας τον στέφανο στον αθλητή χαροποιεί την καρδιά του και τον ενισχύει αυτός για να αθλήσει νόμιμα και καρτερικά, για να κερδίσει τέτοιον ωραίο και πολύτιμο στέφανο, έτσι και η του Χριστού εκκλησία προσθέτοντας τρόπον τινά και δείχνοντας στους αθλητές της ευσέβειας Χριστιανούς τον στέφανο της θείας δόξας, που θα απολαύσουν, τους χαροποιεί και τους ενδυναμώνει, για να αθλήσουν ανδρείως, για να αξιωθούν τέτοιου περικαλλέστατου και ωραιότατου στέφανου της ακήρατης μακαριότητας.

Εάν όμως κανείς απορεί και λέγει: «Πώς οι απόστολοι στη Μεταμόρφωση ανεγνώρισαν την γυμνή σώματος ψυχή του Μωυσή και τον Ηλία που ήταν με το σώμα;» τότε αποκρίνεται λύνοντας την απορία ο της Θεσσαλονίκης θείος Γρηγόριος και λέγει ότι τους αναγνώρισαν με την αποκαλυπτική δύναμη του ακτίστου φωτός εκείνου της υπερουσίου Θεότητος, καθόσον και όλοι οι Δίκαιοι με το ίδιο άκτιστο φως της Θεότητος θα γνωριστούν μεταξύ τους και όσους ποτέ σωματικά δεν γνώρισαν, κατά τον μέλλοντα αιώνα, διότι με το φως εκείνο όλων των όντων οι λόγοι αποκαλύπτονται. Τι λέγω; Και με μία μόνον ακτίνα του φωτός εκείνου. Γι’αυτό γράφει ο Διάλογος Γρηγόριος πως ο θείος Βενέδικτος βλέποντας την νύκτα φως θείο και ουράνιο έλεγε ότι «Εἶδον, καί ἰδού ὅλος ὁ κόσμος ὡς ὑπό μίαν τοῦ ἡλίου (:του θείου δηλαδή εκείνου φωτός) ἀκτῖνα συναθροισθεῖς ἦν (:Είδα και όλος ο κόσμος ήταν συγκεντρωμένος σαν μία ακτίνα του ήλιου)»(σελίδα 53 του Ευεργετινού). Με δεύτερο όμως λόγο τους ανεγνώρισαν και από τα λόγια που έλεγαν, όπως ερμηνεύει ο ιερός Θεοφύλακτος.

11. Λέγει ο θεοφόρος Μάξιμος: «Ἀγένητον δέ λέγω θέωσιν τήν κατ΄εῖδος ἐνυπόστατον ἔλλαμψιν, ἥτις οὐκ ἔχει γένεσιν, ἀλλ’ ἐνεπινόητον ἐν τοῖς ἀξίοις φανέρωσιν» (στην ξα’ λύση των αποριών). Και ο Συμεών ο μεταφραστής παραφράζοντας τις πεντηκόντα ομιλίες του αγίου Μακαρίου, λέγει τα εξής: «Ἡ τελεία ἔλλαμψις τοῦ Πνεύματος, δέν εἶναι ἀποκάλυψις μόνον νοημάτων, ἀλλά βεβαία καί διηνεκής ἔλλαμψις ὑποστατικοῦ φωτός εἰς τάς ψυχάς»[κεφ.ρλή]. Ο δε Μέγας Βασίλειος λέγει τα εξής: «Έπαθλο της αρετής είναι το να γίνει κανείς Θεός και το να καταστράπτεται με το ακραιφνέστατο φως να γίνει υιός της ημέρας εκείνης ή να μη διακόπτεται από το σκότος. Άλλος γαρ ταύτην ποιεί ήλιος ο το αληθινό φως απαστράπτων»(Αυτό το ίδιο λέγει και ο Νύσσης Γρηγόριος στον στ΄ Ψαλμό περί της ογδόης). Λέγει και ο Ιωάννης της Κλίμακος: «Ἂβυσσος μέν πένθους παράκλησιν ἐθεάσατο. Καθαρότης δέ καρδίας ἐδέξατο ἔλλαμψιν. Ἔλλαμψις δέ εἶναι ἄρρητη ἐνέργεια ὁρωμένη ἀοράτως καί νοουμένη ἀγνώστως (: Η άβυσσος του πένθους αντικρίζει την –εκ μέρους του Θεού- παρηγορία. Και η καθαρότητα της καρδιάς δέχεται την θεία έλλαμψη. Έλλαμψις σημαίνει απερίγραπτη ενέργεια, η οποία κατανοείται χωρίς να κατανοείται και βλέπεται χωρίς να βλέπεται)» [Ιω. Σιν. Κλίμαξ Ζ΄53]. Αλλά και εκείνο που λέγει ο προφήτης Δαβίδ: «Ἐσημειώθη ἐφ’ ἡμᾶς τό φῶς τοῦ προσώπου σου(:Σε μας όμως Κύριε, που ελπίζουμε σε Σένα, εντυπώθηκε βαθιά μέσα μας η στοργή και η αγάπη και χάρη του προσώπου Σου· και έλαμψε σε όλους φανερή η πρόνοια και προστασία Σου)»[Ψαλμ.4,7] θέλει να πει ότι το θείο φως «βαθέως ἐνεσημάνθη», όπως το ερμηνεύει ο θεολόγος Γρηγόριος. Δηλαδή δεν γίνεται και απογίνεται σαν μία αστραπή, αλλά παραμένει στην ψυχή και αν και αναχωρήσει, αφήνει ίχνη και σημεία φανερά της παρουσίας Του στην καρδιά.

12. Το ρητό τούτο του Κορυφαίου αναφέροντας ο Θεσσαλονίκης Γρηγόριος λέγει τα εξής: «Και όταν χαράξει η αυγή και ανατείλει ο ήλιος στις καρδιές μας, κατά τον κορυφαίο Απόστολο, εξέρχεται, σύμφωνα με τον προφητικό εκείνο λόγο, ο πραγματικός άνθρωπος προς την πραγματική εργασία του και χρησιμοποιώντας το φως ανεβαίνει την οδό ή ανυψώνεται προς τα αιώνια όρη και με αυτό το φως καθίσταται, ω του θαύματος, επόπτης των υπερκοσμίων πραγμάτων, χωρίς να αποχωρίζεται από την ύλη που παράχθηκε στην αρχή μαζί του ή αποχωριζόμενος, όπως γνωρίζει η οδός… και με πνευματική και άρρητη βοήθεια, ακούει τα άρρητα ρήματα και βλέπει τα αθέατα· και έτσι παραδίδεται και γίνεται ολόκληρος του θαύματος, κι αν ακόμη απουσιάζει από εκεί…»[Λόγος προς την Ξένην].

ΠΡΟΣ ΔΟΞΑΝ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΤΡΙΑΔΙΚΟΥ ΘΕΟΥ,

επιμέλεια κειμένου: Ελένη Λιναρδάκη, φιλόλογο

ΠΗΓΕΣ:

• Βενεδίκτου ιερομονάχου αγιορείτου, Αγίου Νικοδήμου του Αγιορείτου, Ερμηνεία στις επτά καθολικές επιστολές των αγίων και πανευφήμων Αποστόλων Ιακώβου, Πέτρου, Ιωάννου και Ιούδα, σελ. 318-338, Έκδοση συνοδίας Σπυρίδωνος ιερομονάχου, Ιερά Καλύβη «Άγιος Σπυρίδων Α΄», Νέα Σκήτη Αγίου Όρους, 2021.

• https://apostolikidiakonia.gr/bible/bible.asp?contents=old_testament/contents.asp&main=OldTes

• https://apostolikidiakonia.gr/bible/bible.asp?contents=new_testament/contents.asp&main=

• Η Παλαιά Διαθήκη κατά τους εβδομήκοντα, Κείμενον και σύντομος απόδοσις του νοήματος υπό Ιωάννου Κολιτσάρα, εκδόσεις αδελφότητος θεολόγων «Η Ζωή», έκδοση τέταρτη, Αθήνα 2005.

• Η Παλαιά Διαθήκη μετά Συντόμου Ερμηνείας, Παναγιώτης Τρεμπέλας, Αδελφότης Θεολόγων «Ο Σωτήρ», Αθήνα, 1985.

• Π. Τρεμπέλα, Η Καινή Διαθήκη με σύντομη ερμηνεία (απόδοση στην κοινή νεοελληνική), εκδόσεις αδελφότητος θεολόγων «Ο Σωτήρ», έκδοση τέταρτη, Αθήνα 2014.

• Η Καινή Διαθήκη, Κείμενον και ερμηνευτική απόδοσις υπό Ιωάννου Κολιτσάρα, εκδόσεις αδελφότητος θεολόγων «Η Ζωή», έκδοση τριακοστή τρίτη, Αθήνα 2009.

«Πᾶνος»

Ἐπισκεφθεῖτε καὶ τὸ ἱστολόγιό μας στὸ blogger

https://ethnegersis.blogspot.com/

Άγγελος Καραγεώργος

Παράλληλα με τα απειλητικά πρωτοσέλιδα τελεσίγραφα για δήθεν λήξη των παλαιών ταυτοτήτων είδαμε και πάλι πώς όλο αυτό το ψηφιακό σύστημα ελέγχου που δημιουργούν αποτελείται από πολλούς παράγοντες όπως φαίνεται και από τον νέο διαγωνισμό που προκήρυξε το υπουργείο προστασίας ύψους 500 εκατομμυρίων για τη διαδικτυακή ταυτοποίηση και τα επιμέρους εργαλεία που θα υλοποιούν μια κεντροποιημένη παρακολούθηση. Γι’αυτό και αποκαλύπτεται η εξαπατηση απο τον νέο πρωθυπουργό της Αγγλίας ότι τάχα μου πήρε πίσω τις νέες ταυτότητες όταν όλη η ψηφιακή υποδομή παραμένει ως έχει χωρίς οπότε να αλλάζει η ουσία. Το σημαντικότερο ίσως κομμάτι της ψηφιοποίησης αποτελούν βεβαία τα ψηφιακά νομίσματα με το ψηφιακό ευρώ να προετοιμάζεται για το 2029 τελικά ενώ επιπλέον επεκτείνεται η νόμιμη δυνατότητα ελέγχου των μη κρυπτογραφημένων συνομιλιών μας.

Ταυτόχρονα η επανεκκίνηση του συνεχιζόμενου πολέμου στο Ιράν φέρνει νέα οικονομικά προβλήματα λόγω του κόστους της ενέργειας ενώ λόγω κινδύνου για blackout οι τεχνητές νοημοσύνες των εταιριών αναμένεται από απόσταση να χαμηλώνουν την κατανάλωση του ρεύματος των πολιτων μέσω των έξυπνων μετρητών επειδή μεταξύ άλλων αυξάνονται και οι απαιτήσεις για τα κέντρα δεδομένων. Αντίστοιχα και στον άλλο αιώνιο πόλεμο της Ουκρανίας, στη Ρωσία μπήκαν περιορισμοί στους πολίτες για την αγορά καυσίμου από τα βενζινάδικα.

Η ιδια η Ρωσία βέβαια δεν περιορίστηκε να παρευρεθεί στο Πεκίνο για να συμμετάσχει στο Κινεζικό συνέδριο για τη διεθνή συνεργασία για την τεχνητή νοημοσύνη τη στιγμή που η Κίνα γίνεται η πρώτη χώρα που βγάζει στην αγορά μικροτσιπ εμφυτεύσιμο για παράλυτους ασθενείς νικώντας στο νήμα τον Ίλον Μάσκ. Κι όλα αυτά ενώ παρουσιάζονται διαρκώς περίεργα συμβάντα με διάφορα μοντέλα της τεχνητής νοημοσύνης αποδεικνύοντας την επικινδυνότητα αυτών που προσπαθούν να μας αντικαταστήσουν. Όμως ζώντας εμείς και αντιλαμβανόμενοι την πίεση ενάντια στην ψυχή και τον νου μας αναγνωρίζουμε και πώς να θωρακιστούμε βλέποντας πόσο σημαντικός είναι ο προσωπικός μας αγώνας μέσα σε όλα αυτά με τη βοήθεια του Χριστού.

Η ΕΚΠΟΜΠΗ ΣΕ ΗΧΗΤΙΚΟ:

Πηγή βίντεο: https://odysee.com/@AngeloKar:6/

Πηγή ηχητικού: https://open.spotify.com

«Πᾶνος»

Ἐπισκεφθεῖτε καὶ τὸ ἱστολόγιό μας στὸ blogger

https://ethnegersis.blogspot.com/

ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου – Καθηγητοῦ

Πολλοὶ ἀπὸ τοὺς ἁγίους τῆς Ἐκκλησίας μας ὑπῆρξαν στὰ μαῦρα χρόνια τῆς τουρκοκρατίας διδάσκαλοι τοῦ Γένους μας. Ἕνας ἀπὸ αὐτοὺς εἶναι καὶ ὁ ἅγιος Εὐγένιος ὁ Αἰτωλός, μιὰ μεγάλη πνευματικὴ καὶ χαρισματικὴ προσωπικότητα, ὁ ὁποῖος ἔβαλε τὴ δική του σφραγῖδα στὴν προάσπιση τῆς Ὀρθοδοξίας καὶ στὴν ὑπόθεση τῆς παιδείας τοῦ ὑπόδουλου ὀρθοδόξου ἑλληνικοῦ λαοῦ μας.

Ἔζησε τὸν 17ο αἰῶνα, στὴν ἐποχῇ τῆς πιὸ σκληρῆς δουλείας γιὰ τοὺς ὑπόδουλους λαοὺς τῆς Ὀθωμανικῆς αὐτοκρατορίας. Γεννήθηκε στὸ χωριὸ Μέγα Δένδρο, κοντὰ στὸ Θέρμο της Αἰτωλίας τὸ 1597. Στὸ ξακουστὸ χωριὸ ποὺ γεννήθηκε ἀργότερα ὁ ἕτερος μεγάλος ἄνδρας τῆς Αἰτωλίας Κοσμᾶς ὁ Αἰτωλός. Καταγόταν ἀπὸ φτωχούς, ἀλλὰ εὐσεβεῖς γονεῖς, τὸν Νικόλαο καὶ τὴ Στάμω, μὲ τὸ ἐπώνυμο Γιαννούλης. Ἔμεινε ὀρφανὸς καὶ ὁ πατέρας του ξαναπαντρεύτηκε, ἀλλὰ ἡ μητρυιά του τὸν κακομεταχειρίζονταν. Ἀπὸ μικρὸς εἶχε δύο πόθους, τὸν μοναχικὸ βίο καὶ τὴν μάθηση. Ἔτσι πολὺ νέος προσῆλθε στὸ μοναστήρι τῆς Παναγίας Βλοχοῦ, κοντὰ στὸ Ἀγρίνιο. Ἐκεῖ ἔμαθε τὰ πρῶτα γράμματα καὶ ἐκκλησιαστικὴ μουσικὴ ἀπὸ τὸν λόγιο Γέροντα Ἀρσένιο, μὲ τὸν ὁποῖο συνδέθηκε μὲ φιλία. Μετὰ ἀκολούθησε τὸν Ἀρσένιο στὰ Ἄγραφα. Κατέληξαν στὴ Μονὴ Τροβάτου Ἀγράφων, ὅπου ὑπῆρχαν δύο ἐνάρετοι καὶ γραμματισμένοι Γέροντες, ὁ Ἀντώνιος καὶ ὁ Βαρθολομαῖος, γιὰ νὰ αὐξήσει τίς γραμματικές του γνώσεις καὶ νὰ μυηθεῖ στὴν μοναχικὴ ζωή. Ἂς σημειωθεῖ πὼς ἡ περιοχὴ τῶν Ἀγράφων εἶχαν γίνει ἑστία πνευματικῆς ἀναγεννήσεως τῆς ὑποδούλου Ἑλλάδος, λόγῳ τῆς ἐκεῖ χαλαρῆς τουρκικῆς δουλείας.

Σὲ ἡλικία μόλις δεκαεπτὰ ἐτῶν, τὸ 1616, πῆγε στὴν ξακουστὴ Μονὴ Τατάρνης, ὅπου ἐκάρη μοναχὸς καὶ μετὰ ἀπὸ δύο χρόνια χειροτονήθηκε διάκονος. Κατόπιν ἀκολούθησε τὸ Γέροντά του Ἀρσένιο στὸ Ἅγιο Ὅρος καὶ ἐγκαταστάθηκε στὴν Ἱερὰ Μονὴ Ξηροποτάμου, ὅπου γνώρισε καὶ συνδέθηκε μαζί του μὲ τὸν σχολάζοντα ἐπίσκοπο Χαραλάμπη. Ἐκεῖ ἔμαθε τὴν ἀρχαία ἑλληνικὴ γλῶσσα καὶ τίς ἄλλες ἐπιστῆμες. Μελέτησε σὲ βάθος τοὺς ἀρχαίους κλασικοὺς συγγραφεῖς. Ὅταν ὁλοκλήρωσε ἐκεῖ τίς σπουδές του, πεζοπορῶντας γιὰ πολλὲς ἡμέρες ἐπέστρεψε στὰ Ἄγραφα στὴ Μονὴ Τροβάτου.

Στὰ 1619 μετέβη στὴν Ἀλεξάνδρεια, ὅπου χειροτονήθηκε πρεσβύτερος ἀπὸ τὸν δυναμικὸ Πατριάρχη Ἀλεξανδρείας (καὶ μετέπειτα Οἰκουμενικὸ Πατριάρχη) Κύριλλο Λούκαρι, μὲ τὸν ὁποῖο συνδέθηκε μὲ βαθειὰ φιλία καὶ ἀφοσίωση καὶ στὴ συνέχεια στὴν Ἱερὰ Μονὴ Σινᾶ τοῦ θεοβαδίστου ὅρους. Κατόπιν μετέβη γιὰ προσκύνημα στοὺς Ἁγίους Τόπους, ὅπου ὑπηρέτησε ἀπὸ τὸ 1619 μέχρι τὸ 1622 ὡς ἐφημέριος τοῦ πατριαρχικοῦ παρεκκλησίου Ἁγίου Κωνσταντίνου. Ἐκεῖ ἕνωσε τὸ δικό του ἀγῶνα μὲ τὸν ἀγῶνα τῶν ἁγιοταφιτῶν πατέρων γιὰ τὴ διάσωση τῶν Ἱερῶν Προσκυνημάτων καὶ ἰδιαίτερα τοῦ Παναγίου Τάφου ἀπὸ τίς ἀνίερες ραδιουργίες τῶν αἱρετικῶν παπικῶν καὶ Ἀρμενίων.

Ὅμως ἐπειδὴ ἤθελε νὰ συμπληρώσῃ τίς σπουδὲς του καὶ νὰ βοηθήσῃ τὸ ὑπόδουλο Γένος, γύρισε στὴν Ἑλλάδα καὶ φοίτησε σὲ σχολές, ἀρχικὰ στὰ Τρίκαλα καὶ μετὰ στὴν Κεφαλονιά, ὅπου σπούδασε κοντὰ στὸν σοφὸ δάσκαλο Παΐσιο Μεταξᾶ. Ἀκολούθως στὴ Ζάκυνθο, ὅπου μαθήτευσε κοντὰ στὸ φημισμένο δάσκαλο Θεόφιλο Κορυδαλλέα, ὅπου ἔμεινε κοντά του ἑπτὰ χρόνια, ἀπὸ τὸ 1629 μέχρι τό 1636. Ἤδη εἶχε ἀναδειχθῆ σὲ μιὰ σπουδαία πνευματικὴ προσωπικότητα.

Στὰ 1636, ὁ νέος Οἰκουμενικὸς Πατριάρχης Κύριλλος Λούκαρις, ὁ ὁποῖος μόλις ἀνέβηκε στὸν πατριαρχικὸ θρόνο, ἀποφάσισε νὰ ἀναβαθμίσῃ τὴν πατριαρχικὴ Μεγάλη τοῦ Γένους Σχολή. Γι᾿ αὐτὸ κάλεσε τὸν Θεόφιλο Κορυδαλλέα νὰ ἀναλάβει τὴ διεύθυνση τῆς Σχολῆς. Ὁ Θεόφιλος πῆρε μαζὶ του καὶ τὸν Εὐγένιο, ὁ ὁποῖος
τοποθετήθηκε ὡς ἐφημέριος στὸ Ναὸ τοῦ Κοντοσκαλίου. Λίγο μετὰ μαθήτευσε κοντὰ στὸ δάσκαλο Μελέτιο Συρίγο, ἀλλὰ ἐπέτρεψε καὶ πάλι στὸν Κορυδαλλέα. Ὁ Πατριάρχης Κύριλλος τὸν πῆρε κοντά του, ὡς ἄμεσο συνεργάτη του. Αὐτὸ εἶχε ὡς ἀφορμὴ νὰ βιώσῃ ἀπὸ κοντὰ τίς περιπέτειες καὶ τοὺς διωγμοὺς τοῦ μαρτυρικοῦ Πατριάρχη, λόγῳ τῆς προσήλωσης τοῦ στὴν Ὀρθοδοξία. Ἔζησε καὶ τὸ μαρτυρικὸ τέλος του, ὑπῆρξε αὐτόπτης μάρτυρας τοῦ στραγγαλισμοῦ του ἀπὸ τοὺς Γενίτσαρους, ὕστερα ἀπὸ τίς ραδιουργίες τῶν αἱρετικῶν ἰησουιτῶν τῆς Πόλης. Εἶναι αὐτὸς ποὺ συνέθεσε κατόπιν τὴν ἀκολουθία πρὸς τιμή του!

Στὴ συνέχεια ὑπέστη καὶ ὁ ἴδιος ὁ Εὐγένιος διωγμούς, ὡς φίλος καὶ συνεργάτης τοῦ Λουκάρεως, ἀπὸ τὸν τουρκόφιλο καὶ λατινόφιλο Πατριάρχη Κύριλλο Κονταρή, ὁ ὁποῖος καὶ τὸν καθαίρεσε! Ἀλλὰ τὸ 1639, μετὰ τὴν ἀποκατάσταση τῆς ἐκκλησιαστικῆς τάξεως, ὁ νέος Πατριάρχης Παρθένιος Α’ τὸν ἀποκατέστησε πανηγυρικά.

Ὅμως σκέφτηκε πὼς τὸν εἶχαν ἀνάγκη οἱ ὑπόδουλοι συμπατριῶτες του. Θεώρησε πὼς τὸ Γένος εἶχε ἀνάγκη ἀπὸ παιδεία γιὰ νὰ ἀφυπνιστῇ καὶ πὼς τὰ δικά του ἐφόδια ἔπρεπε νὰ τὰ δώσῃ στοὺς ἀδελφούς του. Γι᾿ αὐτὸ ἔφυγε ἀπὸ τὴν Πόλη καὶ ἐγκαταστάθηκε στὴν Ἄρτα, ὅπου διεύθυνε τὴν ἐκεῖ σχολὴ ὡς τὸ 1640. Τὸ 1641 τὸν βρίσκουμε δάσκαλο στὸ Αἰτωλικό, ὅπου ταλαιπωρήθηκε καὶ κλείστηκε στὴ φυλακὴ ἀπὸ τοὺς Τούρκους καὶ κατόπιν στὸ Μεσολόγγι, ὅπου δίδαξε ὡς τὸ 1645.

Λίγο μετὰ ἔφυγε γιὰ τὸ Καρπενήσι, ὅπου ἀνήγειρε μεγάλο Ναὸ τῆς Ἁγίας Τριάδος καὶ στὸν περίβολό του ἵδρυσε τὴν περίφημη Σχολὴ Ἀνωτέρων Γραμμάτων, ἡ ὁποία ἀπέβη κέντρο πνευματικῆς ἀναγεννήσεως τῆς εὐρύτερης περιοχῆς καὶ ἀπὸ τὴν ὁποία ἀποφοίτησαν σπουδαῖες προσωπικότητες, ὅπως ὁ ὀνομαστὸς δάσκαλος τοῦ Γένους Ἀναστάσιος Γόρδιος.

Στὸ Καρπενήσι δέχτηκε ἀνελέητο πόλεμο ἀπὸ ἀνθρώπους ποὺ δὲν ἤθελαν τὴν ἀνάπτυξη τῆς παιδείας. Γι᾿ αὐτὸ στὰ 1661 μετέβη στὰ Βραγγιανὰ τὴ Εὐρυτανίας, ὅπου ἵδρυσε τὴν ἐκεῖ σπουδαία σχολὴ στὴ Μονὴ τῆς Ἁγίας Παρασκευῆς, ἡ ὁποία ἀργότερα ὀνομάστηκε «Ἑλληνομουσείον Ἀγράφων». Παράλληλα μὲ τὸ ἐκεῖ διδακτικά του καθήκοντα, ἀσκοῦσε καὶ πλούσιο ἱεραποστολικὸ καὶ πνευματικὸ ἔργο. Μὲ δικές του ἐνέργειες ἱδρύθηκε σχολὴ καὶ στὸ Αἰτωλικό.

Στὰ 1675 ξαναγύρισε στὸ Καρπενήσι, ὅπου δίδαξε γιὰ κάποιο καιρό. Περιπλανήθηκε στὴ Ναύπακτο, Μεσολόγγι, καὶ Αἰτωλικό, γύρισε στὴ Μονὴ Τατάρνας, ὅπου παρέμεινε λίγο καιρὸ γιὰ τὴν προσωπική του ἀνάπαυση καὶ περισυλλογή. Στὴ συνέχεια ἀνέβηκε ξανὰ στὰ Βραγγιανά, ὅπου δίδαξε στὴ Σχολὴ ὡς τὸ 1680.

Τὸ 1682 ἀρρώστησε καὶ κοιμήθηκε εἰρηνικὰ στὶς 5 Αὐγούστου, παραμονὴ τῆς Μεταμορφώσεως τοῦ Σωτῆρος. Ἐτάφη στὴν Μονὴ τῆς Ἁγίας Παρασκευῆς, σὲ τάφο ποὺ ὁ ἴδιος εἶχε ἑτοιμάσει ἀπὸ πρίν. Ἡ ἁγιοκατάταξή του ἔγινε τὸ 1982 καὶ ἡ μνήμη του ὁρίστηκε νὰ τελεῖται στὶς 5 Αὐγούστου. Ἀσματική του ἀκολουθία συνέταξε ὁ γνωστὸς μοναχὸς ὑμνογράφος Γεράσιμος Μικραγιαννανίτης.

Ὁ ἅγιος Εὐγένιος ὑπῆρξε μιὰ χαρισματικὴ ἐκκλησιαστικὴ καὶ πνευματικὴ προσωπικότητα. Ἕνας φωτισμένος ἄνθρωπος, καὶ ἕνας ἀφιερωμένος κληρικός, ἀπόλυτα προσηλωμένος στὴν Ὀρθοδοξία, γιὰ τὴν ὁποία ἔδωσε σκληροὺς ἀγῶνες γιὰ τὴ διάσωσή της ἀπὸ τίς πλεκτάνες τῶν αἱρετικῶν δυτικῶν παπικῶν καὶ προτεσταντῶν. Μᾶς ἄφησε ἀξιόλογο συγγραφικὸ ἔργο καὶ σπουδαίας σημασίας ἐπιστολές, οἱ ὁποῖες ἀποπνέουν ἄρωμα γνήσιας Ὀρθοδοξίας καὶ βαθειᾶς ἑλληνομάθειας. Συγκαταλέγεται στοὺς Διδασκάλους τοῦ Γένους καὶ στοὺς μεγάλους ἐκκλησιαστικοὺς καθοδηγητὲς τῆς Ἐκκλησίας μας.

__________________________________

Πολυτονισμὸς ΕΘΝΕΓΕΡΣΙΣ

«Πᾶνος»

Ἐπισκεφθεῖτε καὶ τὸ ἱστολόγιό μας στὸ blogger

https://ethnegersis.blogspot.com/

Ο στάρετς Παρθένιος της Λαύρας των Σπηλαίων του Κιέβου συλλογιζόταν συχνά το μεγάλο μυστήριο της ενανθρωπήσεως του Κυρίου. Μια φορά, λίγο μετά τα Χριστούγεννα και έπειτα από ολονύκτια προσευχή, είχε προσηλωμένο το πνεύμα του με ευσεβή πόθο στον σαρκωμένο Θεό. Συλλογιζόταν πόσο χαριτωμένος, πόσο ωραίος θα ήταν ο μικρός Ιησούς, περισσότερο απ’ όλους τους ανθρώπους.

Μ’ αυτές τις άγιες σκέψεις βυθίστηκε σ’ έναν απαλό ύπνο. Και να! Δύο άγγελοι, που πετούσαν από την ανατολή, κρατούσαν το θείο Βρέφος στα χέρια τους. Κατέβηκαν και Το άφησαν μπροστά στον κατάπληκτο στάρετς.

– Ανθρώπινη γλώσσα, έλεγε ο ίδιος, δεν μπορεί να εκφράσει την ομορφιά του θείου Βρέφους. Με κοίταζε μ’ ένα βλέμμα γεμάτο αγάπη, από την οποία φλογίστηκε η καρδιά μου. Δεν κατάλαβα πόσο κράτησε αυτή η οπτασία. Οι άγγελοι πήραν τον μικρό Ιησού, μολονότι τους παρακάλεσα να Τον αφήσουν λίγο ακόμα, κι έφυγαν. Πέταξαν προς τη μητέρα Του… Όταν ξύπνησα, ήμουν έξαλλος από χαρά. Όλη την ημέρα τίποτ’ άλλο δεν μπορούσα να σκεφθώ ή να κάνω. Η σκέψη μου ήταν κολλημένη στη μορφή του θείου Βρέφους…

✶✶✶

Ο στάρετς Παρθένιος της Λαύρας των Σπηλαίων του Κιέβου, αγαπώντας ιδιαίτερα τη Μητέρα του Κυρίου μας, αξιώθηκε και να την αντικρίσει σε θείες οπτασίες.

Κάποτε, όταν διάβασε κάπου πως η Παναγία ήταν η πρώτη μοναχή πάνω στη γη, άρχισε ν’ αναρωτιέται αν αυτό ήταν αληθινό. Στην απορία του ήρθε να δώσει απάντηση το εξής όραμα:

Καθώς τον πήρε ο ύπνος, είδε ένα μεγαλόπρεπο θέαμα. Τις πύλες της Λαύρας των Σπηλαίων τις περνούσε αναρίθμητο πλήθος μοναχών, που συνόδευαν την Παναγία. Εκείνη φορούσε ηγουμενικό μανδύα και κρατούσε ραβδί. Τον πλησίασε και του είπε:

– Παρθένιε, είμαι μοναχή.

Αμέσως ξύπνησε. Από τότε ήταν βέβαιος πως η Κυρία Θεοτόκος είναι η πρώτη μοναχή, καθώς και ηγουμένη της Λαύρας των Σπηλαίων του Κιέβου. Εννοείται, βέβαια, πως ο στάρετς, αντικρίζοντας την Παναγία ως μοναχή, κάτω από το εξωτερικό σχήμα είδε και κατανόησε την εσωτερική πραγματικότητα – μια ζωή στολισμένη με την παρθενία, την προσευχή, την ταπείνωση, την πτωχεία, την υποταγή στο θέλημα του Θεού. Αυτά είναι που αναδεικνύουν την Παναγία σε πρότυπο των μοναχών.

✶✶✶

Ο στάρετς Παρθένιος της Λαύρας των Σπηλαίων του Κιέβου, καθώς προσευχόταν κάποτε μπροστά στη μεγάλη θεομητορική εικόνα που είχε στο κελί του, ζήτησε από την Παναγία να του αποκαλύψει την αποστολή που ανέλαβε, παίρνοντας το μεγάλο σχήμα του μοναχού. Και άκουσε τη φωνή της να του λέει:

– Το σχήμα, που πήρες, σημαίνει να αγιάζεις τον εαυτό σου με την προσευχή για χάρη όλου του κόσμου.

Από το βιβλίο: Πνευματική Ανθολογία από τους βίους και τους λόγους των Αγίων της Ρωσίας. Ιερά Μονή Παρακλήτου, Ωρωπός Αττικής 2018, σελ. 11, 233, 243.

Πηγή: https://www.koinoniaorthodoxias.org/

«Πᾶνος»

Ἐπισκεφθεῖτε καὶ τὸ ἱστολόγιό μας στὸ blogger

https://ethnegersis.blogspot.com/

Γράφει ὁ Πορφυρίτης

Στή σύγχρονη ἐκκλησιαστική ἱστορία, ἔχει ἐφευρεθεῖ μιά μυστική μαγική συνταγή παραγωγῆς «κλήρου». Ἀπαραίτητα «ὑλικά» εἶναι· τοὐλάχιστον ἕνας ἀφορισμένος λαϊκός, λόγου χάριν σάν τόν πρωθυπουργό, ἀρχιερατικά ἄμφια γιά νά ἐνδυθεῖ, καί ὁ ἀντιπρόσωπος τοῦ Θεοῦ στή γῆ, ὁ ὁποῖος θά μετατρέψει τόν ἀφορισμένο λαϊκό σέ «Ἀρχιερέα ἤ Ἱερέα τοῦ Κυρίου»! Αὐτή ἡ μαγική συνταγή ἐφαρμόστηκε καί στήν Οὐκρανία. Ἄνθρωποι, λαϊκοί, ἀφοῦ καθαιρέθηκαν καί ἀφορίσθηκαν ἐπισήμως ἀπό τήν Ἐκκλησία, ντυμένοι μέ ράσα, ὑποδύονται τούς Ἀρχιερεῖς καί τούς ἱερεῖς, ἐμπαίζοντας ἀνερυθριάστως τήν Ἱερωσύνη τοῦ Χριστοῦ! Ὄντως, μπορεῖ κάποιο λογικό ὄν νά διανοηθεῖ τό μέγεθος αὐτοῦ τοῦ τρομεροῦ ἐμπαιγμοῦ πρός τόν Κύριο; Μπορεῖ κάποιος μέ σώας τάς φρένας νά μείνει ἀπαθής;

Βέβαια, αὐτά εἶναι παγκοσμίως γνωστά, καθώς ἔχουν γράψει πολλοί καί πολύ εἰδικότεροι ἐμοῦ, σέ αὐτούς πού πραγματικά ἀγαποῦν τήν Ἁγία Ὀρθοδοξία καί κυρίως στούς Ἱερεῖς καί Ἀρχιερεῖς, πού μέ τρόμο καί φρίκη πλησιάζουν τό Ἅγιο καί Ἱερό τοῦ Χριστοῦ Θυσιαστήριο! Οἱ σύντομες ὅμως αὐτές γραμμές, γράφονται μέ ἀφορμή τό τελευταῖο γεγονός πού ἔλαβε χώρα στήν Ἐκκλησία τῆς Βουλγαρίας, καταδεικνύοντας τόν ὀρθό τρόπο ἀντιμετώπισης κακοδόξων φαινομένων. «Ἡ Μητρόπολη Σόφιας τῆς Βουλγαρικῆς Ἐκκλησίας ἐπέβαλε ἀργία στόν ἀρχιμανδρίτη Νικάνορα (Μίσκοφ) – κληρικό ὁ ὁποῖος στίς 14 καί 15 Ἰουλίου 2026 συλλειτούργησε μέ τόν Ἐπιφάνιο Ντουμένκο στόν Καθεδρικό Ναό τοῦ Ἁγίου Βλαδιμήρου στό Κίεβο.»^[1]. Ἡ μέχρι τώρα παραδοσιακή Ἐκκλησία τῆς Βουλγαρίας ἔθεσε σέ 15ήμερη ἀργία καί παρέπεμψε σέ ἐκκλησιαστική δίκη τόν κληρικό της ὁ ὁποῖος ἔλαβε μέρος σέ αὐτόν τόν μεγάλο ἐμπαιγμό, ἔνεκα τῶν γνωστῶν γεωπολιτικῶν συμφερόντων, πρός τόν Ἀρχιερέα Χριστό καί τό Πανάγιο Πνεῦμα!

Τέσσερις εἶναι οἱ ἑλληνόφωνες τοπικές Ἐκκλησίες (ἀπό τίς δεκατέσσερις), πού «σήκωσαν μπαϊράκι» καί συντάχθηκαν μέ τούς κρυφίως κινοῦντες τά παγκόσμια νήματα καί στό λεγόμενο οὐκρανικό θέμα. Ἄς εἴμαστε ὅμως, εἰλικρινεῖς σχετικά μέ τόν πρωτοστάτη ὅλων αὐτῶν τῶν προβλημάτων στήν Ἐκκλησία· δέν εἶναι κάποιος γηραιός κληρικός, ὁ ὁποῖος μάλιστα, πλησιάζει γιά την μεγάλη καί τελευταῖα του λογοδοσία στόν Κύριο, ὁ ἔχων τήν ἐξουσία. Πρωτοστατεῖ μέν στήν παναίρεση, εἶναι δέ, ἡ βιτρίνα. Ἤδη ἑτοιμάζεται ὁ ἑπόμενος, ὁ καί χειρότερος! Φυσικά, μαριονέττα καί αὐτός. Ἡ νέα παγκόσμια ἐκκλησιαστική καί πανθρησκειακή τάξη, στήν ὁποία ἑκουσίως ἤ ἀκουσίως ὑποτάσσονται οἱ ἐκκλησιαστικές διοικήσεις, ἔχει ἤδη γνωστοποιήσει τήν παρουσία της. Ἔχει δείξει τό σκληρό καί ἀδίστακτο πρόσωπό της καί γνωρίζουμε ποιοί κρύβονται πίσω ἀπό αὐτήν, ποιές εἶναι οἱ λεγόμενες «σκοτεινές δυνάμεις». Εἶναι οἱ ἴδιοι πού ἀνεβοκατεβάζουν τούς κυβερνῆτες - πιόνια τῶν κρατῶν. Ὅλοι αὐτοί ὅμως, ἄνευ μετανοίας, ὅπως μετά βεβαιότητος (καί λύπης) γνωρίζουμε, εἶναι οἱ μεγάλοι χαμένοι τῆς ἱστορίας. Οἱ μελλοντικοί ἔνοικοι τῆς αἰωνίου κολάσεως.

Ἀρχιερεῖς καί ἱερεῖς, παρασυρμένοι ἀπό τό μέγα παναιρετικό κῦμα τοῦ οἰκουμενισμοῦ καί ὄχι μόνο, βρίσκονται εὐκαίρως ἀκαίρως σέ συλλείτουργα καί συμπροσευχές μέ αὐτούς τούς ἐνδεδυμένους μέ ράσα Οὐκρανούς (ἀλλά καί γηγενεῖς), πού βλασφημοῦν ἀσύστολα καί ἀπροκάλυπτα τόν Θεό. Ταυτόχρονα, συμφωνοῦν μέ τίς διώξεις μέχρι αἵματος, τῶν ἀδελφῶν τῆς Κανονικῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας τῆς Οὐκρανίας, ὑπό τοῦ Μητροπολίτου Ὀνουφρίου, ἀφοῦ δέν ὑπάρχει κάποια ἐπίσημη διαμαρτυρία, πλήν, ἐξ ὅσων γνωρίζουμε, τοῦ Μητροπολίτου Κυθήρων^[2]. Τά μέλη αὐτῶν τῶν τεσσάρων τοπικῶν Ἐκκλησιῶν, Ἀρχιερεῖς καί ἱερεῖς καί κυρίως οἱ πρωτοστάτες, θά πρέπει νά συνειδητοποιήσουν τό ὕψος τῆς ἀθεοφοβίας τους, διότι, ἐάν τούς ἔχει ἀπομείνει ἔστω καί μιά κοκκίδα ὀρθόδοξη συνείδηση, θά καταλάβουν ὅτι δέν ἐναντιώνονται σέ ἀνθρώπους, ἀλλά στόν Ἴδιο τόν Ζῶντα Θεό! Εὐχόμαστε καί προσευχόμαστε ἐμπόνως, ἰδιαίτερα γι’αὐτούς!

______________________________________________________________

^[1] «Ἡ Βουλγαρική Ἐκκλησία ἀπαγόρευσε τήν ἱερουργία ἀρχιμανδρίτη πού συλλειτούργησε μέ τήν OCU», https://spzh.eu/gr/news/94658-bolharskaja-tserkov-zapretila-v-sluzhenii-arkhimandrita-sosluzhivsheho-s-ptsu

^[2] «Ο ΣΕΒΑΣΜΙΩΤΑΤΟΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΚΥΘΗΡΩΝ & ΑΝΤΙΚΥΘΗΡΩΝ ΣΕΡΑΦΕΙΜ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΣΤΗΝ ΟΥΚΡΑΝΙΑ», https://www.imkythiron.gr/index.php/el/eidiseis/teleftaia-nea/o-sevasmiotatos-mitropolitis-kythiron-antikythiron-serafeim-gia-tis-ekselikseis-stin-oukrania , «Ὁ Μητροπολίτης Κυθήρων γιά τό Οὐκρανικό», https://www.romfea.gr/epikairotita-xronika/28825-o-mitropolitis-kuthiron-gia-to-oukraniko

«Πᾶνος»

Ἐπισκεφθεῖτε καὶ τὸ ἱστολόγιό μας στὸ blogger

https://ethnegersis.blogspot.com/

Ο επίσκοπος της Ναρνίας Κάσσιος, άνθρωπος πάρα πολύ ευλαβής, συνήθιζε να προσφέρει καθημερινά στον Θεό την αναίμακτη θυσία με πολλά δάκρυα. Μια μέρα λοιπόν, όπως ήταν μέσα στο άγιο βήμα, έλαβε μήνυμα από τον Κύριο, ο οποίος, μέσω οπτασίας ενός από τους ιερείς του, του είπε: «Συνέχισε να κάνεις αυτό που κάνεις, και να μη σταματήσει το χέρι σου ούτε το πόδι σου. Γιατί τη γιορτή των Αποστόλων θα έρθεις σ’ εμένα και θα σου δώσω την αμοιβή σου».

Μετά από επτά χρόνια, την ημέρα ακριβώς της γιορτής των Αποστόλων, ο επίσκοπος, αφού τέλεσε τα θεία μυστήρια και μετέλαβε τη θεία κοινωνία, λύθηκε από τα δεσμά του σώματος.

Είναι λοιπόν φανερό, Πέτρε, ότι αν η θυσία –η θεία Λειτουργία– κάνει τόσο καλό στους νεκρούς, όταν τελείται για χάρη τους, όπως είπαμε και άλλοτε, πόσο περισσότερο μπορεί να ωφελεί τους ζωντανούς; Γιατί ο καλύτερος δρόμος από όλους είναι αυτός, να κάνει ο καθένας για τον εαυτό του το καλό που ελπίζει μετά τον θάνατό του. Είναι δηλαδή πιο μακάριο να φύγει κανείς από τη ζωή ελεύθερος, παρά μετά τα δεσμά να ζητά ελευθερία.

✶✶✶

Οφείλουμε επομένως να περιφρονήσουμε με όλο μας τον νου αυτόν τον κόσμο, βλέποντας ότι πλέον χάνεται, και με δάκρυα να προσφέρουμε καθημερινά στον Θεό θυσίες μέσω του σώματος και του αίματός του. Γιατί αυτή και μόνη η θυσία λυτρώνει την ψυχή από τον αιώνιο θάνατο, και με αυτό το μυστήριο θυμόμαστε τον θάνατο του μονογενούς Υιού του Θεού (Λουκ. 22:19)· ο οποίος, μετά την ανάστασή του από τους νεκρούς, δεν πεθαίνει πλέον ποτέ, ο θάνατος δεν τον εξουσιάζει πια (Ρωμ. 6:9). Ενώ όμως παραμένει αθάνατος και άφθαρτος, για χάρη μας πάλι θυσιάζεται με το μυστήριο της ιερής θυσίας· γιατί εκεί το σώμα του μοιράζεται για τη σωτηρία του λαού, και επίσης το αίμα του χύνεται όχι πλέον στα χέρια των απίστων αλλά στα στόματα των πιστών.

Από αυτό λοιπόν να καταλάβουμε τι είναι αυτή η θυσία, ότι δηλαδή για τη δική μας απολύτρωση μιμείται πάντοτε το πάθος του μονογενούς Υιού του Θεού. Ποιος από τους πιστούς μπορεί να αμφιβάλλει ότι την ώρα της ιερής θυσίας, με τα λόγια του ιερέα, ανοίγουν οι ουρανοί κατά το μυστήριο του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, και έρχονται εκεί οι χορείες των αγγέλων, και τα άνω συναναστρέφονται με τα κάτω, και τα επουράνια συνδέονται με τα επίγεια και γίνονται ένα;

Από το βιβλίο: ΕΥΕΡΓΕΤΙΝΟΣ, τόμος Δ’, Υπόθεση ΚΘ’ (29), σελ. 296. Εκδόσεις Το Περιβόλι της Παναγίας, Θεσσαλονίκη 2010.

Πηγή: https://www.koinoniaorthodoxias.org/

«Πᾶνος»

Ἐπισκεφθεῖτε καὶ τὸ ἱστολόγιό μας στὸ blogger

https://ethnegersis.blogspot.com/

Ὅσοι ἔχουν μάτια καί αὐτιά τῆς ψυχῆς, βλέπουν τόν Χριστό καί σήμερα νά περπατάῃ πάνω στά κύματα καί τόν ἀκοῦνε νά λέῃ· «Ὀλιγόπιστε! Εἰς τί ἐδίστασας;» (Ματθ. 14, 31)

Καί σήμερα ἡ πατρίδα μας δοκιμάζεται. Μόνο ἡ πίστι, ἡ ἀκράδαντη πίστι, μπορεῖ νά κάνῃ τό θαῦμα. Ἀρκεῖ ἡ Ἑλλάς νά ἐπαναλάβῃ στόν Κύριο τήν φωνή τοῦ Πέτρου «Κύριε, σῶσον με».

Καί σήμερα ἡ οἰκογένεια ὡς θεσμός πλήττεται ἀπό τά κύματα μοντέρνων ἀντιλήψεων, συνηθειῶν καί νομοθετημάτων. Οἱ σύζυγοι, πού βλέπουν τό σκάφος τους νά κάνῃ νερά, ἄς γονατίσουν καί ἄς φωνάξουν: «Κύριε, σῶσε τό σπίτι μας, ἅπλωσε τό χέρι σου καί κράτησέ μας, νά μή καταποντισθοῦμε!».

Καί ἡ πίστι τοῦ καθενός μας δοκιμάζεται σήμερα. Ἔχει ν’ ἀντιπαλαίσῃ μέ ἀνέμους πλάνης, μέ ρεύματα ὀρθολογισμοῦ, μέ καταιγίδες αἱρέσεων, μέ κύματα εἰρωνείας, χλεύης, ὀλιγοπιστίας. «Κύριε, σῶσε μας», ἄς πῇ ὁ καθένας μας, καί «πρόσθεσέ μας πίστι».

Στόν Κύριο ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστό λοιπόν, πού ζῇ καί βασιλεύει εἰς τούς αἰῶνας, νά ἔχουμε τήν ἐλπίδα μας, τήν πίστι μας, καί ὁ Θεός δέν θά μᾶς ἐγκαταλείψῃ ποτέ· ἀμήν.

-------------------------------------

Ἀπό τό βιβλίο ΕΜΠΝΕΥΣΜΕΝΑ ΚΗΡΥΓΜΑΤΑ ΟΡΘΟΔΟΞΟΥ ΟΜΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΑΓΙΟΠΑΤΕΡΙΚΗΣ ΠΝΟΗΣ τοῦ Ἐπισκόπου Αὐγουστίνου Καντιώτη, σελ. 104, τῶν ἐκδόσεων «Ὀρθόδοξος Κυψέλη».

Ἐπιμέλεια ἀντιγραφῆς

Φώτιος Μιχαήλ, ἰατρός

Σημείωση: Διατηρήθηκε ἡ ὀρθογραφία τοῦ βιβλίου.

«Πᾶνος»

Ἐπισκεφθεῖτε καὶ τὸ ἱστολόγιό μας στὸ blogger

https://ethnegersis.blogspot.com/

ΚΥΡΙΑΚΗ Θ΄ ΜΑΤΘΑΙΟΥ [:Α΄ Κορ. 3, 9-17]

Απομαγνητοφωνημένη ομιλία μακαριστού γέροντος Αθανασίου Μυτιληναίου

με θέμα:

«Ἓκαστος βλεπέτω πῶς ἐποικοδομεῖ»

[εκφωνήθηκε στην Ιερά Μονή Κομνηνείου Λαρίσης στις 1-8-1999]

[Β403]

Ο Παύλος, αγαπητοί μου, παρομοιάζει τους πιστούς της Εκκλησίας της Κορίνθου με δύο εικόνες. Τους αποκαλεί -η πρώτη εικόνα- «Θεοῦ γεώργιον». Δηλαδή Θεού χωράφι. Και ακόμη: «Θεοῦ οἰκοδομή». Γεωργοί, λοιπόν, και οικοδόμοι είναι οι εργάτες του Ευαγγελίου, όπως εν προκειμένω ο Παύλος και ο Απολλώς. Αυτοί επιμελούνται τον αγρόν του Θεού ή την οικοδομήν του Θεού. Αυτοί κτίζουν δηλαδή την πνευματική ζωή των πιστών. Στην συνέχεια, και ο κάθε πιστός φροντίζει τον αγρό της ψυχής του και τον καλλιεργεί· αλλά και ακόμη φροντίζει να οικοδομεί την πνευματική του ύπαρξη.

Πριν, όμως, προχωρήσουμε, παρατηρούμε ότι ο Παύλος στην εικόνα της οικοδομής καθορίζει το θεμέλιον της οικοδομής. Αυτό, όπως θα δούμε λίγο πιο κάτω, είναι θεμελιώδους σημασίας. Γράφει ο Παύλος στην αποστολική περικοπή που ακούσαμε σήμερα: «Κατὰ τὴν χάριν τοῦ Θεοῦ τὴν δοθεῖσάν μοι ὡς σοφὸς ἀρχιτέκτων θεμέλιον τέθεικα». «Έβαλα», λέγει, «θεμέλιον». Αλλά το θεμέλιον είναι δεδομένο. Δεν το φτιάχνει ο Παύλος το θεμέλιον αυτό. Απλώς το παίρνει και το τοποθετεί. Δηλαδή; Τι σημαίνει αυτό; Λέγει εδώ: «Θεμέλιον ἄλλον οὐδεὶς δύναται θεῖναι παρὰ τὸν κείμενον, ὅς ἐστιν Ἰησοῦς Χριστός». «Κανείς άλλος δεν μπορεί να θέσει θεμέλιον παρά από Εκείνον τον οποίον ήδη έχει τεθεί. Κι αυτός ο θεμέλιος είναι ο Ιησούς Χριστός».

Έτσι μπορεί να τεθεί, θα λέγαμε, οιοσδήποτε θεμέλιος, την ύπαρξη του κάθε ανθρώπου; Διότι όταν λέγει «κανείς άλλος θεμέλιος δεν μπορεί να τεθεί» γεννάται το ερώτημα, είναι δυνατόν να τεθεί οιοσδήποτε άλλος θεμέλιος; Και ποιοι μπορεί να είναι αυτοί οι θεμέλιοι; Ασφαλώς ναι, αγαπητοί μου. Υπάρχουν πάρα πολλοί θεμέλιοι λίθοι της οικοδομής του κάθε ανθρώπου. Τα θεμέλια κάθε ανθρώπου τίθενται κατά την αγωγή του. Μέσα στο σπίτι, στο σχολειό και στην κοινωνία ή την εποχή που ζει. Έτσι παίρνει το θεμέλιο της υπάρξεώς του. Δημιουργείται, λοιπόν, κτίζεται, ο κάθε άνθρωπος σύμφωνα με την εποχή του, σας είπα, την αγωγή του, σας είπα κ.λπ. Έτσι έχομε τον ιδεαλιστήν άνθρωπον, έχομε τον υλιστήν άνθρωπον, εκείνος ο οποίος οικοδομείται με υλιστικές αντιλήψεις ή ο άλλος που οικοδομείται με ιδεαλιστικές αντιλήψεις . Ακόμα είναι ο οικονομικός άνθρωπος. Κάθε εποχή διαμορφώνει τον άνθρωπον. Είναι ο τεχνικός άνθρωπος, ή ο τεχνολογικός, αν το θέλετε, είναι ο επιστημονικός άνθρωπος, είναι ακόμη ο ανθρωπιστής, είναι ο ιππότης, σε παλιότερες εποχές. Βλέπετε ότι εδώ έχομε σε κάθε εποχή ένα ιδεώδες αγωγής. Και σύμφωνα με αυτό το ιδεώδες της αγωγής, δημιουργείται ο κάθε άνθρωπος.

Έτσι ο Παύλος καθορίζει με κάθε εντιμότητα, τι θεμέλιο θέτει στους ανθρώπους, εκείνους που βαπτίζει και τους εκχριστιανίζει, τους κάνει χριστιανούς. Είναι το θεμέλιον ΧΡΙΣΤΟΣ. Έτσι λέει. Το θεμέλιον ΧΡΙΣΤΟΣ.

Αλλά, λέγει ο Παύλος ακόμη, άλλος θεμέλιος δεν υπάρχει. Εκτός Χριστού, είναι αυτά που αραδιάσαμε. Αλλά να αντικαταστήσομε τον Χριστόν και να βάλομε άλλον θεμέλιον, δεν υπάρχει άλλος. Λέγει ο Ζιγαβηνός: «Ὁ γάρ πειρώμενος θεῖναι οὐκ ἔστι πιστός, οὐκ ἔστι ὀρθόδοξος». «Εκείνος ο οποίος», λέει, «θα κάνει προσπάθεια να δημιουργήσει άλλον θεμέλιον, αυτός», λέγει, «δεν είναι πιστός, δεν είναι ορθόδοξος». Τελείωσε, πάει. Ένας είναι ο θεμέλιος· ο Χριστός. Και υποτίθεται ότι οι Χριστιανοί, οι χριστιανικές οικογένειες, όταν μεγαλώνουν τα παιδιά τους, βεβαίως στην αγωγή θα βάλουν τον Χριστόν. Το ακούσατε; Στην αγωγή θα βάλουν τον Χριστόν. Δεν θα βάλουν τίποτε άλλο. Μπορούμε να πάρομε ίσως κάποια στοιχεία, θα δούμε και πιο κάτω τι θα πει θεμέλιος, κάποια στοιχεία, κάποια, μόλις, παιδαγωγικά, ψυχολογικά, αλλά μόλις γιατί, προσέξατε, οι ποικίλες, ποικίλες παιδαγωγικές που κυκλοφορούν και οι ποικίλες, ποικίλες ψυχολογίες που κυκλοφορούν, απομακρύνουν από τον θεμέλιον Χριστός. Αυτό να μην το ξεχνάμε.

Και σε τι συνίσταται αυτός ο θεμέλιος; Μας λέγει πάλι ο Ζιγαβηνός: «Ἡ κατά Χριστόν διδασκαλία, ἡ εἰς Χριστόν πίστις». Τι είναι; Λέγει. Είναι η διδασκαλία του Χριστού. Είναι η πίστις εις τον Χριστόν. Αυτό είναι το θεμέλιον. Ο Χριστός, αγαπητοί μου, είναι ο λίθος ο ακρογωνιαίος, που απερρίφθη από τους οικοδομούντας Εβραίους ως αδόκιμος. Ο ίδιος ο Κύριος το έθεσε εις αυτούς. Και μάλιστα θα πει: «Λίθον ὃν ἀπεδοκίμασαν οἱ οἰκοδομοῦντες, οὗτος ἐτέθη εἰς κεφαλὴν γωνίας». Παλιότερα, οι οικοδομές, που δεν είχαμε τσιμέντα, ήταν αγκωνάρια και βάζαν τα πιο καλά αγκωνάρια σε μία γωνιά ή στις τέσσερις γωνιές της οικοδομής. Λοιπόν, «εἰς κεφαλὴν γωνίας», αυτό θα πει «ακρογωνιαίος λίθος» αυτό θα πει· «εκείνον τον οποίον απεδοκίμασαν οι οικοδομούντες». Ότι «Εγώ είμαι ο ακρογωνιαίος λίθος. Σεις που πρέπει να κτίσετε τον λαό σας, τον εαυτό σας, εσείς αποδοκιμάσατε αυτόν τον ακρογωνιαίον λίθον». Και θα προσθέσει: «Καὶ ὁ πεσὼν ἐπὶ τὸν λίθον τοῦτον συνθλασθήσεται· ἐφ᾿ ὃν δ᾿ ἂν πέσῃ, λικμήσει αὐτόν». «Όποιος σκοντάψει», λέγει, «επάνω εις αυτόν τον λίθον» -είναι ο σκανδαλισμός, αυτό θα πει σκοντάφτω, εξάλλου κατά λέξη αυτό θα πει σκανδαλίζομαι, είναι ένα σκάνδαλον, ένα παλούκι, δεν το βλέπω, δεν το προσέχω, όπως περπατώ, εκεί μου γίνεται εμπόδιο και πέφτω κάτω… Και είναι αν σκανδαλισθώ επάνω στο θέμα της Θεανθρωπίνης φύσεως του Χριστού. Είναι ο Χριστός Θεός; Έγινε ο Θεός άνθρωπος; Αν εκεί σκανδαλισθώ, τότε θα πέσω επάνω εις αυτήν την πέτρα. Και το σπουδαίον είναι ότι τότε η πέτρα αυτή σηκώνεται σαν να είναι ζωντανό πράγμα, σηκώνεται, «ἐφ᾿ ὃν δ᾿ ἂν πέσῃ, λικμήσει αὐτόν», «θα τον κάνει», λέει, «λιώμα». «Λικμήσει αὐτόν». Θα τον κάνει λιώμα αυτόν τον άνθρωπον.

Έτσι λοιπόν ο Χριστός είναι ο ζων θεμέλιος. Για μας τους Χριστιανούς είναι αυτά. Δεν είναι για τους απέξω. Δηλαδή για τους μη Χριστιανούς. Τι όμως εννοούμε όταν λέμε ότι ο Χριστός είναι ο θεμέλιος; Εννοούμε όλην την διδασκαλία του Ευαγγελίου στο δόγμα και στο ήθος. Δεν μπορώ να πω ότι στα δόγματα είμαι ακριβής, εις δε το ήθος δεν είμαι ακριβής. Δηλαδή στην πρακτική ζωή, στην ορθοπραξία. Δεν μπορώ να το πω αυτό. Συνεπώς θα πρέπει και εις τα δύο αυτά να είμαι εντάξει. Να ζω σύμφωνα με το ευαγγελικόν ήθος και να πιστεύω ό,τι το Ευαγγέλιον που αποκαλύπτει. Και τι αποκαλύπτει το Ευαγγέλιον; Βεβαίως πάρα πολλές σελίδες του Ευαγγελίου αναφέρονται εις το ήθος. Και βεβαίως πάρα πολλές σελίδες αναφέρονται εις το δόγμα. Έτσι θα δεχθώ την διπλή φύση του Χριστού· και την θεία και την ανθρωπίνη. Ότι δηλαδή ο Θεός Λόγος έγινε άνθρωπος. Άρα είναι Θεάνθρωπος. Δεν είναι ούτε ψιλός –το «ψι-» με γιώτα- άνθρωπος, ούτε μόνον Θεός. Όπως ακριβώς θα ήθελε ο Μονοφυσιτισμός επί παραδείγματι. Τέλειος Θεός και τέλειος άνθρωπος. Δεν υστερεί ούτε εις την μίαν ούτε εις την άλλην φύσιν.Ακόμη θα δεχθώ τον αντιπροσωπευτικό χαρακτήρα του θανάτου Του. Για ποιον πέθανε επί του Σταυρού;

Ακόμη θα δεχθώ την αναμαρτησία Του. Ξέρετε στην εποχή μας κυκλοφορεί μία θέσις αιρετικοτάτη και μάλιστα από κάποιον αρχιεπίσκοπον, εκτός Ελλάδος, από κάποιον αρχιεπίσκοπον, εκτός Ελλάδος, ότι ο Χριστός έγινε αυτό που είναι κατά προκοπήν. Αίρεσις, αίρεσις…! «Κατά προκοπήν» θα πει φρόντισε να διορθώνει τον εαυτόν Του και ανεγνωρίσθη από τον Θεόν. Ο Θεός Κύριος να ελεήσει… Ολκής αίρεσις. Δεν αποδέχεται την απ’ αρχής θεότητα του Χριστού.

Ακόμα τον θάνατό Του, που είναι λυτρωτικός και την Ανάστασή Του. Ότι θα αναστηθούμε και εμείς, άξιοι συν Αυτώ, λέει ο Απόστολος Παύλος. Ο Θεός Πατήρ θα οδηγήσει κι εμάς μαζί με τον Χριστόν, κατά την ημέρα εκείνη, την μεγάλη ημέρα της Δευτέρας του Χριστού Παρουσίας και την ανάσταση των νεκρών.

Ακόμη θα δεχθούμε την Ανάληψή Του, την εκ δεξιών του Πατρός καθέδρα. Δηλαδή όπως είπαμε, αντιλαμβάνεσθε, για να μην πολυπραγμονώ, ολόκληρο το Ευαγγέλιο που περιγράφει την Θεανθρωπίνη φύση του Χριστού σαν σωτήρα μας. Και είναι πραγματικός Σωτήρ.

Ο Χριστιανός αυτόν τον θεμέλιον έχει. Και λέγει ο Θεοδώρητος: «Μή τοίνυν ἐξ ἀνθρώπων ἑαυτούς ὀνομάζετε. Χριστός γάρ ἔστιν ὁ θεμέλιος». «Μη βάζετε άλλα θεμέλια». Τον επιστημονικόν άνθρωπο, τον οικονομικόν άνθρωπο. Προσέξτε. Αυτά τα θεμέλια είναι κατ’ άνθρωπον. Ένας είναι ο θεμέλιος. Ο Χριστός.

Σήμερα, αγαπητοί μου, οι Χριστιανοί μας, με το Βάπτισμά των, έθεσαν τον Θεμέλιον ΧΡΙΣΤΟΣ. Αφού βαπτιστήκαμε, έχουμε ως θεμέλιο τον Χριστόν. Όσοι με ακούτε είστε ασφαλώς βαπτισμένοι και ετέθη ο θεμέλιος ΧΡΙΣΤΟΣ. Το θέμα δεν είναι εκεί. Το θέμα ξέρετε πού είναι; Εάν επί του θεμελίου αυτού εγώ τώρα τι οικοδομώ, τι κτίζω. Έχω τον θεμέλιον. Αλλά τι κτίζω; Όπως έχομε κάτι κυκλώπεια τείχη -όπου είναι, στην Πελοπόννησο, στην Κρήτη, όπου είναι, κυκλώπεια τείχη- και να πάω τώρα εκεί, δηλαδή θεμέλια πάρα πολύ γερά, φοβερά, ο θαυμασμός μας πώς τα σήκωναν αυτά τα θεμέλια, αυτές τις πέτρες, και πάω τώρα εγώ πάνω σ’ αυτά α θεμέλια να κτίσω το σπιτάκι μου. Πωπω, φτώχεια…! Να κτίσω το σπιτάκι μου. Ένα δύο δωματιάκια, για να πηγαίνω να παραθερίζω εκεί. Σε τέτοιον θεμέλιον πας να κτίσεις την καλύβα σου; Το σπιτάκι σου; Το παραθεριστικό σου; Είσαι με τα καλά σου, άνθρωπε; Το ερώτημα λοιπόν είναι: Επ’ αυτού του θεμελίου που λέγεται ΧΡΙΣΤΟΣ, τι κτίζει ο καθένας; Αυτό είναι το ζητούμενον.

Το θέμα δεν ανήκει μόνον εις τον ποιμένα· θα το δούμε λιγάκι πιο κάτω. Τι θα με βοηθήσει ο ποιμήν να κτίσω εγώ. Αλλά το θέμα είναι και πώς εγώ ο ίδιος προσέχω, βλέπω να κτίσω. Ο Παύλος τι κάνει εδώ; Υλοποιεί την εικόνα του κτισίματος και απαριθμεί: «Εἰ δέ τις ἐποικοδομεῖ -είδατε το ἐποικοδομεῖ. Δηλαδή κτίζω επάνω σε κάτι που υπάρχει. Αυτό θα πει: ἐπι-οἰκοδομῶ, ἐποικοδομῶ»- ἐπὶ τὸν θεμέλιον τοῦτον (:τον καθορισμένον θεμέλιον) χρυσόν, ἄργυρον, λίθους τιμίους -οι λίθοι οι τίμιοι δεν είναι διαμάντια και τέτοια, αυτά τα μικρά πετράδια, αλλά είναι οι πολύτιμες πέτρες, όπως είναι τα μάρμαρα επί παραδείγματι-· λίθους –λοιπόν- τιμίους, ξύλα, χόρτον, καλάμην». Βάζει έξι υλικά. Αυτά τα υλικά, αγαπητοί μου, τα χωρίζει σε δύο κατηγορίες. Και τι λέγει; Ότι ο καθένας τι κτίζει; Σημαίνει ότι αναλόγως διαμορφώνει την προσωπικότητά του. Λέμε: «Αυτός σπουδαίος άνθρωπος, σπουδαίος Χριστιανός». Έκτισε επάνω στον θεμέλιον ΧΡΙΣΤΟΣ, με χρυσόν, με άργυρον κ.τ.λ. Ο άλλος… τιποτένιος, με ξύλα, λέει, με χορτάρι, έκτισε την καλύβα του. Τι μπορείς να κάνεις με ξύλα και χορτάρι και καλάμι, καλαμιά; Τι μπορείς να κάνεις;

Αλλά το σπουδαίον είναι, όταν θα έρθει εκείνη η ημέρα… ποια ημέρα; Της Κρίσεως. Η ημέρα η μεγάλη. Η οποία ημέρα είναι πυρ. Τι θα αντέξει εις το πυρ εκείνο; Δηλαδή, τι αντέχει εις την αιωνιότητα από τα κτισίματα τα οποία έχω κάνει επάνω εις την προσωπικότητά μου; Ό,τι γίνεται και βιώνεται εν Χριστώ Ιησού, αυτό θα μείνει εις την αιωνιότητα. Και μάλιστα, λέει ο Παύλος, είναι η πίστις κ.λπ. λέει ο Παύλος «Πᾶν δὲ ὃ οὐκ ἐκ πίστεως, ἁμαρτία ἐστίν». «Οτιδήποτε έκανες, χωρίς να το δέσεις με την πίστιν, όχι μόνον θα χαθεί την ημέρα εκείνη, αλλά και είναι επιπλέον και αμαρτία». Το καταλάβατε αυτό; Δηλαδή κάνω μία ελεημοσύνη. Καθαρά καθαρά. Δεν είναι αρετή η ελεημοσύνη; Σίγουρα ναι. Εάν δεν την κάνω στο όνομα του Ιησού Χριστού αλλά στο όνομα το δικό μου, δηλαδή τι; Να ικανοποιήσω το συναίσθημά μου, να δώσω μία καλή εντύπωση εις τους γύρω μου που με βλέπουν να κάνω μία ελεημοσύνη, να γραφεί τ’ όνομά μου εις εκείνους τους πίνακες, τις πλάκες των δωρητών και των ευεργετών, δηλαδή το ελατήριο τι είναι; Η κενοδοξία είναι. Η προβολή είναι. Δεν το έκανα λοιπόν για τον Χριστό. Αυτό πηγαίνει χαμένο. Και όχι μόνο πηγαίνει χαμένο, αλλά επιπλέον μας λέγει ο Παύλος ότι είναι και αμαρτία αυτό το πράγμα. Ας το προσέξομε λοιπόν.

Ένα ποτήρι νερού… τι ευτελέστερον θα μπορούσε να γίνει, ένα ποτήρι νερού να δώσω κάπου. Και μάλιστα λέγει ένας Ευαγγελιστής, να είναι και δροσερόν, κρύο, «νεαρόν ὕδωρ», κρύο. Δηλαδή φρεσκοαντλημένο από το πηγάδι. Να μην βαρεθώ και πάω στην βρύση της κουζίνας μου εκεί στον νεροχύτη, γιατί κάποιος μου ζήτησε νερό και το γεμίσω ένα ποτήρι και του το δώσω. Θα πάω να βγάλω από το πηγάδι. Και λέγει ότι «αν αυτό το κάνετε εις το όνομα του Χριστού, σας βεβαιώνω», λέει ο Κύριος, «ἀμὴν ἀμὴν λέγω ὑμῖν, η κίνησίς σας αυτή δεν θα πάει χαμένη». Αντίθετα, μπορεί να μετέλθομε έργα πολιτιστικά, λαμπρά και περίτεχνα, αλλά να μην δεθούν με το όνομα του Ιησού Χριστού, δεν αντέχουν στην αιωνιότητα. Δεν αντέχουν. Ποιος αρνείται ότι ο Ερμής του Πραξιτέλους είναι ένα θαυμάσιο άγαλμα; Ποιος αρνείται ότι η Αφροδίτη της Μήλου, έχει τέτοια συμμετρία… να είχα καιρό να σας περιγράψω την συμμετρία αυτού του αγάλματος. Καταπληκτικό! Που σήμερα μας το άρπαξαν οι Γάλλοι -οι έξυπνοι Ευρωπαίοι, πάντα έξυπνοι, πάντοτε έξυπνοι, ναι- και το έχουνε στο Λούβρο. Λοιπόν ας είναι. Το θέμα είναι τούτο. Όσα έργα πολιτιστικά καν κατασκευάσω, φτιάξω, θαυμάσω, αποκτήσω, ουδέν όφελος. Ουδέν όφελος. Εκείνο που θα κάνω, μόνον εάν δεθεί με τον Χριστόν, οτιδήποτε πολιτιστικό, δεθεί με τον Χριστόν, γίνει στο όνομα του Χριστού, αυτό θα αντέξει την ημέρα εκείνη ως πράξις. Όχι βεβαίως ως κτίριο. Κάνω ένα ορφανοτροφείο. Εάν το έκανα για να μαζευτούν τα ορφανά παιδάκια κ.τ.λ. κ.τ.λ. δεν υπάρχει αντίρρησις ότι θα καταστραφεί. Και μάλιστα, πόσα κτίστηκαν και πόσα καταστρέφονται μέχρι που να τελειώσει η ιστορία. Εάν το έκανα για το όνομα του Χριστού, θα μείνει η πράξις μου. Όχι το κτίριο. Εάν δεν το έκανα στο όνομα του Χριστού, αλλά για την δική μου την φήμη, θα πάει χαμένο.

Ο Παύλος, λοιπόν, ανέφερε, όπως είδαμε, δύο κατηγορίες υλικών πολυτίμων και ευτελών. Τα πολύτιμα υλικά, είπαμε είναι ο χρυσός, ο άργυρος, είναι οι τίμιοι λίθοι. Τι είναι τα άλλα; Με τα οποία κτίζονται μέγαρα, παλάτια κτίζονται. Τα άλλα υλικά, ξύλα, χορτάρι, καλάμι· που κτίζονται συνήθως ευτελείς καλύβες. Το κάθε υλικό, το δοκιμάζει το πυρ, όπως σας είπα. Έτσι και τα έργα μας, που εποικοδομήθηκαν στον θεμέλιον ΧΡΙΣΤΟΣ, το πυρ της ημέρας εκείνης θα το δοκιμάσει.

Γράφει ο Παύλος: «Ἑκάστου τὸ ἔργον φανερὸν γενήσεται (:το έργο του καθενός θα γίνει φανερό) · ἡ γὰρ ἡμέρα δηλώσει - Ποια ημέρα; Εκείνη. Η μεγάλη. Του Χριστού-· ὅτι ἐν πυρὶ ἀποκαλύπτεται (:θα περάσουν από το πυρ της δοκιμασίας)· καὶ ἑκάστου τὸ ἔργον ὁποῖόν ἐστι τὸ πῦρ δοκιμάσει. Εἴ τινος τὸ ἔργον μενεῖ (:όποιου το έργον θα μείνει) ὃ ἐπῳκοδόμησε, μισθὸν λήψεται(:θα πάρει μισθόν)». Προσέξτε κάτι, αν θέλετε. Λέει «μισθόν λήψεται». Είναι κάτι παραπέρα από το θέμα της σωτηρίας ο μισθός. Αν ο Παύλος σώθηκε, σωθώ κι εγώ, μπορώ να συγκρίνω το δικό μου το έργο με το έργο του Παύλου; Και εκείνος σώθηκε, και εγώ ας πούμε ότι μπορώ να σωθώ. Ο μισθός είναι στο πόσο κοπίασα. Τι έκανα. «Μισθόν λήψεται». Και είναι γνωστό, από κάποιες παραβολές που μας είπε ο Χριστός, υπάρχει διαφοροποίησις στον μισθόν. Μπορώ εγώ να έχω την πρώτην θέσιν στην Βασιλεία του Θεού εγώ ο τιποτένιος, μπροστά σε έναν Παύλο; Είναι δυνατόν ποτέ; Ο Παύλος είπε: «Ἀστήρ ἀστέρος διαφέρει ἐν δόξῃ»· κ.λπ. κ.λπ.

Ακόμη: «Εἴ τινος τὸ ἔργον κατακαήσεται(:όποιου το έργο καεί), ζημιωθήσεται (:θα ζημιωθεί), αὐτὸς δὲ σωθήσεται, οὕτως δὲ ὡς διὰ πυρός». Εδώ υπάρχουν διάφορες ερμηνείες στο τελευταίον ημιστιχίον. Ίσως η καλυτέρα ερμηνεία είναι η εξής: «Αυτός θα σωθεί, δηλαδή θα βρεθεί γυμνός»… πώς κάποια στιγμή είμαι στο σπίτι μου και κοιμάμαι. Βέβαια, είμαι με το νυχτικό μου ας το πούμε. Κάποια στιγμή λοιπόν, φωτιά, φωτιά στο σπίτι! Δεν μου λέτε, εκείνη την ώρα, τι, θα πάω να πάρω τα ρούχα μου από την ντουλάπα; Ή θα πεταχτώ έξω; Το σπίτι κάηκε. Με όλα τα υπάρχοντα. Εγώ πώς έμεινα; Γυμνός. Δηλαδή χωρίς να έχω τίποτα. Έτσι θα βρεθούν οι άνθρωποι, όταν δεν χτίσουν σωστά, με σωστά υλικά. Θα μείνουν γυμνοί, τελείως γυμνοί.

Και όπως λέει ο Ζιγαβηνός- προσέξτε αυτό: «Δια τῶν ξύλων καί τοῦ χόρτου καί τῆς καλάμης, τά διάφορα εἴδη τῆς ἀτίμου κακίας ὅτι εἶναι ἐστίν». Δηλαδή τι είναι αυτά τα δεύτερα υλικά, ξύλα, καλάμι κ.τ.λ; Είναι, λέει, τα άτιμα έργα. Όχι τα.. ξέρω γω, μικρά. Ας πούμε, έδωσα ένα λεπτό, ένα δίλεπτο της χήρας ελεημοσύνη. Δεν είναι αυτό. Ο Χριστός είπε ωραιότατα, ότι η γυναίκα αυτή έβαλε όλη της την περιουσία. Το δίλεπτον της χήρας. Επαινείται. Είναι, λοιπόν, τα άτιμα έργα, τα ευτελή, τα τιποτένια. Και προσθέτει ο Μέγας Αθανάσιος: «Τάς πονηράς πράξεις». Τι είναι αυτό; Επάνω εις τον θεμέλιον ΧΡΙΣΤΟΣ, θέτω τις πονηρές μου πράξεις, τις πορνείες μου, τις μοιχείες μου, τις κλοπές μου. Ναι. Ο άγιος Γρηγόριος ο Νύσσης λέει: «Ἡ τῆς κακίας φύσις ἥτις εἰς οὐδέν ἄλλο ἤ εἰς πυρός δαπάνην παρασκευάζεται». Είναι η φύσις της κακίας, τα κακά έργα. Αυτά, λέει, παρασκευάζουν…τι παρασκευάζουν; Την δαπάνη στην φωτιά. Και ο Ωριγένης λέγει: «Τήν κακίαν καί τά ἐπ’ αὐτῆς πραττόμενα καί τροπικῶς λεγόμενα, ξύλα εἶναι ( :ότι είναι ξύλα, χόρτος και καλάμι)». Είναι τα κακά έργα. Αλήθεια, πώς κτίζομε την οικοδομή της υπάρξεώς μας, αγαπητοί μου; Πώς κτίζομε;

Είναι όμως και το θέμα των ποιμένων. Όταν προσφέρουν κηρύγματα, τα οποία είναι εκκοσμικευμένα για να προσελκύουν, αλλά αυτά τα κηρύγματα τα εκκοσμικευμένα, δεν σώζουν.

Αγαπητοί, αντιληφθήκαμε την σοβαρότητα των λεγομένων υπό του Παύλου; Αναφέρεται εις τους διακόνους του λόγου του Θεού, αλλά και στον κάθε πιστό που εποικοδομεί στην ύπαρξή του την αγιότητα ή την κακία. Μην σας θαμπώνει ένα κήρυγμα τάχα σύγχρονον και ελκυστικό. Δεν σώζει. Γιατί πολλές φορές είναι εκκοσμικευμένο. Τέτοια κηρύγματα δεν αντέχουν στην αιωνιότητα και δεν οδηγούν δηλαδή στη σωτηρία το ποίμνιο. Και το σωστό κήρυγμα, τάχα αναχρονισμένο, το βάζομε στην άκρη. «Α», λέει, «αυτά είναι παλιές αντιλήψεις». Όχι, αγαπητοί μου.

Εύχομαι σε όλους μας να αποκτήσομε γνήσια κριτήρια οικοδομής της σωτηρίας μας. Τι θα μείνει ή τι θα καεί. Γιατί αλλιώτικα θα ζήσομε την ημέρα εκείνη την μεγάλη, μεγάλες εκπλήξεις… Είθε ο Κύριος να μας ελεήσει.

ΠΡΟΣ ΔΟΞΑΝ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΤΡΙΑΔΙΚΟΥ ΘΕΟΥ

και με απροσμέτρητη ευγνωμοσύνη στον πνευματικό μας καθοδηγητή

μακαριστό γέροντα Αθανάσιο Μυτιληναίο,

ψηφιοποίηση της απομαγνητοφωνημένης ομιλίας και επιμέλεια:

Ελένη Λιναρδάκη, φιλόλογος

ΠΗΓΕΣ:

• Απομαγνητοφώνηση ομιλίας δια χειρός του αξιοτίμου κ. Αθανασίου Κ.

• http://www.arnion.gr/mp3/omilies/p_athanasios/omiliai_kyriakvn/omiliai_kyriakvn_811.mp3

«Πᾶνος»

Ἐπισκεφθεῖτε καὶ τὸ ἱστολόγιό μας στὸ blogger

https://ethnegersis.blogspot.com/

Ἑωθινόν

Ἦχος πλ. δ´ - Ἑωθινόν Θ´
ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ Κ´ 19 - 31

¹⁹ Οὔσης οὖν ὀψίας τῇ ἡμέρᾳ ἐκείνῃ τῇ μιᾷ σαββάτων, καὶ τῶν θυρῶν κεκλεισμένων ὅπου ἦσαν οἱ μαθηταὶ συνηγμένοι διὰ τὸν φόβον τῶν Ἰουδαίων, ἦλθεν ὁ Ἰησοῦς καὶ ἔστη εἰς τὸ μέσον, καὶ λέγει αὐτοῖς· Εἰρήνη ὑμῖν. ²⁰ καὶ τοῦτο εἰπὼν ἔδειξεν αὐτοῖς τὰς χεῖρας καὶ τὴν πλευρὰν αὐτοῦ. ἐχάρησαν οὖν οἱ μαθηταὶ ἰδόντες τὸν Κύριον. ²¹ εἶπεν οὖν αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς πάλιν· Εἰρήνη ὑμῖν. καθὼς ἀπέσταλκέ με ὁ πατήρ, κἀγὼ πέμπω ὑμᾶς. ²² καὶ τοῦτο εἰπὼν ἐνεφύσησε καὶ λέγει αὐτοῖς· Λάβετε Πνεῦμα ἅγιον· ²³ ἄν τινων ἀφῆτε τὰς ἁμαρτίας, ἀφίενται αὐτοῖς, ἄν τινων κρατῆτε, κεκράτηνται. ²⁴ Θωμᾶς δὲ εἷς ἐκ τῶν δώδεκα ὁ λεγόμενος Δίδυμος, οὐκ ἦν μετ’ αὐτῶν ὅτε ἦλθεν ὁ Ἰησοῦς. ²⁵ ἔλεγον οὖν αὐτῷ οἱ ἄλλοι μαθηταί· Ἑωράκαμεν τὸν Κύριον. ὁ δὲ εἶπεν αὐτοῖς· Ἐὰν μὴ ἴδω ἐν ταῖς χερσὶν αὐτοῦ τὸν τύπον τῶν ἥλων, καὶ βάλω τὸν δάκτυλόν μου εἰς τὸν τύπον τῶν ἥλων, καὶ βάλω τὴν χεῖρά μου εἰς τὴν πλευρὰν αὐτοῦ, οὐ μὴ πιστεύσω. ²⁶ Καὶ μεθ’ ἡμέρας ὀκτὼ πάλιν ἦσαν ἔσω οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ καὶ Θωμᾶς μετ’ αὐτῶν. ἔρχεται ὁ Ἰησοῦς τῶν θυρῶν κεκλεισμένων, καὶ ἔστη εἰς τὸ μέσον καὶ εἶπεν· Εἰρήνη ὑμῖν. ²⁷ εἶτα λέγει τῷ Θωμᾷ· Φέρε τὸν δάκτυλόν σου ὧδε καὶ ἴδε τὰς χεῖράς μου, καὶ φέρε τὴν χεῖρά σου καὶ βάλε εἰς τὴν πλευράν μου, καὶ μὴ γίνου ἄπιστος, ἀλλὰ πιστός. ²⁸ καὶ ἀπεκρίθη Θωμᾶς καὶ εἶπεν αὐτῷ· Ὁ Κύριός μου καὶ ὁ Θεός μου. ²⁹ λέγει αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς· Ὅτι ἑώρακάς με, πεπίστευκας· μακάριοι οἱ μὴ ἰδόντες καὶ πιστεύσαντες. ³⁰ Πολλὰ μὲν οὖν καὶ ἄλλα σημεῖα ἐποίησεν ὁ Ἰησοῦς ἐνώπιον τῶν μαθητῶν αὐτοῦ, ἃ οὐκ ἔστι γεγραμμένα ἐν τῷ βιβλίῳ τούτῳ· ³¹ ταῦτα δὲ γέγραπται ἵνα πιστεύσητε ὅτι Ἰησοῦς ἐστιν ὁ Χριστὸς ὁ υἱὸς τοῦ Θεοῦ, καὶ ἵνα πιστεύοντες ζωὴν ἔχητε ἐν τῷ ὀνόματι αὐτοῦ.

Ἑρμηνευτικὴ ἀπόδοση Παναγιώτη Ν. Τρεμπέλα

Ἦχος πλ. δ´ - Ἑωθινόν Θ´
ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ Κ´ 19 - 31

¹⁹ Εἰς ἐπιβεβαίωσιν λοιπὸν τῆς μαρτυρίας ταύτης τῆς Μαρίας, ὅταν ἐβράδυασε κατὰ τὴν ἡμέραν ἐκείνην, τὴν πρώτην τῆς ἑβδομάδος, καὶ ἐνῷ αἱ θύραι τοῦ σπιτιοῦ, ὅπου ἦσαν μαζευμένοι οἱ μαθηταί, ἦσαν κλεισταὶ ἕνεκα τοῦ φόβου, ποὺ εἶχαν οὗτοι διὰ τοὺς Ἰουδαίους, ἦλθεν ὁ Ἰησοῦς καὶ ἐστάθη εἰς τὸ μέσον καὶ εἶπεν εἰς αὐτούς· ἂς εἶναι εἰρήνη εἰς σᾶς. ²⁰ Καὶ ἀφοῦ εἶπε τοῦτο, ἔδειξεν εἰς αὐτοὺς τὰς χεῖρας καὶ τὴν πλευράν του διὰ να ἴδουν τὰ σημάδια τῶν πληγῶν καὶ πεισθοῦν, ὅτι αὐτὸς ἦτο ὁ σταυρωθεὶς Διδάσκαλός των. Κατόπιν λοιπὸν τῆς πληροφορίας, τὴν ὁποίαν διὰ τῆς ἐπιδείξεως αὐτῆς τῶν θεραπευθεισῶν πληγῶν ἐσχημάτισαν, ἐχάρησαν οἱ μαθηταί, ὅταν εἶδαν τὸν Κύριον. ²¹ Ὅταν λοιπὸν ἡσύχασε κάπως ἡ πρώτη σφοδρὰ συγκίνησις, ποὺ ἐδοκίμασαν ἐξ αἰτίας τῆς μεγάλης των χαρᾶς οἱ μαθηταί, εἶπε πάλιν εἰς αὐτοὺς ὁ Ἰησοῦς ἐν σχέσει πρὸς τὴν μέλλουσαν κλῆσιν καὶ ἀποστολὴν των· Ἂς εἶναι εἰρήνη εἰς σᾶς. Καθὼς μὲ ἀπέστειλεν ὁ Πατὴρ διὰ τὸ ἔργον τῆς σωτηρίας τῶν ἀνθρώπων, ἔτσι καὶ ἐγὼ σᾶς στέλλω πρὸς ἑξακολούθησιν τοῦ αὐτοῦ ἔργου. ²² Καὶ ἀφοῦ εἶπεν αὐτό, προκειμένου νὰ μεταδώσῃ εἰς αὐτοὺς τὴν πνοὴν τῆς νέας οὐρανίου ζωῆς, ἐνεφύσησεν εἰς τὰ πρόσωπά των, ὅπως ἄλλοτε ὁ Θεὸς εἰς τὸ πρόσωπον τοῦ Ἀδάμ, καὶ τοὺς εἶπε· Λάβετε Πνεῦμα Ἅγιον. ²³ Εἰς ὅποιους συγχωρήσετε τὰς ἁμαρτίας, τοὺς συγχωροῦνται αὐταὶ καὶ ἀπὸ τὸν Θεόν· εἰς ὅποιους δὲ τὰς κρατεῖτε ἀσυγχώρητες, θὰ μείνουν γιὰ πάντα κρατημένες. ²⁴ Ὁ Θωμᾶς ὅμως, ἕνας ἀπὸ τοὺς δώδεκα Ἀποστόλους, ποὺ ἐλέγετο ἀπὸ τοὺς ὁμιλοῦντας τὴν ἑλληνικὴν γλῶσσαν Ἑβραίους Δίδυμος, δὲν ἦτο μαζί τους, ὅταν ἦλθεν ὁ Ἰησοῦς. ²⁵ Ὅταν λοιπὸν ἦλθε, τοῦ ἔλεγαν οἱ ἄλλοι μαθηταί· Εἴδαμεν τὸν Κύριον. Αὐτὸς ὅμως τοὺς ἀπήντησεν· Ἐὰν δὲν ἴδω μὲ τὰ μάτια μου εἰς τὰς χεῖρας του τὸ σημάδι τῶν καρφιῶν καὶ δὲν βάλω τὸ δάκτυλό μου εἰς τὸ σημάδι τῶν καρφιῶν καὶ δὲν βάλω τὸ χέρι μου εἰς τὴν πλευράν του, ὥστε ὄχι μόνον μὲ τὰ μάτια μου, ἀλλὰ καὶ μὲ τὰ δάκτυλά μου νὰ βεβαιωθῶ, δὲν θὰ πιστεύσω. ²⁶ Πράγματι δὲ ὕστερα ἀπὸ ὀκτὼ ἡμέρας ἦσαν πάλιν μέσα εἰς τὸ σπίτι οἱ μαθηταὶ καὶ μαζὶ μὲ αὐτοὺς ἦτο καὶ ὁ Θωμᾶς. Ἔρχεται ὁ Ἰησοῦς, ἐνῷ ἦσαν κλεισταὶ αἰ θύραι καὶ ἐστάθη εἰς τὸ μέσον τῶν μαθητῶν καὶ εἶπεν· ἄς εἶναι εἰρήνη εἰς σᾶς. ²⁷ Ἔπειτα λέγει εἰς τὸν Θωμᾶν· Φέρε ἐδῶ τὸν δάκτυλόν σου. Καὶ ἐνῷ μὲ τὴν ψηλάφησίν σου θὰ ἐξετάζῃς τὰ σημάδια τῶν πληγῶν μου, συγχρόνως καὶ μὲ τὰ μάτια σου ἴδε τὰς χεῖράς μου καὶ φέρε κάτω ἀπὸ τὰ ἐνδύματά μου τὴν χεῖρα σου καὶ βάλε την εἰς τὴν πλευράν μου, ποὺ ἐκτυπήθη ἀπὸ τὴν λόγχην,καὶ μὴ ἀφίνῃς τὸν ἑαυτόν σου νὰ κυριευθῇ ἀπὸ τὴν ἀπιστίαν, ὥστε νὰ γίνῃς μονίμως καὶ ἀνεπανορθώτως ἄπιστος, ἀλλὰ προόδευε καὶ στηρίζου εἰς τὴν πίστιν, ὥστε νὰ γίνῃς ἀμετακίνητος καὶ ἀδιάσειστος εἰς αὐτήν. ²⁸ Καὶ ὁ Θωμᾶς τότε ἀπεκρίθη καὶ εἶπεν εἰς αὐτόν· Πιστεύω καὶ ὁμολογῶ, ὅτι εἶσαι ὁ Κύριός μου καὶ ὁ Θεός μου. ²⁹ Λέγει εἰς αὐτὸν ὁ Ἰησοῦς· Ἐπίστευσες, ἐπειδὴ μὲ εἶδες. Μακαριώτεροι καὶ περισσότερον καλοτύχοι εἶναι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι, καίτοι δὲν εἶδαν μὲ τὰ μάτια τους, ὅπως εἶδες σύ, ἐπίστευσαν. Καὶ θὰ πιστεύσουν οὕτως ὅλα τὰ μέλη τῆς Ἐκκλησίας μου κατὰ τὰς ἐπερχομένας γενεάς. ³⁰ Σύμφωνα λοιπὸν μὲ ὅσα ἐξιστορήσαμεν, ἐκτὸς ἀπὸ τὸ θαῦμα τῆς Ἀναστάσεώς του ἔκαμεν ὁ Ἰησοῦς ἐμπρὸς εἰς τὰ μάτια τῶν μαθητῶν του καὶ πολλὰ ἄλλα ἀποδεικτικὰ θαύματα, ποὺ ἐδείκνυαν τὴν θεότητά του καὶ τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι γραμμένα εἰς τὸ βιβλίον αὐτό. ³¹ Αὐτὰ δέ, ποὺ ἐξεθέσαμεν, ἐγράφησαν διὰ νὰ πιστεύσετε, ὅτι ὁ Ἰησοῦς εἶναι ὁ ὑπὸ τῶν προφητῶν προκηρυχθεὶς Χριστός, ὁ μονογενὴς Υἱός τοῦ Θεοῦ, καὶ ἵνα πιστεύοντες ἔχετε ὡς ἀναφαίρετον κτῆμα σας τὴν νέαν καὶ θείαν καὶ αἰωνίαν ζωήν, ἡ ὁποία μεταδίδεται εἰς τὰς ψυχὰς τῶν ἀνθρώπων διὰ μέσου αὐτοῦ καὶ τῆς ἐπικλήσεως τοῦ ὀνόματός του.

Εὐαγγέλιον

ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ ΙΔ´ 22 - 34

²² Καὶ εὐθέως ἠνάγκασεν ὁ Ἰησοῦς τοὺς μαθητὰς αὐτοῦ ἐμβῆναι εἰς τὸ πλοῖον καὶ προάγειν αὐτὸν εἰς τὸ πέραν, ἕως οὗ ἀπολύσῃ τοὺς ὄχλους. ²³ καὶ ἀπολύσας τοὺς ὄχλους ἀνέβη εἰς τὸ ὄρος κατ’ ἰδίαν προσεύξασθαι. ὀψίας δὲ γενομένης μόνος ἦν ἐκεῖ. ²⁴ τὸ δὲ πλοῖον ἤδη μέσον τῆς θαλάσσης ἦν, βασανιζόμενον ὑπὸ τῶν κυμάτων· ἦν γὰρ ἐναντίος ὁ ἄνεμος. ²⁵ τετάρτῃ δὲ φυλακῇ τῆς νυκτὸς ἀπῆλθε πρὸς αὐτοὺς ὁ Ἰησοῦς περιπατῶν ἐπὶ τῆς θαλάσσης. ²⁶ καὶ ἰδόντες αὐτὸν οἱ δὲ μαθηταὶ ἐπὶ τὴν θάλασσαν περιπατοῦντα ἐταράχθησαν λέγοντες ὅτι φάντασμά ἐστι, καὶ ἀπὸ τοῦ φόβου ἔκραξαν. ²⁷ εὐθέως δὲ ἐλάλησεν αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς λέγων· Θαρσεῖτε, ἐγώ εἰμι· μὴ φοβεῖσθε. ²⁸ ἀποκριθεὶς δὲ αὐτῷ ὁ Πέτρος εἶπε· Κύριε, εἰ σὺ εἶ, κέλευσόν με πρὸς σὲ ἐλθεῖν ἐπὶ τὰ ὕδατα· ²⁹ ὁ δὲ εἶπεν, Ἐλθέ. καὶ καταβὰς ἀπὸ τοῦ πλοίου ὁ Πέτρος περιεπάτησεν ἐπὶ τὰ ὕδατα ἐλθεῖν πρὸς τὸν Ἰησοῦν. ³⁰ βλέπων δὲ τὸν ἄνεμον ἰσχυρὸν ἐφοβήθη, καὶ ἀρξάμενος καταποντίζεσθαι ἔκραξε λέγων· Κύριε, σῶσόν με. ³¹ εὐθέως δὲ ὁ Ἰησοῦς ἐκτείνας τὴν χεῖρα ἐπελάβετο αὐτοῦ καὶ λέγει αὐτῷ· Ὀλιγόπιστε! εἰς τί ἐδίστασας; ³² καὶ ἐμβάντων αὐτῶν εἰς τὸ πλοῖον ἐκόπασεν ὁ ἄνεμος. ³³ οἱ δὲ ἐν τῷ πλοίῳ ἐλθόντες προσεκύνησαν αὐτῷ λέγοντες· Ἀληθῶς Θεοῦ υἱὸς εἶ. ³⁴ Καὶ διαπεράσαντες ἦλθον εἰς τὴν γῆν Γεννησαρέτ.

Ἑρμηνευτικὴ ἀπόδοση Παναγιώτη Ν. Τρεμπέλα

ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ ΙΔ´ 22 - 34

²² Καὶ ἀμέσως ὁ Ἰησοῦς διὰ νὰ μὴ παρασυρθοῦν οἱ μαθηταί του ἀπὸ τὸν ἐνθουσιασμὸν τοῦ πλήθους, ποὺ ἤθελε νὰ τὸν ἀνακηρύξῃ βασιλέα, ἠνάγκασεν αὐτοὺς νὰ ἔμβουν εἰς τὸ πλοῖον καὶ νὰ περάσουν προτήτερα ἀπὸ αὐτὸν εἰς τὸ ἀπέναντι μέρος τῆς λίμνης, ἕως ὅτου αὐτὸς διαλύσῃ τὰ πλήθη τοῦ λαοῦ. ²³ Καὶ ἀφοῦ διέλυσε τὰ πλήθη, ἀνέβη εἰς τὸ βουνὸν διὰ νὰ προσευχηθῇ μόνος του. Ὅταν δὲ ἐβράδυασε καλά, ἦτο ἐκεῖ μοναχός. ²⁴ Τὸ δὲ πλοῖον εἶχε προχωρήσει πλέον εἰς τὸ μέσον τῆς λίμνης καὶ συνεταράσσετο ἀπὸ τὰ κύματα. Διότι ἦτο ἐναντίος ὁ ἄνεμος. ²⁵ Κατὰ δὲ τὸ τελευταῖον τρίωρον τῆς νυκτός, ὁπότε παρελάμβανε τὴν στρατιωτικὴν φρουρὰν τὸ τέταρτον τμῆμα τῶν σκοπῶν, ἔφυγεν ἀπὸ τὸ ὅρος καὶ ἦλθε πρὸς αὐτοὺς ὁ Ἰησοῦς, περιπατῶν ἐπάνω εἰς τὴν θάλασσαν, σὰν νὰ ἦτο αὐτὴ ξηρά. ²⁶ Καὶ ὅταν τὸν εἶδαν οἱ μαθηταὶ νὰ περιπατῇ ἐπάνω εἰς τὴν θάλασσαν, ἐταράχθησαν λέγοντες, ὅτι αὐτὸ ποὺ ἔβλεπαν εἶναι φάντασμα. Καὶ ἀπὸ τὸν φόβον τους ἀφῆκαν κραυγήν. ²⁷ Ἀμέσως ὅμως ὡμίλησεν εἰς αὐτοὺς ὁ Ἰησοῦς καὶ εἶπεν· Ἔχετε θάρρος. Ἐγὼ εἶμαι. Μὴ φοβεῖσθε. ²⁸ Ἀπεκρίθη δὲ εἰς αὐτὸν ὁ Πέτρος καὶ εἶπε· Κύριε, ἐὰν εἶσαι σύ, διατάξέ με νὰ ἔλθω πρὸς σὲ ἐπάνω εἰς τὰ νερά. ²⁹ Ὁ δὲ Κύριος εἶπεν· Ἐλθέ. Καὶ ἀφοῦ κατέβη ἀπὸ τὸ πλοῖον ὁ Πέτρος, περιεπάτησεν ἐπάνω εἰς τὰ νερὰ διὰ νὰ ἔλθῃ πρὸς τὸν Ἰησοῦν. ³⁰ Ἀλλ’ ὅταν εἶδε τὸν ἀέρα, ὅτι ἦτο δυνατός, ἐκλονίσθη ἡ πίστις του καὶ ἐφοβήθη, καὶ σὰν ἤρχισε νὰ βουλιάζῃ, ἐφώναξε δυνατὰ καὶ εἶπε· Κύριε, σῶσε με, διότι κινδυνεύω νὰ πνιγῶ. ³¹ Ἀμέσως δὲ ὁ Ἰησοῦς ἤπλωσε τὴν χεῖρα του, τὸν ἔπιασε καὶ τοῦ εἶπε· Ὀλιγόπιστε, διατὶ ἐδείλιασες; ³² Καὶ ὅταν ὁ Χριστὸς καὶ ὁ Πέτρος ἐμβῆκαν εἰς τὸ πλοῖον, ἡσύχασεν ὁ ἄνεμος. ³³ Αὐτοὶ δέ, ποὺ ἦσαν ἀπὸ προτήτερα εἰς τὸ πλοῖον, ἦλθαν καὶ τὸν ἐπροσκύνησαν μὲ πολλὴν εὐλάβειαν λέγοντες· Ἀληθινά, εἶσαι Υἱὸς τοῦ Θεοῦ. ³⁴ Καὶ ἀφοῦ ἐπέρασαν ἀπὸ τὸ ἕν μέρος τῆς λίμνης εἰς τὸ ἄλλο, ἦλθαν εἰς τὴν χώραν Γεννησαρέτ.

Ἀπόστολος

ΠΡΟΣ ΚΟΡΙΝΘΙΟΥΣ Α’ Γ´ 9 - 17

⁹ Θεοῦ γάρ ἐσμεν συνεργοί· Θεοῦ γεώργιον, Θεοῦ οἰκοδομή ἐστε. ¹⁰ Κατὰ τὴν χάριν τοῦ Θεοῦ τὴν δοθεῖσάν μοι ὡς σοφὸς ἀρχιτέκτων θεμέλιον τέθεικα, ἄλλος δὲ ἐποικοδομεῖ· ἕκαστος δὲ βλεπέτω πῶς ἐποικοδομεῖ· ¹¹ θεμέλιον γὰρ ἄλλον οὐδεὶς δύναται θεῖναι παρὰ τὸν κείμενον, ὅς ἐστιν Ἰησοῦς Χριστός. ¹² εἰ δέ τις ἐποικοδομεῖ ἐπὶ τὸν θεμέλιον τοῦτον χρυσόν, ἄργυρον, λίθους τιμίους, ξύλα, χόρτον, καλάμην, ¹³ ἑκάστου τὸ ἔργον φανερὸν γενήσεται· ἡ γὰρ ἡμέρα δηλώσει· ὅτι ἐν πυρὶ ἀποκαλύπτεται· καὶ ἑκάστου τὸ ἔργον ὁποῖόν ἐστι τὸ πῦρ δοκιμάσει. ¹⁴ εἴ τινος τὸ ἔργον μενεῖ ὃ ἐπῳκοδόμησε, μισθὸν λήψεται· ¹⁵ εἴ τινος τὸ ἔργον κατακαήσεται, ζημιωθήσεται, αὐτὸς δὲ σωθήσεται, οὕτως δὲ ὡς διὰ πυρός. ¹⁶ Οὐκ οἴδατε ὅτι ναὸς Θεοῦ ἐστε καὶ τὸ Πνεῦμα τοῦ Θεοῦ οἰκεῖ ἐν ὑμῖν; ¹⁷ εἴ τις τὸν ναὸν τοῦ Θεοῦ φθείρει, φθερεῖ τοῦτον ὁ Θεός· ὁ γὰρ ναὸς τοῦ Θεοῦ ἅγιός ἐστιν, οἵτινές ἐστε ὑμεῖς.

Ἑρμηνευτικὴ ἀπόδοση Παναγιώτη Ν. Τρεμπέλα

ΠΡΟΣ ΚΟΡΙΝΘΙΟΥΣ Α’ Γ´ 9 - 17

9 Εἴμεθα καὶ οἰ δύο ἕνα, διότι καὶ ἐκεῖνοι ποὺ φυτεύουν καὶ ἐκεῖνοι ποὺ ποτίζουν εἴμεθα συνεργάται τοῦ Θεοῦ εἰς τὸ ἔργον του, ποὺ ἀποβλέπει εἰς τὴν σωτηρίαν σας. Εἶσθε ἀγρός, ὁ ὁποῖος ἀνήκει εἰς τὸν Θεόν καὶ καλλιεργεῖται ἀπὸ αὐτόν. Εἶσθε οἰκοδομὴ τοῦ Θεοῦ, ποὺ κτίζεται ἀπὸ αὐτὸν μὲ ὄργανά του καὶ κτίστας τοῦ ἠμᾶς. 10 Σύμφωνα μὲ τὴν χάριν τοῦ Θεοῦ, ποὺ μοῦ ἐδόθη διὰ να θεμελιώνω Ἐκκλησίας μεταξὺ τῶν ἐθνῶν, σὰν ἔμπειρος ἀρχιμάστορας ἔχω θέσει θεμέλιον στερεόν, ἄλλος δὲ συνεχίζει ἐπ’ αὐτοῦ τὸ κτίσιμον. Ἀλλ’ ὁ καθένας ἀπὸ τοὺς κτίστας ἄς προσέχῃ, πῶς οἰκοδομεῖ ἐπάνω εἰς τὸ θεμέλιον. 11 Δὲν ἔχει πλέον αὐτὸς δουλειὰ μὲ τὸ θεμέλιον. Διότι κανένας δὲν ἠμπορεῖ νὰ βάλῃ ἄλλον θεμέλιον λίθον ἐκτὸς ἐκείνου, ποὺ εὑρίσκεται τώρα ἀμετακίνητος καὶ ἄσειστος εἰς τὴν βάσιν τῆς οἰκοδομῆς. Καὶ ὁ θεμέλιος αὐτὸς εἶναι ὁ Ἰησοϋς Χριστός. 12 Ἑγὼ λοιπὸν ἐθεμελίωσα καλά. Ἐὰν ὅμὼς κανεὶς κτίζῃ ἐπάνω εἰς τὸν θεμέλιον αὐτὸν κτίσιμον πολύτιμον σὰν τὸν χρυσὸν ἢ τὸν ἄργυρον ἢ τοὺς πολυτίμους λίθους ἢ κτίσιμον σανιδένιο ἢ ἀχυρένιο ἢ καλαμένιο, 13 τοῦ καθενὸς κτίστου τὸ ἔργον θὰ γίνῃ φανερόν. Διότι ἡ ἡμέρα τῆς Κρίσεως θὰ τὸ ξεσκεπάσῃ καὶ θὰ τὸ φανέρωσῃ. Καὶ θὰ τὸ ξεσκεπάσῃ, διότι ἡ ἡμέρα ἐκείνη θὰ ἀποκαλυφθῇ συντροφευμένη μὲ τὴν δραστικὴν σὰν τὴν φωτιὰν ἐνέργειαν τῆς θείας δικαιοσύνης. Καὶ τοῦ καθενὸς τὸ ἕργον σὰν τί νὰ εἶναι θὰ ζυγίσῃ ἐπακριβῶς ὁ Θεὸς καὶ θὰ φανερώσῃ τὴν πραγματικήν του ἀξίαν σὰν ἄλλο πῦρ, ποὺ κατακαίει κάθε εὔφλεκτον ὑλικόν. 14 Ἐὰν τὸ ἔργον κάποιου, τὸ ὁποῖον αὐτὸς ἔκτισεν ἐπάνω εἰς τὸν αἰώνιον θεμέλιον, ποὺ εἶναι ὁ Χριστός, θὰ μένῃ καὶ δὲν θὰ καίεται ἀπὸ τὸ πῦρ τῆς θείας κρίσεως, αὐτὸς θὰ λάβῃ μισθόν. 15 Ἐὰν τὸ ἔργον κάποιου ἄλλου κατακαῇ καὶ δὲν ἀνθέξῃ εἰς τὸ πῦρ τῆς θείας κρίσεως, αὐτὸς θὰ ζημιωθῇ, διότι οἰ κόποι του δὲν θὰ ἀνταμειφθοῦν. Αὐτὸς ὅμως θὰ σωθῇ μόλις καὶ μετὰ βίας· θὰ σωθῇ δηλαδὴ σὰν ἐκεῖνον, ποὺ περνᾷ μέσα ἀπὸ τὰς φλόγας τοῦ πυρὸς καὶ διατρέχει κίνδυνον μέγαν. Ἔτσι καὶ αὐτὸς θὰ σωθῇ, ἐὰν τελικῶς ἀνθέξη εἰς τὸ πῦρ τῆς θείας κρίσεως. 16 Εἶπα ἀρκετὰ διὰ τοὺς κτίστας. Ἂς ἔλθω τώρα καὶ εἰς ἐκείνους, ποὺ ἀντὶ νὰ κτίζουν καταστρέφουν τὴν οἰκοδομήν. Δὲν γνωρίζετε ἀπὸ τὴν πεῖραν τῆς χριστιανικῆς ζωῆς σας, ὅτι εἶσθε ναὸς τοῦ Θεοῦ καὶ ὅτι τὸ Πνεῦμα τοῦ Θεοῦ κατοικεῖ μέσα σας; 17 Ἐὰν λοιπὸν κανεὶς μὲ τὴν πλανεμένην διδασκαλίαν του καὶ τοὺς φατριασμούς του καταστρέφῃ τὸν ναὸν τοῦ Θεοῦ, θὰ καταστρέψῃ τοῦτον ὁ Θεὸς. Θὰ τὸν καταστρέψῃ δὲ, διότι ὁ ναὸς τοῦ Θεοῦ εἶναι ἅγιος. Εἶναι ἀφιερωμένος εἰς αὐτὸν καὶ εἶναι ἰδικόν του κτῆμα. Εἶναι ἱερὸς καὶ ἀπαραβίαστος. Τέτοιος δὲ ναός τοῦ Θεοῦ ἅγιος ναός, εἶσθε σεῖς.

Πηγή: https://www.saint.gr/

«Πᾶνος»

Ἐπισκεφθεῖτε καὶ τὸ ἱστολόγιό μας στὸ blogger

https://ethnegersis.blogspot.com/

ΜΝΗΜΗ ΤΩΝ ΑΓΙΩΝ ΕΠΤΑ ΜΑΚΚΑΒΑΙΩΝ

Απόσπασμα απομαγνητοφωνημένης ομιλίας μακ. αρχιμανδρίτου Αθανασίου Μυτιληναίου

από τη σειρά «Η ΑΝΑΣΤΑΣΙΣ ΤΩΝ ΝΕΚΡΩΝ»

με θέμα:

«Η ΑΝΑΣΤΑΣΙΣ ΤΩΝ ΝΕΚΡΩΝ. ΜΑΡΤΥΡΙΑΙ ΕΚ ΤΗΣ ΠΑΛΑΙΑΣ ΔΙΑΘΗΚΗΣ»

[εκφωνήθηκε στην Ιερά Μονή Κομνηνείου Λαρίσης στις 20-4-1980]

[Θέμα 2ον]

Η αλήθεια ότι θα έχομε την ανάσταση των νεκρών, είναι ένα δόγμα πίστεως αποκλειστικά χριστιανικό και ουδέποτε το συνέλαβε φιλοσοφική σκέψις. Ανήκει, δηλαδή, αποκλειστικά εις τον χώρον της σοφίας, της δυνάμεως και της αγάπης του Θεού. Ωστόσο, όπως ο Θεός δεν άφησε αμάρτυρον τον εαυτόν Του, από της εποχής του Αδάμ έως της εποχής του Αβραάμ, έτσι ακριβώς δεν άφησε και αμάρτυρον την αλήθειαν της καθολικής αναστάσεως των ανθρώπων.

Τοιουτοτρόπως παρατηρούμε εις τα βιβλία της Παλαιάς Διαθήκης μιαν προοδευτικήν και, επί το σαφέστερον, αποκάλυψιν αυτής της παμμεγίστης αληθείας. Αξίζει να ασχοληθούμε με αυτές τις μαρτυρίες που δίδει ο Χριστός μέσα εις τον δικό Του λόγο. Και πώς η αλήθεια αυτή, ο λόγος αυτός, πηγαίνει, όπως σας είπα, διαρκώς επί το προοδευτικότερον εις την σαφήνειαν του θέματος.

Είναι γνωστή η ιστορία του Ιώβ. Μέσα εις την φρίκην της λέπρας του, αλλά και την πικρίαν των λόγων των τριών φίλων του, που ήρθαν να τον παρηγορήσουν, μεταξύ των άλλων, είπε ο Ιώβ και σ’ αυτούς και τα εξής αξιοσημείωτα, τα οποία αποτελούν το κεντρικότατον σημείον όλου εκείνου του θαυμασίου διαλόγου, που υπάρχει ανάμεσα στους τρεις φίλους βασιλείς, παρηγόρους της δυστυχίας του τέως άρχοντος Ιώβ, αλλά και εις το επίλογον, που θα είναι ο Θεός που θα ομιλεί, χωρίς να ανοίγει πλέον διάλογον. Είναι τα εξής λόγια: «Οἶδα (:Γνωρίζω) - λέει ο Ιώβ- ὅτι ἀέναός ἐστιν ὁ ἐκλύειν με μέλλων ἐπὶ γῆς. Ἀναστήσει δὲ τὸ δέρμα μου τὸ ἀναντλοῦν ταῦτα· παρὰ γὰρ Κυρίου ταῦτά μοι συνετελέσθη, ἃ ἐγὼ ἐμαυτῷ συνεπίσταμαι, ἃ ὁ ὀφθαλμός μου ἑώρακε καὶ οὐκ ἄλλος, πάντα δέ μοι συντετέλεσται ἐν κόλπῳ». Δηλαδή: «Αιώνιος είναι Εκείνος που μέλλει να με ελευθερώσει από τα δεινά της επιγείου μου, αυτής, ζωής. Θα αναστήσει το σώμα μου, που γεύεται εξαντλητικά όλα αυτά τα δεινά· διότι από τον Κύριον και παντοδύναμον Θεόν θα συντελεσθεί αυτή η ανάστασις. Αυτά τα οποία εγώ μέσα μου γνωρίζω πολύ καλά, τα γνωρίζω με το μάτι της ψυχής· τα βλέπει το μάτι της πίστεως, ο οφθαλμός της πίστεως και κανείς άλλος. Όλα αυτά δε, τα θεωρώ ήδη πραγματοποιηθέντα, με την ελπίδα που μου δίνει η πίστις μου, η οποία αναπαύεται ‘’ἐν κόλπῳ’’, μέσα στην καρδιά μου».

Ώστε, λοιπόν, ξεπερνά την αρρώστιά του ο πολύαθλος Ιώβ, ξεπερνά και τον εαυτόν του. Και βλέπει, ω… εκείνο που λέγει: «κανείς δεν βλέπει, παρά μόνο εγώ βλέπω, βλέπω με το μάτι της ψυχής μου, το μεγαλείο αυτό ότι ο Θεός θα με αναστήσει. Θα μου δώσει καινούριο δέρμα, θα μου δώσει καινούριο σώμα». Μην πει κάποιος ότι θα του έδινε την ίασιν. Μην ξεχνούμε ότι πίσω από τις ιστορικές διαστάσεις ενός γεγονότος πάντοτε υπάρχει εκείνο το μακρινό, που πραγματοποιείται εις το πρόσωπον του Μεσσίου και εις τα έργα Του. Αν δεν ήταν έτσι, δεν θα τα διέσωζε αυτά όλα η Αγία Γραφή. Αν θέλομε πραγματικά να καταλαβαίνομε τον λόγο του Θεού και να μπούμε στο αληθές πνεύμα, όπως το Πνεύμα του Θεού κατέγραψε τις μεγάλες αυτές αλήθειες, έτσι πρέπει να τα βλέπομε.

Γράφει ο Ωσηέ, στο 13^ο κεφάλαιο, στίχος 14: «Ἐκ χειρὸς ᾅδου ῥύσομαι καὶ ἐκ θανάτου λυτρώσομαι αὐτούς (:Θα τους γλυτώσω - λέει ο Θεός - από το χέρι του Άδου και θα τους λυτρώσω από τον θάνατον). Ποῦ ἡ δίκη σου, θάνατε; Ποῦ τὸ κέντρον σου, ᾅδη; (:Πού η καταδίκη που επέφερες εις όλους τους ανθρώπους να αποθάνουν –προσωποποιώντας τον θάνατον- ω θάνατε; Πού είναι το κεντρί σου το δηλητηριασμένο σαν άλλη σφήκα, ω άδη, που τους μάζευες όλους;)». Ο λόγος δε αυτός μας θυμίζει εκείνο που θα πει αργότερα ο Απόστολος Παύλος εις το 15^ον του κεφάλαιο, το θαυμάσιο αυτό, εις την Α΄ προς Κορινθίους επιστολή του, που θα επανέλθομε και θα επανέλθομε εις το κεφάλαιον αυτό, που λέγει τα ίδια ακριβώς λόγια.

Ο προφήτης Ησαΐας εις το 26^ον κεφάλαιον, στίχος 19, γράφει ακόμα σαφέστερα. Βλέπετε ότι πάμε προοδευτικά επί το σαφέστερον και σαφέστερον: «Ἀναστήσονται οἱ νεκροί, καὶ ἐγερθήσονται οἱ ἐν τοῖς μνημείοις (:Θα αναστηθούν οι νεκροί και θα σηκωθούν αυτοί που είναι μέσα στα μνήματα)». Δηλαδή παρατηρούμε να υπάρχει ένας ρεαλισμός. Αλλά αυτός ο ρεαλισμός είναι τόσο έντονος εις τις παρακάτω προφητείες, ώστε, αγαπητοί μου, μας καταπλήσσει, ώστε να αποκλειστεί κάθε περίπτωση αλληγορίας ή μεταφοράς.

Περίφημοι είναι οι τελευταίοι λόγοι των επτά μαρτυρησάντων Μακκαβαίων, μαζί με την μητέρα τους την Σολομονή και τον διδάσκαλό τους τον Ελεάζαρο, επί Αντιόχου του Επιφανούς, εκ των επιγόνων του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Είναι γνωστό ότι ο Αντίοχος ο Επιφανής, πραγματικά εβασάνισε τους Εβραίους τότε· τους ευσεβείς Εβραίους. Όχι όλους τους Εβραίους. Τους ευσεβείς Εβραίους. Διότι επεθύμει να τους εξελληνίσει. Εξάλλου γι’αυτό τον λόγο γράφτηκε η Σοφία Σειράχ, για να θέσει ένα πρόχωμα εξελληνισμού των Εβραίων.

Και όταν λέμε «ελληνισμός», προσέξτε παρακαλώ αυτό το σημείο, γιατί ίσως θα πείτε από μέσα σας: «Δεν θα ήταν καλά οι Εβραίοι να είχαν γίνει Έλληνες; Γιατί να μην είχαν γίνει Έλληνες;». Όταν λέμε «Ελλάς», «ελληνισμός», «ελληνικό πνεύμα» δεν είναι πλέον ένα γεωγραφικό σημείον. Αλλά είναι μία νοοτροπία, ένας τρόπος του σκέπτεσθαι. Διότι, αν υποτεθεί ότι η Ελλάς απλώθηκε τότε στα πέρατα της Οικουμένης και χάσαμε όλες εκείνες τις κατακτήσεις που έγιναν από το χέρι του Μεγάλου Αλεξάνδρου, δεν σημαίνει ότι η Ελλάς έσβησε. Καταρχάς, βέβαια, γεωγραφικά υπάρχει, η Ελλάς, η γνωστή μας ηπειρωτική Ελλάς. Αλλά δεν είναι αυτό. Όταν λέμε «Ελλάς», εννοούμε τον τρόπον του σκέπτεσθαι, την νοοτροπία. Δεν είναι, λοιπόν, η Ελλάς ένα γεωγραφικό σημείο. Αλλά είναι αυτό που σας ανέφερα. Εξάλλου «Ελλάς» δύναται, εν ευρεία εννοία, να χαρακτηρισθεί ολόκληρη η Δύσις. Η Ευρώπη και η Αμερική δύναται να χαρακτηρισθούν «Ελλάς». Γιατί; Διότι η Δύσις σκέπτεται ελληνικά. Όταν λέμε «ελληνικά», εννοούμε ότι η σκέψις και η θεμελίωσις του πολιτισμού του δυτικού είναι ελληνική.

Αυτό ήθελε, λοιπόν, να επιβάλει ο Αντίοχος ο Επιφανής στην Παλαιστίνη, στους Εβραίους. Όχι απλώς να κατακτήσει. Γιατί ήταν κατεκτημένη η Παλαιστίνη. Την είχε κατακτήσει ο Μέγας Αλέξανδρος. Ετίθετο θέμα; Ούτε ακόμη διότι ως συνήθως οι Εβραίοι έκαναν πάντα επαναστάσεις και ήθελαν να ελευθερωθούν και ότι θα ήθελε να τους κρατά πάντα δεσμίους. Όχι. Αλλά ήθελε να επιβάλλει την αλλαγή της νοοτροπίας των Εβραίων. Την αλλαγή του σκέπτεσθαι των Εβραίων. Γι’αυτό δια πρώτη φορά στην ιστορία των Εβραίων ιδρύθηκαν γυμναστήρια ελληνικού τύπο εις τα Ιεροσόλυμα. Δια πρώτην φοράν. Και ήθελε να κάνει τους Εβραίους να σκέπτονται ελληνικά.

Όπως σήμερα, ναι μεν η Δύσις σκέπτεται ελληνικά, αλλά, παρά ταύτα, παρά ταύτα, τα φρούτα της δεν είναι ελληνικά πια. Τα θεμέλιά της είναι ελληνικά. Γι΄αυτό, γυρίζοντας πίσω, αυτό που πάρθηκε απ΄ τη Δύση, το ελληνικό πνεύμα, και ξαναγυρίζει πίσω στην Ελλάδα, δεν είναι εκείνο που έφυγε από την Ελλάδα. Είναι κάτι διαφορετικό. Βέβαια, όπως λέμε Γιάννης για την Ελλάδα, έφυγε από την Ελλάδα, Τζώνης γυρίζει στην Ελλάδα. Βέβαια, ο Τζώνης είναι ο Γιάννης, αλλά δεν είναι ο Γιάννης ακριβώς. Είναι ο Τζώνης, ο John. Ε, λοιπόν, αυτά που έρχονται πίσω τελικά έρχονται να καταστρέψουν την Ελλάδα. Κι όπως εμείς σήμερα σκεφτόμαστε ότι εισορμά το δυτικό πνεύμα, που είναι ήδη ξεφτισμένο, χάνομε την ελληνική μας ταυτότητα και προσπαθούμε να φέρομε μίαν αντίσταση σ’ αυτό που επιτελείται, το ανοσιούργημα, αυτό ακριβώς, ελπίζω τώρα να με καταλαβαίνετε, προσπαθούσαν να κάνουν τότε, τον 2^ον αιώνα προ Χριστού οι Εβραίοι για να αντιμετωπίσουν το ρεύμα της ελληνικής σκέψεως που έμπαινε μέσα εις την πατρίδα των και ήθελε να τους αλλάξει εκείνο το οποίο είχαν. Τι; Την πίστη στον αληθινό Θεό, με όλες τις προφητικές προσδοκίες περί του Μεσσίου ως Λυτρωτού της ανθρωπότητος. Είναι συνεπώς πελώριο θέμα, πραγματικά. Θα μπορούσα ώρα πολλή να σας μιλώ επάνω σε αυτό, αλλά βγαίνω από το θέμα μου, όμως.

Στις ημέρες εκείνες έτσι, μαρτύρησαν οι επτά Μακκαβαίοι. Αυτό το θαυμάσιο μαρτύριο των επτά Μακκαβαίων, που είναι υπόδειγμα χριστιανικού μαρτυρίου και μοναδικό μαρτύριο μέσα στην Παλαιά Διαθήκη, τέτοιου τύπου. Οι Εβραίοι υπέφεραν πολλά από τις πολεμικές τους επιχειρήσεις, ήττες τους κ.λπ. από εχθρούς, αλλά μαρτύριο δια την πίστιν ουδέποτε επεβλήθη εις τους Εβραίους, παρά μόνο εις τους επτά Μακκαβαίους, και αποτελούν, όπως σας είπα, υπόδειγμα, καλούπι, πρότυπον μαρτυρίου χριστιανικού. Είναι ιδεώδες μαρτύριον! Ιδεώδες.

Ε, λοιπόν, ο τρόπος με τον οποίον ομιλούν, αυτά τα επτά παλικάρια… Ήτανε μια μητέρα, χήρα ήταν, είχε πεθάνει ο σύζυγός της, και είχε αποκτήσει με αυτόν επτά αγόρια. Επτά παλικάρια, το ένα ωραιότερο και καλύτερο του άλλου. Και επειδή επέβαλε τότε ο Αντίοχος ο Επιφανής να τρώγουν χοιρινό κρέας, ήταν ένας τρόπος να καταργήσει τα βαθέα του νόμου. Όπως σήμερα λέμε: «να καταργήσομε την νηστεία», «να καταργήσομε πότε θα γιορτάζομε το Πάσχα», «να κάνομε την εβδομάδα όχι επτά ημέρες, αλλά δέκα μέρες»…, κάτι τέτοια που μοιάζουν… απέξω, απέξω, απέξω, στην πραγματικότητα, όμως, δεν είναι τίποτε άλλο παρά το δόλωμα για να πετάξομε και την ουσία. Μην σας κάνει εντύπωση αυτό. Έτσι, λοιπόν, να μη φανεί στενοκεφαλιά ότι τα παιδιά αυτά επέμεναν να μη φάνε χοιρινό κρέας. Μη φανεί στενοκεφαλιά. Αυτός ήτο ο λόγος. Έτσι, όταν προκλήθηκαν να φάνε χοιρινό κρέας, τότε είπαν το «όχι».

Και να, ο Αντίοχος ο Επιφανής τούς απειλεί ότι θα τους βασανίσει. Και τότε, σταχυολογώ, γιατί αξίζει να διαβάσετε, παρακαλώ, εις το Β΄ Μακκαβαίων, στο έβδομο κεφάλαιο, ολόκληρο το κεφάλαιο αναφέρεται εις το μαρτύριό τους, θα παρακαλέσω πολύ, σπίτι σας διαβάσατέ το, σταχυολογώ απαντήσεις από τα επτά αυτά αγόρια. Όχι απ΄όλα, από ορισμένα.

Λέγει ο δεύτερος… αφού εμαρτύρησε ο πρώτος και απέθανε, έρχεται η σειρά του δευτέρου. Ενώ αποθνήσκει ο δεύτερος, λέγει: Και είναι το βιβλίο αυτό πρωτοτύπως γραμμένο Ελληνικά. Έχει μια ωραιοτάτη γλώσσα. Όχι της μεταφράσεως:

«Σὺ μὲν, ἀλάστωρ (: Συ μεν, αλητήριε)», λέγει εις τον Αντίοχον τον Επιφανή, «ἐκ τοῦ παρόντος ἡμᾶς ζῆν ἀπολύεις - είναι δε το βιβλίο αυτό γραμμένο πρωτοτύπως ελληνικά. Έχει μία ωραιοτάτη γλώσσα. Όχι εκ μεταφράσεως. Είναι μια ωραιοτάτη γλώσσα-(: έτσι κάνεις έτσι ώστε να μας βγάλεις από τη ζωή, προώρως να πεθάνομε). Ὁ δὲ τοῦ κόσμου βασιλεὺς ἀποθανόντας ἡμᾶς ὑπὲρ τῶν αὐτοῦ νόμων εἰς αἰώνιον ἀναβίωσιν ζωῆς ἡμᾶς ἀναστήσει (:Εσύ μεν βιάζεσαι να μας πεθάνεις, αλλά εμείς που τηρούμε τις εντολές του αιωνίου Θεού, Αυτός, θα μας δώσει αναβίωσιν της ζωής και θα μας αναστήσει!)».

Ο τρίτος, πεθαίνοντας και αυτός είπε τα εξής: Παρακαλώ, 2^ος αιών προ Χριστού! Είναι καταπληκτικό. Πώς βλέπει κανείς το Πνεύμα του Θεού να καταγράφει αυτά μέσα στο βιβλίο της Αγίας Γραφής. Λέγει ο τρίτος, εις τον Αντίοχον: «Ἐξ οὐρανοῦ ταῦτα κέκτημαι (:Αυτά τα μέλη μου, τα χέρια, τα πόδια, αυτά τα μέλη του σώματός μου, τα έχω αποκτήσει από τον ουρανό, δηλαδή από τον Θεό· ο Θεός μού τα έδωσε. Κάθε άνθρωπος που γεννιέται, ο Θεός τού δίνει την ζωή και την ύπαρξη) καὶ διὰ τοὺς αὐτοῦ νόμους ὑπερορῶ ταῦτα (: και χάριν του νόμου Του, τα ξεπερνώ και τα παραβλέπω τα μέλη αυτά που μου τα έδωσε ο Θεός) καὶ παρ᾿ αὐτοῦ ταῦτα πάλιν ἐλπίζω κομίσασθαι (: και από τον Θεόν έχω την ελπίδα ότι θα τα ξαναπάρω πάλι πίσω)». Σας κάνει εντύπωση; Ότι δεν λέγει για την ψυχή τίποτα. Δεν ομιλεί για την ψυχήν. Ομιλεί δια τα μέλη του σώματος. Διότι, αν το θέλετε, στο μαρτύριο δεν μπορεί να μπει η ψυχή. Στους τροχούς; Στα τηγάνια; Στα βραστά λάδια; Στα ξέστρα; Πού; Τι; Το σώμα υφίσταται αυτά. Τα μέλη δεινοπαθούν. Εξάλλου το είπε: Ότι «αυτά τα μέλη τώρα δεινοπαθούν και αυτά χάνω· που μου τα έδωσε ο Θεός. Αυτά θα επανακτήσω. Θα επανακτήσω τα χέρια μου και τα πόδια μου και τα μάτια μου και τα αυτιά μου, όλα». Σας κάνει εντύπωση αυτό, ότι ομιλεί περί αναβιώσεως των μελών του ανθρωπίνου σώματος; Τι ρεαλισμός!

Ο τέταρτος είπε: «Αἱρετὸν μεταλλάσσοντα ὑπ᾿ ἀνθρώπων τὰς ὑπὸ τοῦ Θεοῦ προσδοκᾶν ἐλπίδας πάλιν ἀναστήσεσθαι ὑπ᾿ αὐτοῦ· σοὶ μὲν γὰρ ἀνάστασις εἰς ζωὴν οὐκ ἔσται». Δηλαδή: «Είναι προτιμότερο να πεθαίνει κανείς από τα χέρια των ανθρώπων, με την ελπίδα που έχει στον Θεό ότι και πάλι θα αναστηθεί από Εκείνον· για σένα όμως, βασιλεύ, η ανάστασίς σου δεν θα είναι προς την ζωήν. Ώστε, λοιπόν, κι εσύ, βασιλεύ, θα αναστηθείς. Κι εγώ θα αναστηθώ, αλλά και εσύ θα αναστηθείς. Αλλά εγώ θα αναστηθώ εις ανάστασιν ζωής· συ, όμως, θα αναστηθείς εις ανάστασιν κρίσεως!». Καταπληκτικό!

Τέλος η μητέρα, η Σολομονή -θαυμάσατέ την, παρακαλώ. Όταν βλέπει ο Αντίοχος να νικάται από τα παιδιά αυτά τα νεαρά, να μένουν στην άποψή τους, με το φρικτό μαρτύριο που υφίστανται, ελπίζει ότι θα ικανοποιήσει πλέον τον εγωισμό του, κερδίζοντας τον τελευταίον, τον έβδομον· τότε, νομίζοντας ότι η μάνα πονά τώρα - ήταν παρούσα η μητέρα, ήταν παρούσα στο μαρτύριο των παιδιών της!- και ελπίζοντας ότι θα επηρεάσει το μικρό της παιδί να θυσιάσει στα είδωλα, να φάγει χοιρινό κρέας, στέλνει τον μικρόν εις την μητέρα του να του πει ό,τι είχε να του πει. Ελπίζοντας και ποντάροντας πάντοτε ότι μια μητέρα τι μπορεί να πει στο παιδί; «Παιδί μου, σε παρακαλώ, λυπήσου με. Έξι αδέλφια σου έχασα, έξι παιδιά μου έχασα, μη χάσω κι εσένα». Εκεί ποντάριζε ο Αντίοχος.

Ακούστε τι είπε, παρακαλώ, αυτή η ένδοξη μακαρία μητέρα· που τους γιορτάζουμε όλους αυτούς την 1^η Αυγούστου, όπως ξέρετε. «Υἱέ, ἐλέησόν με τὴν ἐν γαστρὶ περιενέγκασάν σε μῆνας ἐννέα καὶ θηλάσασάν σε ἔτη τρία καὶ ἐκθρέψασάν σε καὶ ἀγαγοῦσαν εἰς τὴν ἡλικίαν ταύτην καὶ τροφοφορήσασαν (:Παιδί μου, λυπήσου με, λυπήσου με, εμένα που σε κράτησα εννέα μήνες στα σπλάχνα μου, και που σε θήλαζα τρία χρόνια - τόσος ήτο ο θηλασμός στους Εβραίους- και σε έθρεψα και σε μεγάλωσα και σε έφερα στην ηλικία που βρίσκεσαι τώρα· παιδί μου, λυπήσου με) ἀξιῶ σε, τέκνον –όχι ‘’σε παρακαλώ’’, ‘’απαιτώ’’- ἀναβλέψαντα εἰς τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν καὶ τὰ ἐν αὐτοῖς πάντα ἰδόντα, γνῶναι ὅτι ἐξ οὐκ ὄντων ἐποίησεν αὐτὰ ὁ Θεὸς καὶ τὸ τῶν ἀνθρώπων γένος οὕτως γεγένηται (:ρίξε μια ματιά, παιδί μου, στον ουρανό. Δες τα αναρίθμητα τ’ αστέρια, και δες ότι όλα αυτά τα εδημιούργησε ο Θεός. Ρίξε μια ματιά στους ανθρώπους. Όλους ο Θεός τούς έκανε. Όλα αυτά, και τους ανθρώπους και τα αστέρια, τα εδημιούργησε ἐξ οὐκ ὄντων. Από το μηδέν –είναι δε εδώ αυτή η έκφρασις, μοναδική εις την Αγίαν Γραφήν, ως έκφραση, την οποία θα ζήλευαν όλα τα φιλοσοφικά συστήματα, αλλά είναι έξω από κάθε λογική, και μόνο είναι θέμα αποκαλύψεως· ότι εκ του μηδενός εδημιουργήθη το παν! Την φράση αυτή την έχει πάρει ο Μέγας Βασίλειος και την έχει βάλει μέσα στη λειτουργία του. Διότι ο Αριστοτέλης έλεγε ότι «ἐκ τοῦ μηδενὸς μηδέν». Ενώ η αποκάλυψις του Θεού λέγει ότι εκ του μηδενός τα πάντα. Εκ του μηδενός τα πάντα. Ἐκ τοῦ μὴ ὄντος εἰς τὸ εἶναι τὰ πάντα. Αυτό είπε μία γυναίκα εις το παιδί της, στο μικρό παιδί- Λυπήσου με, λοιπόν, πρόσεξε, ἀξιῶ …) μὴ φοβηθῇς τὸν δήμιον τοῦτον(: μη φοβηθείς τον δήμιον αυτόν), ἀλλὰ τῶν ἀδελφῶν ἄξιος γενόμενος (:αλλά να γίνεις άξιος με τα αδέλφια σου· όπως εκείνα δείχτηκαν άξια, να γίνεις και εσύ άξιος των αδελφών σου), ἐπίδεξαι τὸν θάνατον (: δέξου τον θάνατον τον μαρτυρικόν. Προσέξτε:) ἵνα ἐν τῷ ἐλέει σὺν τοῖς ἀδελφοῖς σου κομίσωμαί σε». Ποιο είναι αυτό το «έλεος του Θεού»; Δηλαδή «να δεχθείς τον θάνατο, για να σε αποκτήσω πάλι, με τους αδελφούς σου, εις τον καιρόν του ελέους του Θεού. Δηλαδή, της αναστάσεως των νεκρών! Όταν θα δώσει ο Θεός το έλεός Του, να αναστηθούν οι άνθρωποι, τότε εσένα, μαζί με τα αδέλφια σου, να σας ξαναποκτήσω, τα παιδιά μου!».

Είδατε, παρακαλώ, μέγεθος ομολογίας πίστεως στην καθολικήν ανάστασιν των νεκρών; Μας καταπλήσσει, αγαπητοί. Αλλά θα μείνω και πιο πέρα. Είδατε ηρωικήν ψυχήν μητέρας; Δεν ξέρω, αλήθεια, εσείς θα βλέπατε τα παιδιά σας, για να σχολιάσω λίγο, την θαυμασία και μακαρία, αυτή, μητέρα, την ηρωίδα της πίστεως, αλλά και της πατρίδος της. Δεν ξέρω, αγαπητοί μου, τι θα συμβουλεύαμε στα παιδιά μας, όταν θα είχαμε παιδιά· που θα φοβόμασταν μην πάθουν τίποτα τα παιδιά μας, όταν θα βρεθούν σε έναν κίνδυνο, και δη πίστεως. Έτοιμοι είμαστε να τα απεμπολήσομε όλα, να τα κλωτσήσομε όλα. Αρκεί το παιδί μας να μη δεινοπαθήσει. Ποια μητέρα θα είχε την δύναμη να πει αυτά τα λόγια στο παιδί της, όπως τα είπε η Σολομονή; Και μη νομίσετε, εγράφησαν αυτά για τη Σολομονή ως υπόδειγμα.

Μη νομίσετε, όμως, ότι ήταν μικροτέρα η αξία κάθε γυναικός, όταν θα ομιλήσει έτσι μέσα στην Ιστορία, για τα παιδιά της, ἐν ἡμέρᾳ Κρίσεως, ἐν ἡμέρᾳ λογαριασμών που θα ζητήσει ο Θεός, και δεν θα δοξασθεί πλάι στη Σολομονή, με τα ένδοξα, εκείνα, παιδιά της. Ναι. Ένα μόνο σας παρακαλώ: Να τρέφομε τα παιδιά μας με ηρωικόν πνεύμα. Με ηρωικόν πνεύμα να τρέφομε τα παιδιά μας. Αυτό μόνο σας λέγω. Κι όχι με πνεύμα μαλθακό, με το πνεύμα του καλοπεράσματος, με το πνεύμα εκείνο του βολέματος. Με το πνεύμα εκείνο… «το παιδί μας να μη δεινοπαθήσει και δεν βαριέσαι παρακάτω». Όχι, αγαπητοί μου, όχι! Ηρωικό πνεύμα να δώσομε στα παιδιά μας. Αλλά εφόσον θα δουν τα παιδιά μας και σε μας, φυσικά, το ηρωικό πνεύμα. Δημιουργήστε ήρωες. Και της πίστεως και της πατρίδος μας ήρωες. Γιατί μην το ξεχνάμε· αν μας χτυπήσουν εχθροί, δεν θα μας πολεμήσουν οι όποιοι όποιοι Έλληνες. Θα πολεμήσουν μόνο εκείνοι που πιστεύουν στον Θεό. Αν το θέλετε, έτσι είναι τα πράγματα. Και πιστεύω θα πείθεσθε. Την πατρίδα τους την αγαπούν μόνο όσοι αγαπούν τον Θεό. Και όσοι πιστεύουν εις τον Θεόν. Αλλιώτικα, θα που εκείνο το ιστορικό «pourquoi?»· «γιατί να πολεμήσομε; Για ποιον λόγο;». Και όχι, βεβαίως, γιατί θα ήθελε κανείς να πολεμά. Αλλά απλούστατα, όταν απειλούνται όσια και ιερά, δεν θα πολεμήσω; Θα πολεμήσω. Λοιπόν, θα πολεμήσουν μόνο εκείνοι οι ήρωες, που είναι ήρωες της πίστεως.

Πάντως, τα λόγια αυτά της γυναικός αυτής, της Σολομονής, είναι ένα μνημείον αληθούς παιδαγωγικής, ορθής αντιλήψεως σχέσεων γονέων και παιδιών και ορθής πίστεως εις τον Θεόν. Αλλά και προφητικής δυνάμεως. Για την μέλλουσαν, όπως είδατε, καθολικήν πίστιν εις την ανάστασιν των νεκρών.

ΠΡΟΣ ΔΟΞΑΝ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΤΡΙΑΔΙΚΟΥ ΘΕΟΥ

και με απροσμέτρητη ευγνωμοσύνη στον πνευματικό μας καθοδηγητή

μακαριστό γέροντα Αθανάσιο Μυτιληναίο,

ψηφιοποίηση και επιμέλεια κειμένου:

Ελένη Λιναρδάκη, φιλόλογος

ΠΗΓΕΣ:

• Απομαγνητοφώνηση ομιλίας δια χειρός του αξιοτίμου κ. Αθανασίου Κ.

• Απόσπασμα από την ομιλία 2: (από την αρχή της ομιλίας έως το 27.26΄): https://www.arnion.gr/mp3/omilies/p_athanasios/anastash_nekrvn/anastash_nekrvn_002.mp3.

«Πᾶνος»

Ἐπισκεφθεῖτε καὶ τὸ ἱστολόγιό μας στὸ blogger

https://ethnegersis.blogspot.com/

ΜΝΗΜΗ ΤΩΝ ΑΓΙΩΝ ΕΠΤΑ ΜΑΚΚΑΒΑΙΩΝ

Απομαγνητοφωνημένη ομιλία μακ. αρχιμανδρίτου Αθανασίου Μυτιληναίου

με θέμα:

«ΟΙ ΕΠΤΑ ΜΑΚΚΑΒΑΙΟΙ ΚΑΙ ΤΟ ΝΟΗΜΑ ΤΟΥ ΜΑΡΤΥΡΙΟΥ ΤΩΝ»

[εκφωνήθηκε στην Ιερά Μονή Κομνηνείου Λαρίσης στις 1-8-1983]

[Δ13]

[Εκ του προχείρου, προσφώνηση σε νέους της Χριστιανικής Κατασκηνώσεως «Ζωής»]

Θα ήθελα, παιδιά, να εκφράσω την χαρά μου, με την παρουσία σας εδώ εις την Ιεράν μας Μονήν. Βέβαια, κάθε χρόνο έρχεστε ως κατασκηνωταί και τούτο σημαίνει ότι θα θέλατε, ασφαλώς, να δεχθείτε κάποιες επιδράσεις από την Ιεράν Μονήν, που θα μπορούσαν αυτές οι επιδράσεις να σας βοηθήσουν στην πνευματική σας ζωή. Θα ‘θελα, λοιπόν, να σας έλεγα λίγα λόγια και με την ευκαιρία της 1^ης Αυγούστου που έχομε σήμερα και που η Εκκλησία μας γιορτάζει τους επτά Μακκαβαίους αδελφούς, την μητέρα τους, την Σολομονή και τον διδάσκαλό τους, τον Ελεάζαρο, να σας έλεγα λίγα λόγια επάνω στην στάση αυτών των μαρτύρων της Εκκλησίας μας.

Εκ πρώτης όψεως μοιάζει περίεργο πώς η Εκκλησία μπορεί να γιορτάζει ως μάρτυρες τους επτά Μακκαβαίους, οι οποίοι εμαρτύρησαν προ Χριστού. Παρά ταύτα όμως, το μαρτύριό τους θεωρείται χριστιανικό, παρότι είναι τον δεύτερον αιώνα προ Χριστού. Έχει όλα τα γνωρίσματα του μαρτυρίου και είναι το μοναδικό μαρτύριο που υπάρχει γραμμένο μέσα εις την Παλαιά Διαθήκη. Αυτό κάνει εντύπωση, διότι δεν υπήρχε λόγος να υπάρχει μαρτύριο στην Παλαιά Διαθήκη και τούτο διότι ακόμη δεν είχε εμφανιστεί ο Σταυρός του Χριστού.

Βέβαια, δεν ακριβολογώ αυτήν την στιγμή. Προσέξτε με, δεν ακριβολογώ αυτήν την στιγμή. Το μαρτύριο υπήρχε και ο σταυρός υπήρχε. Υπήρχε, χωρίς να σας κάνω πιο πολλή ανάλυση, υπήρχε η άκτιστη ενέργεια του Τιμίου Σταυρού και εκείνοι που ακολουθούσαν το νόημα και το πνεύμα της ακτίστου ενεργείας του Τιμίου Σταυρού. Μας το αναφέρει ο Απόστολος Παύλος για τον Μωυσέα, όταν μας λέγει ότι ο Μωυσής προτίμησε τον Σταυρόν του Χριστού από του να καλείται «γιος της θυγατρός του Φαραώ». Πώς επροτίμησε να συγκακουχείται με τον λαό του Θεού και να ζει το μυστήριον του Σταυρού; Αφού ακόμη ο Σταυρός δεν ήταν ένα ιστορικό, μία ιστορική πραγματικότης; Θέλω να σας δείξω μ’ αυτό, ότι και ο Σταυρός, η ενέργειά Του, υπήρχε στην Παλαιά Διαθήκη. Αλλά κι εκείνοι που ηκολούθουν τον Σταυρόν του Χριστού κατά τον λόγον του Κυρίου: «Όποιος θέλει να είναι μαθητής μου, και θέλει να με ακολουθήσει, να σηκώσει τον σταυρό του και να με ακολουθήσει»· που ζούσαν οι άνθρωποι αυτοί πραγματικά τον Σταυρό του Χριστού. Διότι ο Μωυσής επέρασε αληθινά ογδόντα χρόνια μαρτύριο. Σαράντα χρόνια αυτοεξόριστος, γιατί ακριβώς ήθελε να ζήσει ο λαός του Θεού και ήθελε να υπερασπιστεί τον λαό του Θεού στην Αίγυπτο αφενός και αφετέρου, σαράντα χρόνια στην Αίγυπτο, που τα πάνδεινα περνά με τον λαό του Θεού. Συνεπώς η έννοια και το πνεύμα του μαρτυρίου υπήρχε στην Παλαιά Διαθήκη.

Αλλά με την μορφή που συναντούμε στους επτά Μακκαβαίους δεν την έχομε πουθενά στην Παλαιά Διαθήκη. Και προδιαγράφει το μαρτύριο των επτά Μακκαβαίων, το μαρτύριο των Χριστιανών. Γι’ αυτόν τον λόγο είναι το μοναδικό μαρτύριο που η Εκκλησία μας γιορτάζει τους μάρτυρες αυτούς και τους προβάλλει, σαν προδρόμους των μαρτύρων του Χριστού.

Θα μου πείτε γιατί μένω τόσο σ’ αυτό; Θα’ θελα να μείνω γιατί έχω κάτι να βγάλω απ’ αυτό. Ξέρετε τι σημαίνει «Μακκαβαίος»; Το όνομα «Μακκαβαίος» το πήρε ο τρίτος γιος του ιερέως Ματταθίου, που ελέγετο Ιούδας. Ο Ιούδας ο Μακκαβαίος. Και τούτο διότι η οικογένεια αυτή του Ματταθίου με τα πέντε του αγόρια είχε στραφεί εναντίον των κατακτητών της πατρίδος των. Και κατακτηταί της πατρίδος των τότε ήσαν οι Έλληνες. Ήσαν οι επίγονοι του Μ. Αλεξάνδρου. Στην εποχή δε που δρα ο Ιούδας ο Μακκαβαίος, είναι πάνω απ’ το κεφάλι τους ο Αντίοχος ο Επιφανής ο τέταρτος. Από τους επιγόνους του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Ο άνθρωπος αυτός είχε στραφεί εναντίον της πατρώας θρησκείας των Εβραίων. Και μη ανεχόμενοι αυτοί οι άνθρωποι, τα παιδιά του Ματταθίου και ο Ματταθίας ο ιερεύς, την κατάσταση που υπήρχε, την εθνικοθρησκευτικήν αυτήν κατάσταση, άρχισαν να πλήττουν και να χτυπούν τον Αντίοχο τον Επιφανή. Κι επειδή ακριβώς ο Ιούδας ήταν ένας καταπληκτικός σφυροκόπος εναντίον του Αντιόχου του Επιφανούς, γι’αυτό ονομάστηκε Μακκαβαίος. Ώστε, λοιπόν, «Μακκαβαίος» θα πει «σφυροκόπος». Αυτός ο οποίος έρχεται να χτυπήσει μία κατάσταση.

Αυτό ήθελα το σημείο να πάρω. Και σ’ αυτό ήθελα να στρέψω την προσοχή σας και θα ‘θελα, παρακαλώ, να με ακούσετε. Γιατί άραγε ο Ιούδας ο Μακκαβαίος που άφησε παράδοση, και τα επτά, αυτά, παιδιά, τα οποία είναι στην πράξη Μακκαβαίοι, διότι δεν πήγαν να πολεμήσουν, ήσαν νεαρά παιδιά, ήσαν μιας χήρας γυναίκας επτά αγόρια. Μάλιστα το τελευταίο παιδί της πιθανώς να ήταν 15 χρονών. Μήπως και πιο μικρό. Το τελευταίο παιδί της. Τα παιδιά αυτά δεν πήγαν να πολεμήσουν. Όμως ονομάστηκαν «Μακκαβαίοι». Δηλαδή σφυροκόποι. Θα μπορούσαμε να πούμε σήμερα – προσέξτε μία λέξη που θα πω και είναι λίγο επικίνδυνη, αλλά θα την πω και θα την διασαφήσω: αντιστασιακοί. Σε τι;

Λοιπόν, παιδιά, αυτή η εκλεκτή μερίδα των Μακκαβαίων, δεν ήταν τίποτε άλλο, παρά οι άνθρωποι που αντιστεκόντουσαν όχι στον στρατό κατοχής που υπήρχε εις την Παλαιστίνην. Επιτέλους, επιτέλους, οι Έλληνες, που είχαν καταλάβει τότε τον γνωστόν κόσμον, δεν ήσαν μόνον κάτοχοι της Παλαιστίνης. Και της Αιγύπτου και της Συρίας και της Περσίας και της Μικράς Ασίας· όλων των χωρών ήσαν κάτοχοι. Θα μπορούσαν να πουν λοιπόν, οι Εβραίοι: «Επιτέλους, μόνον εμείς είμεθα κάτω από την δική τους κατοχή; Είναι τόσοι λαοί». Δεν ήταν τόσο αυτό. Ήταν κάτι άλλο. Αυτό το κάτι άλλο ποιο ήταν; Οι Έλληνες ήθελαν να επιβληθούν στους Εβραίους με το να τους ξεριζώσουν την πίστη τους στον αληθινό Θεό και να εισαγάγουν την ελληνικήν θρησκείαν και τον ελληνικόν τρόπον του σκέπτεσθαι. Δηλαδή θα λέγαμε να μην έχουν πια την σκέψη τους στραμμένη στον Θεό, αλλά στον ανθρώπινο λόγο, στην ανθρωπίνη λογική. Όπως οι Έλληνες. Και τούτο δικαιολογημένα, διότι δεν γνώριζαν τον αληθινόν Θεόν οι Έλληνες. Ανέπτυξαν την φιλοσοφίαν. Προσέξτε και υπογραμμίζω: Την φιλοσοφίαν!

Έτσι, λοιπόν, ήθελαν να εισαγάγουν την σοφία των ανθρώπων στους Εβραίους και να καταργήσουν την σοφία του Θεού. Αυτό σήμαινε πάρα πολλά. Γιατί η σοφία του Θεού ήταν εξ αποκαλύψεως. Ενώ η σοφία των ανθρώπων ήταν από επινόηση, την εσκέφτοντο οι ίδιοι οι άνθρωποι.

Συνεπώς το πνεύμα αυτό το αντιστασιακό, που εσφυροκόπουν τους Έλληνας οι Εβραίοι ήταν γιατί ήθελαν να διατηρήσουν την πατρώαν θρησκείαν και το πνεύμα της πατρώας θρησκείας. Θυμηθείτε την αιτία του μαρτυρίου των επτά Μακκαβαίων. Ποιο ήτο; Για μια στιγμή θα γελάσετε. Θα πείτε… όπως και γελούσαν πάντοτε οι διώκται του Χριστιανισμού για κάτι τέτοια· θα πείτε: «Γι’αυτό;». Διότι δεν ήθελαν να φάγουν χοιρινό κρέας! Διότι το απηγόρευε ο Νόμος. «Μα, μια λεπτομέρεια;». Α, δεν ήταν αυτό μόνο. Ήταν κυρίως το πνεύμα το ελληνικό, το ανθρώπινο. Σημειώσατε ότι ο Αντίοχος ο Επιφανής πίστευε ότι μόνον έτσι θα μπορούσε να στερεωθεί πολιτικά και κατακτητικά στην Παλαιστίνη, αν επικρατήσει η ελληνική θρησκεία. Γι’αυτό, για πρώτη φορά στην ιστορία των Εβραίων, στην Ιερουσαλήμ ιδρύθηκαν στάδια και γυμναστήρια. Δια πρώτην φορά στην ιστορία τους. Αυτό έχει πολλή σημασία.

Κάπου τότε, λίγο πιο μπροστά από το μαρτύριο των Μακκαβαίων, γράφτηκε ένα βιβλίο. Και αυτό θα μπορούσαμε να το ονομάσομε «αντιστασιακό»! Ξέρετε ποιο ήταν; Η «Σοφία Σειράχ»! Το βιβλίο αυτό γράφτηκε γι’ αυτόν τον σκοπό. Να έρθει να παρουσιάσει την Σοφία του Θεού και να εξορίσει την σοφία των ανθρώπων. Διότι δεν είναι η σοφία, παιδιά, αυτή που μαθαίνομε σαν επιστήμη. Είναι κάτι περισσότερο. Το να στηρίζομαι μόνο στην ανθρωπίνη σοφία· που στηρίζεται μόνο στο ανθρώπινο λογικό. Αυτός είναι ο κίνδυνος. Γι’ αυτόν τον λόγο γράφτηκε το βιβλίο αυτό.

Αν θέλετε, σας διαβάζω 1-2 στίχους από το βιβλίο «Σοφία Σειράχ». Το πρώτο χωρίο λέγει: «Πᾶσα σοφία παρὰ Κυρίου καὶ μετ’ αὐτοῦ ἐστιν εἰς τὸν αἰῶνα». «Κάθε σοφία είναι από τον Θεό». Δεν μπορείς να πεις: «Θα φτιάξω εγώ δική μου σοφία». Ένα άλλο σημείο λέει το εξής: «Ἀρχὴ σοφίας φοβεῖσθαι τὸν Κύριον καὶ μετὰ πιστῶν ἐν μήτρᾳ συνεκτίσθη αὐτοῖς». Η αρχή της σοφίας… εδώ η λέξις «σοφία» αλλάζει συνεχώς έννοια. «Ἀρχὴ σοφίας» που την συναντάμε και στην «Σοφία Σολομώντος», στις «Παροιμίες», «ἀρχή σοφίας» θα πει «αρχή ευσεβείας». Είναι ο φόβος του Θεού. Δεν είναι, λοιπόν, ένα προϊόν του μυαλού εδώ. Είναι κάτι άλλο. Είναι η αρετή.

Πιο κάτω, όμως, θα πει το εξής: «Μετὰ ἀνθρώπων θεμέλιον αἰῶνος ἐνόσσευσε καὶ μετὰ τοῦ σπέρματος αὐτῶν ἐμπιστευθήσεται». Αυτό είναι μεγαλειώδες! Εδώ θα πει το εξής· εδώ την Σοφία την παρουσιάζει να είναι πρόσωπο. Και είναι πρόσωπο, γιατί ήρθε, λέγει, να «ενοσσεύσει». «Νοσσεύω» θα πει «κάνω φωλιά». Η «νοσσιά» είναι η φωλιά. «Ήρθε να φωλιάσει», λέγει, «και να βάλει θεμέλιον αιώνος». Δηλαδή παντοτινό θεμέλιο. Πού; Μετά ανθρώπων. Ποιος είναι τώρα εδώ; Είναι η Σοφία του Θεού, που έγινε πρόσωπο, που ενηνθρώπησε. Και ήρθε να φωλιάσει ανάμεσα στους ανθρώπους. Αυτό που θα πει ο Ευαγγελιστής Ιωάννης ότι «εἰς τὰ ἴδια ἦλθε (:ήλθε ανάμεσά μας), καὶ ἐσκήνωσεν ἐν ἡμῖν (:και έγινε άνθρωπος και κατοίκησε μαζί μας)». Αυτή είναι η Σοφία. Τώρα, όμως, είναι πρόσωπο. Ποιο είναι αυτό το πρόσωπον; Το Δεύτερον Πρόσωπον της Αγίας Τριάδος.

Λοιπόν, εδώ τώρα προσέξατε. Η μεγάλη μάχη που δίνει ο διάβολος από την εποχή του Παραδείσου μέχρι σήμερα είναι ή θα δεχθείς την Ενυπόστατη Σοφία την προσωπική, αυτή που είναι του Θεού, το Δεύτερον πρόσωπον της Αγίας Τριάδος, ή θα δεχθείς την δική σου σοφία και το δικό σου το μυαλό. Ο διάβολος είχε πει στους Πρωτοπλάστους: «Θα γίνετε θεοί χωρίς τον Θεό, χωρίς την θεία Σοφία, χωρίς το δεύτερον πρόσωπον της Αγίας Τριάδος». Να το πω πια με τα δεδομένα της Καινής Διαθήκης. Αυτό το λέει μέχρι σήμερα ο διάβολος, παιδιά. Ξέρετε πώς το λέει; Το λέει ως εξής: «Δεν χρειάζεσαι την σοφία του Θεού. Η επιστήμη θα σου τα λύσει όλα. Η γνώση θα σου τα λύσει όλα. Την ευτυχία θα την φτιάξεις εσύ. Άμα κάνεις καλά κοινωνικά συστήματα, θα φτιάξεις την ευτυχία σου. Άμα πυργώσεις, θεμελιώσεις την επιστήμη και την γνώμη σου, θα ζήσεις ευτυχής. Δεν έχεις ανάγκη από την Σοφία του Θεού». Το λέγουν αυτό οι άνθρωποι; Το λέγουν. Πού στηρίζονται; Στον ανθρώπινο λόγο, στην ανθρωπίνη λογική. Αλλά αυτό είναι δαιμονικό. Το λέει το ίδιο πράγμα ο διάβολος από την εποχή του Παραδείσου. Με τους πρωτοπλάστους, παιδιά.

Αλλά αυτό είναι το πνεύμα που έρχονται οι Μακκαβαίοι να αντισταθούν. Και να πουν: «Όχι». Τι πρέπει να κάνομε σήμερα; Να γίνομε και εμείς Μακκαβαίοι, παιδιά. Αντιστασιακοί! Να αντισταθούμε. Να γίνομε «σφυροκόποι». Κατά λέξη αυτό ερμηνεύεται το «Μακκαβαίος» σας είπα. Να σφυροκοπήσομε αυτό το πνεύμα το δαιμονικό, που υπάρχει στην εποχή μας. Και να πούμε: «Εμείς θα κρατήσομε την Σοφία του Θεού· που τώρα πια την ξέρομε. Είναι η Ενυπόστατη Σοφία». Ενυπόστατη θα πει προσωπική. Και είναι ο Ιησούς Χριστός.

Τι θα κάνομε, αλήθεια; Ξέρετε πόσα δελεαστικά προσφέρονται στην εποχή μας, για να μπούμε σ’ αυτόν τον πειρασμό; Πειρασμός είναι. Όπως ήταν στους πρωτοπλάστους. Να δεχθούμε τον ανθρώπινον λόγον και να αρνηθούμε τον Ιησούν Χριστόν; Τώρα το ονομάζω έτσι. Στην ουσία είναι το ίδιο, σας είπα, που σας έκανα αυτήν την ανάλυση και τη διαδρομή. Για να το δείτε, να το θεμελιώσετε μέσα σας. Μεγάλος ο πειρασμός. Ιδίως εκείνοι που θα ήθελαν να σπουδάσουν αλλά κι εκείνοι που θα θελαν τάχα να ζήσουν την ζωή τους. Όχι, παιδιά. Πρέπει να σταθούμε «Μακκαβαίοι».

Θα μου πείτε…: «Κι αν χάσω εγώ την ζωή μου και περάσει η ζωή μου μαύρη, τι κέρδισα;». Μα η ζωή των μαρτύρων είναι μια ζωή ακριβώς μαύρη. Μη σας τρομάζει αυτό. Πεθαίνοντας, πεθαίνοντας ένα από τα παιδιά της ευτυχισμένης αυτής μάνας, της Σολομονής, ξέρετε τι είπε; Ακούστε τι είπε: «Τύραννε –λέει στον Αντίοχο- τι έχεις να βγάλεις από μας, με το να θέλεις να μας υποβάλεις σε αυτά τα φρικτά μαρτύρια; - Φρικτά μαρτύρια! Το κάθε παιδί της Σολομονής, υφίστατο το μαρτύριο μπροστά στα μάτια της μάνας και των έξι αδελφών. Μετά ο δεύτερος ενώπιον των πέντε αδελφών κ.ο.κ. Και λέγει: - Ξέρω τούτο, ότι ο Θεός, αυτά τα μέλη τα οποία εσύ μας πετσοκόβεις και μας ταλαιπωρείς, θα τα αναστήσει. Εσύ, όμως, ταλαίπωρε τύραννε, πώς θα σταθείς στην Κρίση του Θεού;». Αυτό λέγεται, παιδιά, δύο αιώνες προ Χριστού! Και γιατί πίστεψαν στην μυστική παρουσία του Θεού Λόγου, του δευτέρου προσώπου της Αγίας Τριάδος, της Θείας Σοφίας. Πίστεψαν. Πώς; Είναι το μυστήριο των αγίων, πώς αυτά τα δέχονται θεοπνεύστως. Για να έρθει ο Χριστός, να πάθει επί του Σταυρού, να πεθάνει, να αναστηθεί και να σταθεί το θεμέλιον πραγματικά της αναστάσεως όλων μας. Εκείνον τον λόγο του Μακκαβαίου τον θεμελίωσε ο Χριστός με απόδειξη, με την δική Του την Ανάσταση.

Λοιπόν, θα πρέπει να γίνομε «Μακκαβαίοι». Θα πρέπει να γίνομε «Μακκαβαίοι» για να σώσομε και τον εαυτόν μας και την πατρίδα μας. Εκείνοι που κυβερνούν, όχι μόνο τώρα, τα δύο τελευταία χρόνια και πιο μπροστά και πιο μπροστά, δεν έχουνε πνεύμα Θεού. Και προσπαθούν να ξεριζώσουν και να ξεθεμελιώσουν ό,τι πραγματικά στην ελληνική χριστιανική μας παράδοση. Εμείς θα αντισταθούμε, να μην το ξεριζώσουν αυτό.

Θέλετε να πω ένα παράδειγμα; Πολύ μικρό. Μπροστά σας, σύγχρονο, αυτής της στιγμής παράδειγμα. Όταν εσείς θα πάτε το βράδυ να κοιμηθείτε, θα κάνετε την προσευχή σας; Θα την κάνετε. Όταν το πρωί θα σηκωθείτε, θα κάνετε την προσευχή σας; Ομαδικά… θα την κάνετε. Όταν θα καθίσετε και θα σηκωθείτε από το τραπέζι σας, θα κάνετε την προσευχή σας; Ναι. Ακριβώς απέναντί μας μία άλλη κατασκήνωση… εκεί δεν γίνεται ούτε προσευχή, ούτε τίποτα. Απαγορεύεται εκεί να γίνει η προσευχή. Γιατί όμως; Να γιατί σας είπα ότι πρέπει να αντισταθούμε και ότι έρχεται το κακό από εκείνους, οι οποίοι κυβερνούν και χθες και προχθές και αντιπροχθές και πέρυσι και πριν από πέντε χρόνια και πριν από είκοσι χρόνια. Ναι, ναι.

Για να μην πω πριν από 150 χρόνια. Για να μην το πω αυτό. Από τότε που γινήκαμε ελεύθερον κράτος, μετά το 1821, το κακό άρχισε να απλώνεται και φθάνομε στο σημερινό μας κατάντημα. Ακούσατε τι είπα; Γι’ αυτό η έννοια του 1821 προσπαθεί να προσβληθεί, επειδή ακριβώς ήταν το αληθινό πνεύμα της αναβιώσεως των Ελλήνων, το πνεύμα το αληθινά χριστιανικό και ελληνικό. Αν θέλετε, το χριστιανοποιημένο ελληνικό. Και όχι το ειδωλολατρικό πνεύμα. Αυτό θέλησαν οι πατέρες του 1821 να αναστήσουν, αλλά ήρθαν μικρόβια απέξω από την Ευρώπη και πρόσβαλαν αυτό το πνεύμα. Και τώρα αυτό το πνεύμα δίνει τους καρπούς του. Και φθάνομε δημόσια πια να λέμε «δεν μας χρειάζεται η προσευχή». Αύριο θα πούμε: «Δεν μας χρειάζεται η σημαία». Αρχίσαμε να το λέμε ήδη. Και παρακάτω δεν μας χρειάζεται και το παρακάτω, «δεν μας χρειάζονται κι οι καθηγηταί και οι δάσκαλοι», «δεν μας χρειάζονται οι γονείς μας καν».

Θα μου πείτε… ε, τι να σας πω; Τα παρακάτω τα ξέρετε εσείς. Τι πρέπει να γίνομε; Μακκαβαίοι. Να ποια είναι η έννοια του αντιστασιακού. Είσαστε μικρά παιδιά, αλλά νομίζω ότι μπορείτε πολλά πράγματα να καταλάβετε. Και αν έδωσα κάποια αφορμή προκλήσεως στο θέμα αυτό, ο κύριος Αθανασόπουλος, που είναι και θεολόγος, θα σας πει πιο πολλά στην κατασκήνωσή σας. Το πιστεύω αυτό. Γι’ αυτόν τον λόγο θα παρακαλέσω άλλη μία φορά: Συλλάβετε το νόημα των καιρών. Είναι σπουδαίο να συλλάβομε το νόημα των καιρών. Αυτό το ζητώ από τα μεγαλύτερα παιδιά. Να συλλάβετε το νόημα των καιρών. Και να πείτε: «Τι κάνω; Οι Μακκαβαίοι ήσαν στην ηλικία μου και πιο μικροί, ίσως. Κι εγώ θα κάνω το ίδιο. Μπορεί αυτή την στιγμή να μην ζητάει ο Χριστός το αίμα μας. Μπορεί να το ζητήσει αύριο. Αλλά εν τοιαύτη περιπτώσει θα αντισταθώ».

Στο σχολείο, θα αντισταθείτε με κάθε τρόπο. Μην πείτε: «Άσε, δεν βαριέσαι» και «Θα κρύψω τον εαυτόν μου και κάτω από το σακάκι μου θα κάνω το σημείον του σταυρού». Όχι. Θα κάνεις μεγαλοπρεπώς τον σταυρό στου εις το σχολείο. «Θα με κοροϊδέψουν». Να σε κοροϊδέψουν. Οι Μακκαβαίοι έδωσαν το αίμα τους.

Έτσι, καλά μου παιδιά. Πιστεύω με καταλάβατε. Και με την ευκαιρία, τόσο γιατί γιορτάζομε σήμερα την μνήμη των επτά Μακκαβαίων, της παμμακαρίστης μάνας τους, της Σολομονής και του παμμακαρίστου δασκάλου των, του Ελεαζάρου, και με την ευκαιρία που ήρθατε σήμερα εδώ, είχα να σας πω αυτά τα λίγα λόγια. Ελπίζω να σας έδωσα μία αφορμή να σκεφθείτε· πιο περισσότερα και ακόμη μία αφορμή για να πείτε και να πάρετε τις μεγάλες σας αποφάσεις. Είναι οι αληθινά μεγάλες αποφάσεις.

(Μιλάει ο κύριος Αθανασόπουλος:)- …Το σύνθημα της Κατασκηνώσεως είναι «Χριστιανική Μαρτυρία». Στην εποχή μας. Γι΄αυτό θα σας παρακαλέσομε να το εντάξετε και το σύνθημά μας αυτό σε όσα είπατε προηγουμένως.

-(Γέροντας Αθανάσιος:) Μάλιστα. Αυτό λοιπόν, πραγματικά, διότι οι Μακκαβαίοι έδωσαν μαρτυρία. Ε, αυτή είναι η μαρτυρία. Κι επειδή ζούμε τώρα στη χριστιανική εποχή, είναι η χριστιανική μαρτυρία. Αλλά σας εξήγησα. Ότι το πνεύμα του Σταυρού υπήρχε και στην Παλαιά Διαθήκη. Αλλά δεν μπορώ να σας πω πιο πολλά, γιατί θα αργήσομε, όπως σας ανέφερα και τον Μωυσέα και όλους τους δικαίους της Παλαιάς Διαθήκης, όλοι αυτοί ζήσανε το πνεύμα του Σταυρού. Και ο Αβραάμ έζησε το πνεύμα του Σταυρού. Που του είπε ο Θεός: «Θα φύγεις από την πατρίδα σου και θα πας να μείνεις εκεί που θα σου πω εγώ». Και παρά ταύτα δεν του ‘δωσε, λέγει, ο Απόστολος Παύλος, ούτε ένα πόδι γης! Του Αβραάμ. Γιατί ήλπιζε στα μέλλοντα αγαθά. «Και δεν έδωσε ο Θεός τα αγαθά», λέγει, «σε εκείνους», λέει ο Απόστολος Παύλος, «γιατί περίμενε και την δική μας ιστορική παρουσία».Λοιπόν, βλέπετε; Η μαρτυρία είναι διάχυτη μέσα στον λαό του Θεού. Και ο λαός του Θεού ξεκινάει από τον Άβελ. Από κει ξεκινάει ο λαός του Θεού. Τον εσκότωσε, όμως, ο Κάιν. Στη θέση του μπήκε ο Σηθ. Και ξεκινάει ο λαός του Θεού. Και ονομάζονται στην Παλαιά Διαθήκη «οἱ υἱοὶ τοῦ Θεοῦ», «τα παιδιά του Θεού». Και αυτός ο λαός του Θεού, τα παιδιά του Θεού, είμαστε εμείς σήμερα, η Εκκλησία.

Λοιπόν, παιδιά, θα δώσομε την μαρτυρία μας. Πολύ εύστοχα επήρε το όνομά σας αυτό η Κατασκήνωση. Πολύ εύστοχα. Μόνο προσέξτε, αυτά τα συνθήματα να μην είναι μόνο φιλολογικά. Έτσι απλώς. Αλλά θα πρέπει να αρχίσομε να σκεφτόμαστε αληθινά ρεαλιστικά. Τα παιδιά της νύχτας… τα ξέρετε ποια είναι «τα παιδιά της νύχτας»; Αυτοί που αρνούνται τον Χριστό, είτε με λόγια, είτε με την ζωή τους. Σήμερα στη Λάρισα είδα τρεις νεκρούς, είχαν τατουάζ εδώ στα χέρια τους. Τους λυπήθηκα, γιατί αυτά τα παιδιά συνήθως κάνουν χρήση ναρκωτικών. Συνήθως. Κάτι μεταξύ τους λέγανε, ο ένας έδινε στον άλλον… Τους κοίταξα και τους λυπήθηκα. Τα κακόμοιρα τα παιδιά! Γύρω στα είκοσί τους χρόνια ήσαν. Τα παιδιά αυτά προδίδουν την πίστη με την ζωή τους. Με το να αφήσουν τον εαυτό τους στους ηδονισμούς της εποχής, στους ηδονισμούς των ναρκωτικών και στην ποικίλη ασυδοσία της αμαρτίας· που δίνει κάποιες ηδονές η αμαρτία. Και είναι ταλαίπωρα παιδιά.

Αντίσταση εμείς. Ξέρετε τι θα πει «θα δώσω μαρτυρία»; Μαρτυρία θα πει θα σταθώ όρθιος και θα πω το σωστό. Ή καλύτερα, θα το δείξω το σωστό. Με την αγνή μου ζωή. Δεν θα μπω μέσα στα μονοπάτια της αμαρτίας και στα ταμεία και καταγώγια της ανηθικότητος και της βρωμιάς. Αλλά με την αγνή μου ζωή, με την ευρεία και την στενή σημασία της λέξεως θα δώσω την μαρτυρία μου. Και με τα λόγια μου ότι πιστεύω στον Ιησούν Χριστόν.

Μαρτυρία λοιπόν. Εύχομαι όχι απλώς την ταμπέλα της Κατασκηνώσεως, αλλά σεις οι ίδιοι να γίνετε ζωντανή μαρτυρία. Το εύχομαι με όλη μου την καρδιά.

ΠΡΟΣ ΔΟΞΑΝ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΤΡΙΑΔΙΚΟΥ ΘΕΟΥ

και με απροσμέτρητη ευγνωμοσύνη στον πνευματικό μας καθοδηγητή

μακαριστό γέροντα Αθανάσιο Μυτιληναίο,

ψηφιοποίηση και επιμέλεια κειμένου:

Ελένη Λιναρδάκη, φιλόλογος

ΠΗΓΕΣ:

• Απομαγνητοφώνηση ομιλίας δια χειρός του αξιοτίμου κ. Αθανασίου Κ.

«Πᾶνος»

Ἐπισκεφθεῖτε καὶ τὸ ἱστολόγιό μας στὸ blogger

https://ethnegersis.blogspot.com/

Τρία χρόνια μετά το άθλιο δημοσιογραφικό εφεύρημα: «αρνητές εμβολίων», επανέρχεται η ίδια συκοφαντική και ρατσιστική ρητορική!

Γράφει ο Ελευθέριος Ανδρώνης

«Αρνητές ταυτοτήτων». Αυτό είναι το νέο σλόγκαν που βγήκαν να κρώξουν οι καρακάξες και οι καλιακούδες των συστημικών ΜΜΕ, με αφορμή την προσέλευση κόσμου στα αστυνομικά τμήματα της χώρας για να εκδώσουν διαβατήριο.

Η ίδια βλακώδης, κακοήθης, συκοφαντική και ρατσιστική επίθεση που εφαρμόστηκε στην πανδημία με το διαβόητο: «αρνητές εμβολίων», βγαίνει και τώρα από τη μουχλιασμένη φαρέτρα τους για να τοξεύσει τους πολίτες που ανησυχούν για τις συνταγματικές ελευθερίες τους.

Τρία χρόνια αυτής της δημοσιογραφικής αλητείας φαίνεται ότι δεν στάθηκαν αρκετά ώστε να καταλάβουν τα συγκεκριμένα κορακοειδή ότι το επάγγελμά τους δεν είναι να ασκούν bullying στον ελληνικό λαό. Και ότι αυτή η πρόστυχη ταμπελοποίηση, όχι μόνο δεν εξυπηρετεί τις βλέψεις των αφεντικών τους, αλλά ίσα – ίσα που πεισμώνει τον κόσμο να κινηθεί ακόμα πιο αντιδραστικά.

Τι πάει να πει ακριβώς «αρνητές ταυτοτήτων»; Αυτό το μπλε πλαστικοποιημένο δελτίο που 6 εκατομμύρια πολίτες έχουν ακόμα στο πορτοφόλι τους, τι είναι; Κάρτα της Monopoly; Δεν είναι ταυτότητα επικυρωμένη και σφραγισμένη από την ελληνική δημοκρατία; Είπε ποτέ κανείς ότι αρνείται τον κρατικό ρόλο της ταυτότητας; Όχι. Εκείνος που τον αρνείται και τον διαστρέφει είναι η κυβέρνηση, γιατί από μέσο ταυτοποίησης μετατρέπει την ταυτότητα σε μέσο παρακολούθησης, επιτήρησης, άντλησης δεδομένων και άσκησης (ή στέρησης) δικαιωμάτων. Επομένως ο πραγματικός «αρνητής ταυτοτήτων» είναι το κράτος που θέλει να μεταλλάξει το δελτίο ταυτοποίησης σε κάρτα του πολίτη.

Βλέπεις ακόμα και αριστερόστροφες ελληνικές ιστοσελίδες να κοροϊδεύουν τις ουρές για διαβατήριο και είναι οι ίδιοι που αφιερώνουν ολόκληρα «σεντόνια» αρθρογραφίας για το φακέλωμα της χούντας, αλλά για το παγκόσμιο ηλεκτρονικό φακέλωμα δεν έχουν κανένα πρόβλημα!

Τα εκατομμύρια Ελλήνων που γυρίζουν την πλάτη στις ηλεκτρονικές ταυτότητες, δεν είναι «αρνητές ταυτοτήτων» αλλά αντιρρησίες συνειδήσεως απέναντι σε μια κάρτα που ΔΕΝ είναι ταυτότητα, αλλά μόνο χρησιμοποιεί τον φερετζέ της ταυτότητας. Η ίδια ακριβώς ένσταση υπήρχε και για τα πειραματικά σκευάσματα κατά του Covid, τα οποία δεν ήταν εμβόλια με την κλασσική έννοια του όρου, αλλά προϊόντα γενετικής μηχανικής που δεν είχαν δοκιμαστεί επαρκώς. Ούτε τότε υφίσταντο «αρνητές εμβολίων», αλλά σκεπτικιστές απέναντι σε ένα σκεύασμα που ήταν πολλά παραπάνω από ένα συνηθισμένο εμβόλιο.

Και να πω και αυτό. Γούστο τους και καπέλο τους αν εκατοντάδες πολίτες στήνονται έξω από ΑΤ για να βγάλουν διαβατήριο! Δεν κατάλαβα δηλαδή, δεν έχουν το συνταγματικό δικαίωμα να εκδώσουν διαβατήριο ή μήπως πρέπει να πάρουν άδεια από τους συγκεκριμένους δημοσιογραφίσκους;

Στη Βρετανία όπου ο νέος πρωθυπουργός Άντι Μπέρναμ δήλωσε ότι θα ακυρώσει το σχέδιο επιβολής ψηφιακής ταυτότητας που προωθούσε ο Κιρ Στάρμερ, είναι και εκεί… αρνητές ταυτότητας και «οπισθοδρομικοί»; Τελικά στην Ελλάδα έχει μαζευτεί όλη η… εξέλιξη, παρότι σε όλους τους κοινωνικοοικονομικούς δείκτες ξύνουμε τον πάτο του βαρελιού της Ευρώπης!

«Αφού έτσι κι αλλιώς μας παρακολουθούν από παντού»

Και για να τελειώνουμε μια και καλή με την ανοησία πολλών εξυπνάκηδων που κοροϊδεύουν όσους βλέπουν με επιφύλαξη τις νέες ταυτότητες. Χρησιμοποιούν το φαιδρότατο επιχείρημα ότι «έτσι κι αλλιώς μας παρακολουθούν από το κινητό μας, η ταυτότητα σας μάρανε τώρα;».

Λοιπόν αγαπητοί. Το κινητό και το διαδίκτυο δεν ορίζουν τα πολιτικά δικαιώματά σου. Δεν θεσπίζουν νόμους στη χώρα σου. Δεν μπορούν να σου επιβάλλουν πρόστιμα και περιορισμούς στην πραγματική ζωή σου. Δεν ρυθμίζουν το εισόδημα σου και τις δοσοληψίες σου. Δεν διαφεντεύουν το πορτοφόλι σου ή τον τραπεζικό σου λογαριασμό. Δεν μπορούν να μπλοκάρουν τις αγορές σου. Δεν αποφασίζουν για τη φορολόγησή σου. Δεν είναι υπεύθυνα για την ταυτοποίησή σου και την ελευθερία μετακίνησής σου. Δεν σε εκπροσωπούν συνταγματικά. Δεν είναι αρμόδια για την ασφάλιση, την υγεία, τη παιδεία, την πρόνοια. Δεν εξασφαλίζουν το δικαίωμα σου στην ισονομία και την ισοπολιτεία. Δεν καθορίζουν το μέλλον σου και το μέλλον των παιδιών σου.

Όλα αυτά είναι αρμοδιότητες και υποχρεώσεις του κράτους. Όχι του Facebook, του Instagram, του Χ, του TikTok, της Microsoft και οποιαδήποτε άλλης εταιρείας. Ο υπερσυγκεντρωτισμός εξουσιών στο κράτος είναι εκείνος που μας επηρεάζει αμεσότατα και όχι η πειρατική δράση μια εταιρείας. Την εταιρεία αν θες την απενεργοποιείς από κάθε διεπαφή σου. Το κράτος δεν μπορείς να το απενεργοποιήσεις – μπορεί όμως να σε απενεργοποιήσει εκείνο εάν διαθέτει την πρόθεση και τα μέσα να το πράξει. Και στις μέρες μας όπως έχει αποδειχθεί από πλήθος στοιχείων, υπάρχουν και τα δύο.

Όσοι λένε με απάθεια ότι «έτσι κι αλλιώς μας παρακολουθούν», το λένε για να νανουρίζουν την προειλημμένη απόφαση τους να παραδώσουν τις ελευθερίες τους. Όσο για τα φερέφωνα του κίτρινου τύπου που παίζουν την ίδια κασέτα από τον καιρό της πανδημίας, ακούγονται πλέον σαν χαλασμένα μαγνητόφωνα. Είναι αρνητές σοβαρής δημοσιογραφίας και ήδη συνηθισμένοι στις κάρτες, αφού χτυπάνε… κάρτα καθημερινώς στην αθλιότητα.

πηγή

«Πᾶνος»

Ἐπισκεφθεῖτε καὶ τὸ ἱστολόγιό μας στὸ blogger

https://ethnegersis.blogspot.com/

Απομαγνητοφωνημένη ομιλία μακαριστού γέροντος Αθανασίου Μυτιληναίου

από τη σειρά «Ομιλίες εις προσκυνητάς»

με θέμα:

«ΤΟ ΣΗΜΕΙΟΝ ΤΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ ΚΑΙ ΤΟ ΣΗΜΕΙΟΝ ΤΟΥ ΑΝΤΙΧΡΙΣΤΟΥ»

[εκφωνήθηκε στην Ιερά Μονή Κομνηνείου Λαρίσης στις 14-9-1983]

[Δ15Β΄]

Ο προφήτης Ιεζεκιήλ, αγαπητοί μου, εις το 9^ο κεφάλαιό του, μας αναφέρει ένα περιστατικό συγκλονιστικό. Λέγει ότι κάποτε ήτο εις το σπίτι του και συνωμίλει με ηλικιωμένους ανθρώπους, οπότε κάποιο χέρι τον άρπαξε εν οράματι και τον έφερε εις τα Ιεροσόλυμα. Και του λέγει: «Υἱὲ ἀνθρώπου, βλέπεις τι γίνεται μέσα εις την πόλιν αυτήν;». Συγκεκριμένα τον έφερε στον ναόν του Σολομώντος και εκεί του έδειξε τρεις εικόνες, τρεις σκηνές από βδελύγματα. Δηλαδή είδε εκεί ο προφήτης πώς οι ίδιοι οι ιερείς ειδωλολατρούσαν κρυφά και την διαφθορά της πόλεως. Τα είδε αυτά και έφριξε. Δεν αναφέρομαι στις εικόνες, γιατί θα έπρεπε πολύ χρόνο να καταναλώσω. Είναι στο 8^ο κεφάλαιο.

Στο 9^ο, όμως, κεφάλαιο λέγει τα εξής: «Καὶ ἀνέκραγεν εἰς τὰ ὦτά μου φωνὴ μεγάλη λέγων· ἤγγικεν ἡ ἐκδίκησις τῆς πόλεως (:Άκουσα μια φωνή να μου λέγει: ‘’Επλησίασε η εκδίκηση της πόλεως. Ήρθε η ώρα της να τιμωρηθεί’’)· καὶ ἕκαστος εἶχε τὰ σκεύη τῆς ἐξολοθρεύσεως ἐν χειρὶ αὐτοῦ. Καὶ ἰδοὺ ἓξ ἄνδρες ἤρχοντο ἀπὸ τῆς ὁδοῦ τῆς πύλης τῆς ὑψηλῆς τῆς βλεπούσης πρὸς βορρᾶν, καὶ ἑκάστου πέλυξ ἐν τῇ χειρὶ αὐτοῦ· καὶ εἷς ἀνὴρ ἐν μέσῳ αὐτῶν ἐνδεδυκὼς ποδήρη καὶ ζώνη σαπφείρου ἐπὶ τῆς ὀσφύος αὐτοῦ· καὶ εἰσήλθοσαν καὶ ἔστησαν ἐχόμενοι τοῦ θυσιαστηρίου τοῦ χαλκοῦ (: Κι εκεί, λέει, είδα έξι άνδρες να κρατούν τσεκούρια. Ανάμεσά τους έναν άλλον άνδρα που φορούσε ποδήρη χιτώνα και η ζώνη του ήτο σαπφειρένια. Και στάθηκαν μπροστά εις το θυσιαστήριο το χάλκινο - το οποίον, όπως γνωρίζετε από την όλη οργάνωση του ναού του Σολομώντος, ήτο έξω εις την αυλή, όπου και προσεφέροντο εκεί οι θυσίες). Καὶ δόξα Θεοῦ τοῦ Ἰσραὴλ ἀνέβη ἀπὸ τῶν Χερουβὶμ ἡ οὖσα ἐπ’ αὐτῶν εἰς τὸ αἴθριον τοῦ οἴκου. Καὶ ἐκάλεσε τὸν ἄνδρα τὸν ἐνδεδυκότα τὸν ποδήρη, ὃς εἶχεν ἐπὶ τῆς ὀσφύος αὐτοῦ τὴν ζώνην, καὶ εἶπε πρὸς αὐτόν (: Δόξα Κυρίου ήρθε και στάθηκε από πάνω τους και η δόξα του Θεού είπε προς τον άνδρα που είχε τον ποδήρη χιτώνα και την σαπφειρένια ζώνη)· δίελθε μέσην τὴν Ἱερουσαλήμ καὶ δὸς τὸ σημεῖον ἐπὶ τὰ μέτωπα τῶν ἀνδρῶν τῶν καταστεναζόντων καὶ τῶν κατωδυνομένων ἐπὶ πάσαις ταῖς ἀνομίαις ταῖς γινομέναις ἐν μέσῳ αὐτῆς. Καὶ τούτοις εἶπεν ἀκούοντός μου· πορεύεσθε ὀπίσω αὐτοῦ εἰς τὴν πόλιν καὶ κόπτετε καὶ μὴ φείδεσθε τοῖς ὀφθαλμοῖς ὑμῶν καὶ μὴ ἐλεήσητε· πρεσβύτερον καὶ νεανίσκον καὶ παρθένον καὶ νήπια καὶ γυναῖκας ἀποκτείνατε εἰς ἐξάλειψιν, ἐπὶ δὲ πάντας, ἐφ’ οὓς ἐστὶ τὸ σημεῖον, μὴ ἐγγίσητε· καὶ ἀπὸ τῶν ἁγίων μου ἄρξασθε (: Άκουσα φωνή να λέγει σε εκείνον που είχε τον ποδήρη χιτώνα: ‘’Πήγαινε στη μέση της πόλεως και βρες όλους εκείνους που βλέπουν τα βρώμικα πράγματα μέσα στην πόλη, δεν μπορούν, όμως, να μιλήσουν, γιατί το κακό έχει παραγίνει στην πόλη και αυτοί είναι λίγοι. Αυτοί, όμως, στενάζουν και πονούν)».

Θα ξαναπώ τις λέξεις: «καταστεναζόντων καὶ τῶν κατωδυνομένων ἐπὶ πάσαις ταῖς ἀνομίαις ταῖς γινομέναις ἐν μέσῳ αὐτῆς». Βλέπουν, στενάζουν, πονούν. Αλλά δεν μπορούν τίποτε να κάνουν· είναι οι λίγοι αυτοί. «Και σ’ αυτούς, στο μέτωπό τους, βάλε το σημείον. Αυτούς δεν θα τους πειράξουν οι έξι που ακολουθούν. Τώρα, εσείς, οι έξι, με τα τσεκούρια αρχίστε να κόβετε μέσα στην πόλη, χωρίς διάκριση. Να κόβετε άνδρες, γυναίκες, γέρους, παρθένους, παιδιά, νήπια, να σφάζετε, να σφάζετε, να μη μείνει κανείς μέσα στην πόλη που να μείνει ζωντανός. Μόνοι εκείνοι που θα έχουν το σημείο, αυτοί δεν πρέπει να βλαφτούν. Σε όσους βλέπετε το σημείο στο μέτωπο, αυτούς να μην τους πειράξετε. Και την αρχή θα την κάνετε από τους ιερείς μου». Θα ξαναπώ την φράση: «καὶ ἀπὸ τῶν ἁγίων μου ἄρξασθε». «Την αρχήν κάνετέ την από μέσα από τα άγια, δηλαδή μέσα από τον ναό, από τους ιερείς, την σφαγή μέσα από τον ναό»...

Αγαπητοί μου, αυτή η τρομερή εικόνα έρχεται να δώσει ένα μέτρον αληθινά αποκαλυπτικόν, όχι μόνο για μία κατάσταση που υπήρχε τότε στα Ιεροσόλυμα, αλλά όπως είναι γνωστό, οι προφητείες της Παλαιάς Διαθήκης δεν εξαντλούνται. Αλλά συνεχώς βρίσκουν πραγμάτωση μέσα στην Ιστορία, όταν έχομε ανάλογες περιπτώσεις. Έχομε δε επί συγκεκριμένων ιστορικών περιπτώσεων εδώ πραγμάτωση, αλλά επανάληψη αυτής της πραγματώσεως της προφητείας. Οι προφητείες, ξαναλέγω άλλη μία φορά, της Παλαιάς Διαθήκης δεν εξαντλούνται. Αυτό το οποίον εκεί λέγει ο Θεός δια του προφήτου Ιεζεκιήλ, έχει πλήρωση και κατοπινά. Μάλιστα για όλα αυτά τα δεινά δεν έχει παρά κανείς να ρίξει μία προσεκτική ματιά, τόσο στα Ευαγγέλια και τις επιστολές, Καινή Διαθήκη, όσο και εις το βιβλίο της Αποκαλύψεως, για να δει εκεί πώς οι ιεροί συγγραφείς κάνουν χρήση της Παλαιάς Διαθήκης επί γεγονότων, επί προφητειών που βρήκαν πλήρωση και πρόκειται να ξαναβρούν πάλι πλήρωση οι προφητείες αυτές. Και μάλιστα κατ’ επανάληψιν.

Τι σημαίνουν όλα αυτά που συνέβησαν εκεί εν οράματι εις τον προφήτην, ο οποίος άρχισε να λέγει… «Έπεσα», λέει, «στα γόνατα και είπα: ‘’Κύριε, την πόλη Σου καταστρέφεις; Τον λαό Σου καταστρέφεις;’’». «Ε», λέει, « πια είναι αργά. Ο λαός αυτός με ξέχασε. Λένε ότι δεν υπάρχω». Αυτό που λέμε σήμερα «αθεΐα». Λένε ότι «πού είναι ο Θεός, πού είναι να προστατεύσει ο Θεός; Λένε… -να το πω με σύγχρονη έκφραση- ‘’δεν υπάρχω’’. Ήρθε, λοιπόν, η ώρα να τιμωρηθεί αυτός ο λαός».

Αλλά ας προσέξομε, αγαπητοί μου. Ποιοι είναι εκείνοι, όμως, οι οποίοι δεν θα τιμωρηθούν. Εκείνοι επί των μετώπων των οποίων αυτός, ο φορών τον ποδήρη χιτώνα, έβαλε το σημείον. Ποίο σημείον; Προσέξτε τώρα εδώ. Το σημείον αυτό, έτσι μεταφράζεται από τους εβδομήκοντα, ενώ στο εβραϊκό κείμενον λέγει: «βάλε στα μέτωπά τους το σημείον Τ», «Καὶ σημειώσῃς Τ ἐπὶ τὰ μέτωπα αὐτῶν», «να βάλεις Τ». Είναι ένα γράμμα του αλφαβήτου. Το γράμμα αυτό του αλφαβήτου είναι και εις το εβραϊκόν αλφάβητον. Τα πιο πολλά, αν όχι όλα, τα πιο πολλά γράμματα του εβραϊκού αλφαβήτου μοιάζουν με κάποιες ελαφρές παραλλαγές, με το ελληνικόν αλφάβητον, το οποίον είναι φοινικικόν κ.ο.κ. Έχομε, δηλαδή, ένα περίπου κοινόν αλφάβητον. Ακόμα και στην εκφώνηση το γράμμα Τ το λέμε και ελληνικά, το λέμε και εβραϊκά. Πώς είναι το γράμμα Τ; Το γράμμα Τ το φοινικικόν και στο εβραϊκόν αλφάβητον, δεν είναι όπως στο σχήμα το δικό μας, που είναι μία κάθετος γραμμή και μία οριζοντία. Αλλά είναι σταυρός (t). Είναι όπως ακριβώς διασώζεται στην μικρογράμματη λατινική γραφή· που έχομε το t, όπως στις ευρωπαϊκές γλώσσες δηλαδή που είναι σταυρός. Στη μικρογράμματη γραφή.

Αγαπητοί, ξέρετε τι έλεγε η φωνή προς τον φορώντα τον ποδήρη χιτώνα; «Βάλε στα μέτωπα τον σταυρόν». Και ποιος είναι αυτός ο φορών τον ποδήρη χιτώνα; Είναι ο Θεός Λόγος! Που θα ενηνθρώπιζε αργότερα. Και που τώρα παίρνει την παραγγελία από τον Ουράνιο Πατέρα να βάλει τον σταυρό στα μέτωπα εκείνων, οι οποίοι δεν μετέχουν των βδελυγμάτων της πόλεως.

Είναι δε αξιοπρόσεκτον ότι οι άνθρωποι αυτοί δεν έρχονται να παρουσιάσουν κάποια ιδιαιτέρα, θα λέγαμε, αγιότητα και αρετή. Αλλά εννοείται όμως ότι υπάρχει όσο τούτο είναι δυνατόν. Από πού φαίνεται; Από τούτο, το ότι δεν συμφωνούν με το πνεύμα της εποχής των. Και ποιο ήτο το πνεύμα της εποχής των; Η αθεΐα και τα βδελύγματα. Διότι δεν είναι μόνον η αθεΐα, τότε, όπως μας τα λέγει εδώ ο προφήτης, αλλά ελάτρευαν και τα είδωλα. Δεν υπήρχε μόνο η αθεΐα, δεν πιστεύω στον Θεό, αλλά ελάτρευαν και είδωλα. Που σημαίνει δεν έχουν μετοχή αυτοί έναντι των όσων γίνονται εις την εποχή των. Είναι πολύ σημαντικό. Τι μπορούν, όμως, να κάνουν; Να αλλάξουν τα πράγματα; Δεν μπορούν. Τι κάνουν; Πονούν και στενάζουν.

Που σημαίνει ότι το κάτω κάτω σκαλοπάτι της αγιότητος, το να σταθεί κανείς στην αμαρτωλή εποχή του, είναι να μην συμφωνεί. Να λυπάται και να κλαίει. Και να λέγει: «Θεέ μου, τι κακό μάς έχει βρει στην εποχή μας; Πού φθάσαμε οι άνθρωποι; Φώτισε και βοήθησε, Κύριε». «Αυτοί», λέγει, «δεν θα καταστραφούν. Αυτοί δεν θα σφαγούν, δεν θα τιμωρηθούν».

Αλλά, αγαπητοί, αυτό το σημείον, που είναι ο Τίμιος Σταυρός, θα είναι το σημείον εκείνο το οποίον και στα έσχατα της Ιστορίας θα φανεί πάλι στον Ουρανό. Θα είναι το σημείον, όπως μας λέγει ο Ευαγγελιστής Ιωάννης εις το Α΄ κεφάλαιον της Αποκαλύψεως, που θα φανεί, λέγει, «τὸ σημεῖον τοῦ Υἱοῦ τοῦ ἀνθρώπου». Για «τὸ σημεῖον τοῦ Υἱοῦ τοῦ ἀνθρώπου» μας ομιλούν και τα Ευαγγέλια, μας ομιλεί και ο Ίδιος ο Χριστός. Αυτό, λοιπόν, το σημείον δεν είναι παρά ο Τίμιος Σταυρός που θα φανεί στον ουρανό. Και τότε αυτό θα είναι τρόπον τινά η πρώτη φάσις της Δευτέρας του Χριστού Παρουσίας. Πρώτα θα εμφανιστεί ο Τίμιος Σταυρός και μετά ο Χριστός.

Και τότε εκείνοι που θα δουν τον Σταυρόν, θα αντιληφθούν… ποιοι; Όχι της εποχής του Χριστού, αλλά όλων των αιώνων και όλων των εποχών, θα σας το εξηγήσω λίγο πιο κάτω, «αυτοί», λέγει, «θα αρχίσουν να κόπτονται, αφού θα δουν Εκείνον τον Οποίον εξεκέντησαν». Δηλαδή του ότι συνετέλεσαν εις την Σταύρωσιν του Υιού του Θεού, αυτοί θα πουν: «Τι πάθαμε; Γιατί το κάναμε αυτό;». Και θα αρχίσουν να χτυπούν το στήθος τους, θα κόπτονται, θα χτυπιώνται. Γιατί θα δουν ότι έχουν πλανηθεί. Αλλά, σας είπα, είναι για όλους τους αιώνες και όλες τις εποχές. Να πώς. Δεν λέγει στους Φιλιππησίους ο Απόστολος Παύλος για μερικούς Χριστιανούς, οι οποίοι ζούσαν κοσμική ζωή, με κοσμικό φρόνημα ζώντες και λέγει δι’ αυτούς ότι ο θεός τους είναι η κοιλία. «Κοιλία» είναι γενικά οι ηδονές. Προσέξτε, είναι γενικά οι ηδονές. Είναι η απόλαυσις του κοσμικού φρονήματος στην πράξη. «Ὧν ὁ Θεὸς ἡ κοιλία». Και τους αποκαλεί «εχθρούς του Σταυρού του Χριστού».

Γιατί τους αποκαλεί «εχθρούς του σταυρού του Χριστού»; Διότι στρέφονται με τη ζωή τους εναντίον του περιεχομένου του Ευαγγελίου, το οποίον είναι σταυρικόν. Τι θα πει «σταυρικόν»; Σήμερα, επί παραδείγματι, νηστεύομε, γιατί είναι ημέρα που γιορτάζομε την Ύψωση του Τιμίου Σταυρού. Αυτοί θα έλεγαν: «Ωχ καημένε τώρα… που θα νηστέψω». Άρα στρέφονται εναντίον του σταυρικού μηνύματος του Ευαγγελίου, εναντίον της ασκήσεως, εναντίον του πνεύματος του Θεού, που ήρθε να στραφεί εναντίον του κοσμικού πνεύματος. Αυτοί οι άνθρωποι λέγονται χαρακτηριστικότατα «εχθροί (όχι του Χριστού), εχθροί του Σταυρού του Χριστού». Γιατί ο Σταυρός είναι το κέντρον της ασκήσεως μέσα στην πνευματική μας ζωή. Μην το ξεχνάμε αυτό ποτέ.

Ώστε βλέπετε ότι εχθροί του Σταυρού δεν είναι μόνο εκείνοι που σταύρωσαν τον Χριστό τότε. Κάπου αλλού λέει ο Απόστολος Παύλος «οἱ ἀνασταυροῦντες τὸν Υἱὸν τοῦ Θεοῦ». Αυτοί που «ανασταυρώνουν», δηλαδή ξανασταυρώνουν. Κι αγαπητοί μου, όσες φορές θα αμαρτήσομε, ξανασταυρώνομε τον Χριστό. Αλλά το ξανασταύρωμά Του γίνεται όταν εμφορούμεθα από κοσμικό πνεύμα. Διότι ποιος είναι καθαρός από ρύπου; Όλοι αμαρτάνομε. Αλλά μετανοούμε. Το βαρύ αμάρτημα εναντίον του Θεού, εναντίον του Σταυρού του Χριστού, είναι το κοσμικόν φρόνημα.

Πώς το λέει ο Απόστολος στο πρώτο κεφάλαιο προς Κορινθίους που ακούσαμε σήμερα στην αποστολικήν περικοπήν; Τους λέγει «ἀπολλυμένους». Χαμένους. Αυτοί που δεν κατανόησαν τον λόγον του Σταυρού, το κήρυγμα του Σταυρού, το μήνυμα του Σταυρού. Αυτοί είναι οι «ἀπολλυμένοι», οι χαμένοι. Γιατί στράφηκαν με τη ζωή τους, το κοσμικό τους φρόνημα, εναντίον του Τιμίου Σταυρού, εναντίον του πνεύματος του Τιμίου Σταυρού. Ώστε εδώ έχομε κάτι πάρα πολύ σημαντικό, αγαπητοί μου, κάτι πάρα πολύ σημαντικό, διότι πρέπει να σας εξηγήσω ότι έχομε και ένα αντίθετον σημείον. Το οποίον και αυτό θα μπει στα μέτωπα. Είναι το σημείον του Αντιχρίστου.

Στο 13^ο κεφάλαιο, ο ευαγγελιστής Ιωάννης, στην Ἀποκάλυψή του, μας το λέγει σαφώς. Ότι ο Αντίχριστος κι αυτός θα σφραγίσει τους δικούς του ανθρώπους, επί του μετώπου και στο δεξί χέρι. Τι σημαίνει αυτό; Τι σφραγίδα θα βάλει; Ποια είναι η σφραγίδα του Αντιχρίστου; Είναι ο αριθμός 666. Δηλαδή είναι το όνομα του Αντιχρίστου. Θα μου πείτε: «Το ξέρομε αυτό ποιο είναι;». Δεν έχει σημασία να το ξέρομε. Είναι το πνεύμα του Αντιχρίστου. Μερικοί προσπαθούν να μάθουν: «Άραγε ποιος να είναι αυτός ο Αντίχριστος;». Βέβαια είναι ένα ιστορικό πρόσωπο. Θα έρθει.

Αλλά, όμως, το πνεύμα του Αντιχρίστου ήδη υπάρχει. Δεν λέγει ο Ευαγγελιστής Ιωάννης ότι «Ακούσατε ότι θα ‘ρθει ο Αντίχριστος, αλλά τώρα υπάρχουν πολλοί Αντίχριστοι εις τον κόσμον». Τι θα πει «πολλοί Αντίχριστοι»; Υπάρχει το πνεύμα του Αντιχρίστου. Και ποιο είναι αυτό το «πνεύμα του Αντιχρίστου»; Προσέξατέ το· το αντι-σταυρικόν. Γι΄αυτό και λέγεται Αντίχριστος. Είναι ο αντίθετος του Χριστού. Άρα το πνεύμα του Αντιχρίστου τι πρέπει να είναι; Πρέπει να είναι αντισταυρικόν, εναντίον του Σταυρού, εναντίον του πνεύματος του Σταυρού. Αυτός είναι ο αριθμός 666. Μη, λοιπόν, σκαλίζομε, δεν ήρθε ακόμα να το μάθομε. Ο Θεός δεν το απεκάλυψε ακόμη. Δεν ήρθε ακόμη ο Αντίχριστος. Μη σκαλίζομε και λέμε: «Τι να είναι άραγε αυτό το 666;».

Και αυτό θα αφορά σε εκείνους που θα ‘ρθουν; Ω, καθόλου! Αλλά αφορά από τη στιγμή που ο Χριστός ανελήφθη στον ουρανό, τότε, πριν από 2000 χρόνια. Μέσα σε ολόκληρη την Ιστορία οι άνθρωποι παίρνουν την σφραγίδα 666. Κι εμείς συνεπώς μπορούμε να την πάρουμε. Τίνι τρόπω; Όταν αρνηθούμε τον Χριστόν και δεχθούμε το πνεύμα του Αντιχρίστου.

Τι αναμένει, φυσικά, εκείνους που θα δεχθούν το πνεύμα του Αντιχρίστου; Το είδαμε στο όραμα του Ιεζεκιήλ. Η σφαγή. Και εν προκειμένω δεν θα είναι η σφαγή μόνο απλώς εδώ επάνω στη γη, που μπορεί να γίνει μια μεγάλη καταστροφή. Το θέμα είναι ότι… αυτό που λέγει ο Απόστολος Παύλος, η απώλεια. Και ποια είναι η απώλεια; Η αιωνία απώλεια, η αιωνία κόλασις. Η απουσία της Βασιλείας του Θεού.

Ώστε, λοιπόν, βλέπετε, αγαπητοί μου, ότι έχομε δύο σημεία. Και υπάρχει ένας… ούτως ειπείν, ανταγωνισμός μέσα στην Ιστορία. Το σημείον του Χριστού, που είναι ο Σταυρός και το σημείον του Αντιχρίστου, που είναι το πνεύμα του Αντιχρίστου, ο αριθμός 666. Κι εμείς καλούμεθα να δεχθούμε ένα από τα δύο σημεία. Είναι αδύνατον δε να δεχθεί κανείς και τα δύο. Ή το ένα ή το άλλο. Δεν γίνεται. Μερικοί άνθρωποι δυστυχώς θέλουν να τα έχουν καλά και με τον Θεό και με τον διάβολο. Ο Χριστός απήντησε επάνω σ’ αυτό. Ότι «δεν μπορείτε να δουλεύετε σε δύο αφεντικά. Ή στο ένα ή στο άλλο αφεντικό. Δεν μπορείτε και στα δύο αφεντικά να δουλεύετε».

Τι πρέπει να κάνομε; Πρέπει να ζούμε την πνευματική ζωή, αγαπητοί, την πνευματική ζωή. Το πνεύμα του Τιμίου Σταυρού πρέπει να είναι μπροστά στα μάτια μας. Θυμηθείτε εκείνο που λέγει ο Κύριος: «Όποιος θέλει να είναι μαθητής μου, όποιος θέλει να με ακολουθήσει, να σηκώσει τον σταυρό του και να ‘ρθει από πίσω μου». Ο σταυρός μας δεν θα είναι παρά ο αγώνας μας να ακολουθήσουμε τον Σταυρόν του Χριστού. Εδώ στη γη αυτή πρέπει να μπούμε μέσα στα παθήματα του Χριστού. Δεν λέγει ο Απόστολος ωραιότατα στους Κολοσσαείς: «Ἀνταναπληρῶ τὰ ὑστερήματα τῶν θλίψεων τοῦ Χριστοῦ ἐν τῇ σαρκί μου, ὑπὲρ τοῦ σώματος αὐτοῦ, ὅ ἐστιν ἡ Ἐκκλησία»; Ἀντι-ανα-πληρῶ. Ἀνταναπληρῶ. «Δέχομαι στην σάρκα την δική μου», λέγει, «τα παθήματα του Χριστού, εκείνα τα οποία δεν πρόλαβε ο Χριστός να δεχθεί στην Ιστορία, στον Σταυρό, εγώ στο δικό μου το σώμα, για λογαριασμό της Εκκλησίας Του, που είναι το σώμα Του». Ναι. Το σώμα του Χριστού είναι η Εκκλησία. Και το σώμα του Χριστού, η Εκκλησία, προσέξτε, είναι σταυρωμένη στον παρόντα κόσμο.

Δεν λέγει ο Απόστολος Παύλος ότι «Εγώ εσταύρωσα τον εαυτό μου ως προς τον κόσμον»; Είναι σταυρωμένη η Εκκλησία. Δεν ήρθε η ώρα της αναστάσεώς της. Θα δεχθεί τον διωγμόν, την ειρωνεία, την καταπίεση, τα πάντα. Να είμεθα έτοιμοι. Μη μου πείτε κάτι που θα ‘ρθει αύριο. Υπάρχει και σήμερα, υπήρχε και χθες. Και μόνο γιατί ο άλλος θα σε κοροϊδέψει γιατί ζεις πνευματική ζωή, αυτό σημαίνει σταυρώνεσαι ως προς τον κόσμον. Και αν δεν φέρομε τα παθήματα του Χριστού, τα παθήματα του Χριστού επί του Σταυρού, δεν μπορούμε να λεγόμεθα μαθηταί του Χριστού, ούτε μέλη του σώματός Του που είναι η Εκκλησία. Διότι η ζώσα Εκκλησία θα σωθεί. Η ζωντανή Εκκλησία θα σωθεί. Όχι τα νεκρά της μέλη. Δυστυχώς δεν μου μένει πιο πολύς χρόνος να σας πω πώς το δείχνει αυτό το πνεύμα του Θεού στο βιβλίο της Ἀποκαλύψεως ότι εκείνοι που λέγονται Χριστιανοί, θα καταστραφούν. Όχι να λέγεσαι· να είσαι. Να είσαι. Αυτό έχει πάρα πολύ μεγάλη βαρύτητα. Ας το προσέξομε.

Αλλά σύμβολον, τύπος της ενεργείας, της ακτίστου ενεργείας του Τιμίου Σταυρού σε όλη μας την ζωή και σε όλες μας τις πράξεις, είναι, αγαπητοί μου, όταν κάνομε το σημείον του Σταυρού· το οποίον πρέπει πάντοτε να κάνομε ευλαβώς και με συνείδηση.

Λέγει ο άγιος Κύριλλος Ιεροσολύμων στην 13^η Κατήχησή του τα εξής: «Να κάνομε», λέει, «τον σταυρό μας ἐπὶ μετώπου μετὰ παρρησίας δακτύλοις ἡ σφραγίς καὶ ἐπὶ πάντων ὁ σταυρὸς γινέσθω (:να γίνεται με τα δάχτυλά μας στο μέτωπό μας, να ξεκινάμε δηλαδή από το μέτωπό μας, μετά παρρησίας. Μην ντρεπόμαστε, μην κάνομε κάτω από το σακάκι μας τον σταυρό μας. Αλλά να τον κάνομε «μετά παρρησίας». Μην πούμε: «Είμαι στο εστιατόριο και πώς θα κάνω τον σταυρό μου, όταν οι άλλοι δεν κάνουν τον σταυρό τους». Μην ξεχνάμε το όραμα του Ιεζεκιήλ! Μην το ξεχνάμε! «Πώς θα κάνω τον σταυρό μου περνώντας από μία Εκκλησία, όταν είμαι μέσα στο λεωφορείο, οι άλλοι τραγουδάν, γελάν…». Θα κάνω τον σταυρό μου μετά παρρησίας. Και τον λέγει «σφραγίδα» τον σταυρόν ο άγιος Κύριλλος. Η σφραγίς)· ἐπὶ ἄρτων βιβρωσκομένων καὶ ἐπὶ ποτηρίων πινομένων (: στο ψωμί που θα φάμε. Υπάρχει μια ωραία συνήθεια, εγώ την βρήκα από τον πατέρα μου. Όταν έπαιρνε το καρβέλι της εποχής εκείνης, το καρβέλι, γύριζε από το πίσω μέρος και με το μαχαίρι έκανε τρεις σταυρούς. Και στα ποτήρια που θα πιούμε, θα τα σταυρώσουμε) ἐν εἰσόδοις, ἐν ἐξόδοις (όταν μπαίνομε στο σπίτι μας, να κάνομε τον σταυρό μας, γιατί μας γλύτωσε ο Θεός από τόσα ατυχήματα και άλλα πολλά. Όταν θα βγούμε από το σπίτι μας, θα κάνομε τον σταυρό μας, για να μη μας βρει ατύχημα. Αλλά με συναίσθηση και συνείδηση τι θα πει ‘’κάνω τον σταυρό μου’’) πρό τοῦ ὕπνου (:πριν κοιμηθούμε) κοιταζομένοις καὶ διανισταμένοις (: όταν είμαστε στο κρεβάτι μας, όταν σηκωνόμαστε από το κρεβάτι μας. Πάνω σε αυτό θα σας έλεγα...αν το θέλετε, δεχθείτε το. Όπως είσαστε στο κρεβάτι σας το πρωί και ανοίγουν τα μάτια σας, ανοίγουν κάποια στιγμή τα μάτια σας, φυσικά με το φως, τότε κάντε τον σταυρό σας και σηκωνόμενοι κάντε τον σταυρό σας και πείτε: «Δόξα Σοι τῷ δείξαντι τὸ φῶς». «Δόξα σε Σένα που μας έδειξες το φως». Αλλά για να φθάσει ο άνθρωπος να λέγει αυτόν τον δοξολογικόν στίχον, πρέπει να έχει πνεύμα Θεού. Και συνεπώς πέρα από το φως το ηλιακόν της ημέρας, πρέπει να αισθάνεται και το φως του Χριστού: ‘’Δόξα σε Σένα που μας έδειξες το φως Σου, ήτοι τον Εαυτό Σου’’. Γιατί ο Θεός είναι φως), ὁδεύουσι καὶ ἠρεμοῦσι (:όταν περπατά κανείς, ταξιδεύει ή καθόμαστε κάπου) μέγα τὸ φυλακτήριον, δωρεὰν διὰ τοὺς πένητας -μην πει κανείς: «Δεν έχω να πληρώσω». «Δωρεάν διά τούς πένητας». Είναι πολύ εύκολο να κάνεις τον σταυρό σου-, χωρὶς καμάτου διὰ τοὺς ἀσθενεῖς -ο άρρωστος δεν έχει να καταβάλει τίποτα κόπους. Κάνει τον σταυρό του. Δεν έχει να ξοδέψει δυνάμεις- ἐπειδὴ καὶ παρὰ Θεοῦ ἡ χάρις, σημεῖον πιστῶν καὶ φόβος δαιμόνων. Ἐθριάμβευσε γὰρ αὐτοὺς ἐν αὐτῷ, δειγματίσας ἐν παρρησίᾳ. Ὅταν γὰρ ἴδωσιν τὸν σταυρόν, ὑπομιμνῄσκονται τοῦ Ἐσταυρωμένου· φοβοῦνται τὸν συντρίψαντα τὰς κεφαλὰς τοῦ δράκοντος (:διότι εθριάμβευσε ο Χριστός για τους δαίμονες που φοβούνται, διότι παραδειγματικά, δημόσια τους ντρόπιασε πάνω στον Σταυρό τους δαίμονες. Κι όταν βλέπουν τον Σταυρό του Χριστού, οι δαίμονες και οι εχθροί του Σταυρού του Χριστού, τρέμουν και φοβούνται)».

Ω αγαπητοί, ο Τίμιος Σταυρός που γιορτάσαμε σήμερα την Παγκόσμιον Ύψωσίν του, ο Τίμιος Σταυρός να στέκεται για μας όχι μόνο το σύμβολο, όχι μόνο ο τύπος αλλά η ουσία. Να βλέπομε στον Σταυρό Εκείνον που απλώθηκε επάνω. Τον Υιόν του Θεού που έγινε άνθρωπος. Διότι από εκεί είναι η δύναμις του Τιμίου Σταυρού· στον Χριστόν. Να βλέπομε στο πρόσωπό Του ότι είναι ο Θεός μας, ο Κύριός μας, που ενηνθρώπησε πραγματικά. Δεν είναι κάποιος μεγάλος και κάποιος σοφός ο Χριστός. Δεν είναι κάποιος κοινωνιολόγος. Ο Χριστός είναι ο Υιός του Θεού, ο αιώνιος Θεός που ενηνθρώπησε και ήρθε ανάμεσά μας. Τότε μπορούμε, αγαπητοί μου, να λέμε ότι είμεθα Χριστιανοί. Όταν συμμορφούμεθα πάντοτε με την πίστη στον Χριστό και με την τήρηση του πνεύματος του Τιμίου Σταυρού Του.

ΠΡΟΣ ΔΟΞΑΝ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΤΡΙΑΔΙΚΟΥ ΘΕΟΥ

και με απροσμέτρητη ευγνωμοσύνη στον πνευματικό μας καθοδηγητή

μακαριστό γέροντα Αθανάσιο Μυτιληναίο,

ψηφιοποίηση και επιμέλεια κειμένου:

Ελένη Λιναρδάκη, φιλόλογος

ΠΗΓΕΣ:

• Απομαγνητοφώνηση ομιλίας δια χειρός του αξιοτίμου κ. Αθανασίου Κ.

• https://arnion.gr/mp3/omilies/p_athanasios/proskynhtvn/proskynhtvn_002.mp3

«Πᾶνος»

Ἐπισκεφθεῖτε καὶ τὸ ἱστολόγιό μας στὸ blogger

https://ethnegersis.blogspot.com/

ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΟΥ ΤΟΥ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ

ΣΤΟΥΣ ΑΓΙΟΥΣ ΜΑΚΚΑΒΑΙΟΥΣ ΚΑΙ ΣΤΗ ΜΗΤΕΡΑ ΤΟΥΣ

[ ΟΜΙΛΙΑ Α΄]

1. Πόσο λαμπρή και ολόχαρη είναι η πόλη μας, και η σημερινή ημέρα είναι η πιο λαμπρή απ’ όλες τις ημέρες του χρόνου, όχι γιατί σήμερα στέλνει προς τη γη ο ήλιος πιο φωτεινές από τις συνηθισμένες τις ακτίνες του, αλλά γιατί το φως των αγίων μαρτύρων παραπάνω από αστραπή έχει καταυγάσει όλη την πόλη μας. Αυτοί είναι πιο λαμπροί από άπειρους ήλιους και πιο φωτεινοί από τα μεγάλα αστέρια. Εξαιτίας αυτών η γη είναι σήμερα πιο ωραία από τον ουρανό. Μην μου πεις λοιπόν τη σκόνη, ούτε να σκεφτείς τη στάχτη, ούτε τα οστά που έχουν διαλυθεί από τον χρόνο, αλλά άνοιξε τα μάτια της πίστης και βλέπε να βρίσκεται κοντά τους η δύναμη του Θεού, να τους περιβάλλει η χάρη του Αγίου Πνεύματος, να τους περιτυλίγει η δόξα του ουρανίου φωτός.

Ο ηλιακός δίσκος δεν στέλνει τέτοιες ακτίνες προς τη γη, όπως οι λάμψεις και οι ακτινοβολίες που εκπέμπονται από τα μαρτυρικά σώματα αυτά και τυφλώνουν ακόμη τα ίδια τα μάτια του διαβόλου. Γιατί όπως ακριβώς οι ληστές και οι τυμβωρύχοι, όταν δουν να υπάρχουν κάπου βασιλικά όπλα, θώρακες και ασπίδες και κράνη, όλα να λάμπουν από το χρυσάφι, αμέσως απομακρύνονται και δεν τολμούν ούτε να πλησιάσουν, ούτε να τα πιάσουν, επειδή υποψιάζονται μεγάλο κίνδυνο, αν τολμήσουν κάτι τέτοιο, έτσι λοιπόν και οι δαίμονες, οι αληθινοί ληστές, όπου θα δουν να υπάρχουν σώματα μαρτύρων, φεύγουν κρυφά και απομακρύνονται αμέσως. Όχι γιατί βλέπουν προς την προηγούμενη θνητή τους φύση, αλλά προς τη μυστική δόξα του Χριστού που έχουν αυτά.

Τα όπλα αυτά δεν τα φόρεσε ούτε άγγελος, ούτε αρχάγγελος, ούτε κάποια άλλη κτιστή δύναμη, αλλά ο ίδιος ο Κύριος των αγγέλων. Και καθώς ο Παύλος φώναζε λέγοντας: «Εἰ δοκιμὴν ζητεῖτε τοῦ ἐν ἐμοὶ λαλοῦντος Χριστοῦ(: Μήπως ζητείτε να λάβετε πείρα και απόδειξη του Χριστού, ο Οποίος μιλάει μέσα από μένα);» [Β΄Κορ.13,3], έτσι και αυτοί μπορούν να φωνάζουν και να λέγουν: «Μήπως ζητείτε απόδειξη του Χριστού που αγωνίστηκε με εμάς;». Γιατί είναι άξια τιμής τα σώματα, επειδή πληγώθηκαν για χάρη του Κυρίου, επειδή φέρουν τα σημάδια του μαρτυρίου τους για τον Χριστό. Και όπως το βασιλικό στεφάνι που είναι στολισμένο από παντού με πολύτιμες πέτρες βγάζει διάφορες λάμψεις, έτσι ακριβώς και τα σώματα των αγίων μαρτύρων που είναι κατάστικτα με τα τραύματα που δέχθηκαν για χάρη του Χριστού σαν με πολύτιμες πέτρες, φαίνονται πολυτιμότερα και ωραιότερα από κάθε βασιλικό στέμμα.

Εκείνοι, λοιπόν, που οργανώνουν αθλητικούς αγώνες, θεωρούν ότι η πιο μεγάλη τιμή είναι, όταν φέρουν στα γυμναστήρια και στους αγώνες νέους και σφριγηλούς αθλητές, ώστε πριν από την επίδειξη της πάλης να προξενήσουν τον θαυμασμό στους θεατές από την ευρωστία των σωμάτων τους. Εδώ όμως δεν συμβαίνει έτσι, αλλά εντελώς αντίθετα. Γιατί ο Χριστός δεν οργανώνει τέτοιον αγώνα όπως εκείνοι, αλλά φρικτό και φοβερό, επειδή δεν είναι η πάλη ανθρώπων προς ανθρώπους, αλλά πάλη ανθρώπων προς δαίμονες. Αφού λοιπόν μας ετοιμάζει τέτοιον αγώνα, δεν έφερε στα αγωνίσματα νέους και σφριγηλούς αθλητές, αλλά πολύ μικρά παλληκαράκια και μαζί με αυτά ένα γέροντα, τον Ελεάζαρο, και ακόμη μία ηλικιωμένη γυναίκα, τη μητέρα των νεαρών αυτών παλληκαριών[Για το μαρτύριο των αδελφών Μακκαβαίων, της μητέρας τους και του Ελεαζάρου βλ. Δ΄Μακ. Κεφάλαια 5 -18].

Τι σημαίνει λοιπόν αυτό, Κύριε; Φέρεις στα γυμναστήρια ανθρώπους που δεν έχουν κατάλληλη ηλικία για να αγωνιστούν; Ποιος άκουσε ποτέ να αγωνίζεται γυναίκα σε τόσο γεροντική ηλικία; Κανένας δεν άκουσε. «Εγώ όμως το παράδοξο αυτό», λέγει, «και νέο και το οποίο δεν άκουσε ποτέ κανείς, θα το επιβεβαιώσω με τα έργα τους. Γιατί Εγώ δεν είμαι τέτοιος αγωνοθέτης, ώστε να εμπιστεύομαι τα πάντα στη δύναμη των αθλητών, αλλά παραστέκομαι και προστατεύω και προσφέρω στους αθλητές μου βοήθεια και τα περισσότερα που κατορθώνουν αυτοί, οφείλονται στην προστασία μου». Όταν λοιπόν δεις γυναίκα τρομαγμένη, γερασμένη, που χρειάζεται πατερίτσα, να εισέρχεται σε αγώνα και να εξουδετερώνει τη μανία του τυράννου, να νικά ασώματες δυνάμεις, να νικά εύκολα τον διάβολο, να κτυπά με πολλή δύναμη το πρόσωπό του, θαύμασε τη χάρη του Αγωνοθέτη, θαύμασε τη δύναμη του Χριστού.

Δεν είναι ισχυροί στο σώμα οι αθλητές αυτοί, αλλά ισχυροί στην πίστη. Η φύση τους είναι αδύνατη, αλλά η χάρη που τους έχει αλείψει είναι δυνατή. Τα γηρατειά έχουν παραλύσει τα σώματα, αλλά ο πόθος της επιθυμίας έχει δυναμώσει το θάρρος τους. Δεν είναι ορατός ο αγώνας. Ας μην παρατηρείς, λοιπόν, εξωτερικά τους αθλητές, αλλά να εισχωρήσεις με τον νου σου στην κατάσταση της ψυχής τους. Εξέτασε τη δύναμη της πίστης τους, για να μάθεις ότι όποιος παλεύει με δαίμονες δεν χρειάζεται να έχει ισχυρό σώμα, ούτε να είναι στην ακμή της ηλικίας του, αλλά είτε ακόμη είναι πολύ νέος, είτε έχει φθάσει σε βαθιά γηρατειά, έχει όμως ψυχή γενναία και δυνατή, δεν τον βλάπτει καθόλου στα αγωνίσματα η ηλικία του.

2. Και γιατί λέγω γέροντα και νέο, όταν και γυναίκες έλαβαν μέρος στους αγώνες αυτούς και κέρδισαν λαμπρά στεφάνια; Γιατί οι άλλοι αγώνες, εξετάζοντας και την ηλικία και το φύλο και το αξίωμα, απαγορεύουν να πάρουν μέρος σε αυτούς οι δούλοι και οι γυναίκες και οι γέροντες και οι πολύ νέοι, εδώ όμως με κάθε ελευθερία το στάδιο των αγώνων είναι ανοικτό σε κάθε αξίωμα, και σε κάθε ηλικία και στα δύο φύλα, για να γνωρίσεις καλά και την καλοσύνη και την ανέκφραστη δύναμη του Οργανωτή των αγώνων και για να δεις να επιβεβαιώνονται με τα έργα τα αποστολικά εκείνα λόγια, ότι η δύναμη του Κυρίου γίνεται τέλεια, όταν ο άνθρωπος είναι αδύναμος [βλ. Β΄Κορ.12,9: «Καὶ εἴρηκέ μοι· ἀρκεῖ σοι ἡ χάρις μου· ἡ γὰρ δύναμίς μου ἐν ἀσθενείᾳ τελειοῦται(:Αλλά ο Κύριος μού είπε: ‘’Σου είναι αρκετή η χάρις που σου δίνω· διότι η δύναμή μου αναδεικνύεται τέλεια, όταν ο άνθρωπος είναι ασθενής και με την ενίσχυσή μου κατορθώνει μεγάλα και θαυμαστά’’)»]. Γιατί όταν παιδιά και γέροντες κατορθώνουν πράγματα ανώτερα από τη φύση τους, φαίνεται καθαρά απ’ όλα η χάρη του Θεού, που ενεργεί με αυτούς.

Και για να μάθεις ότι η αδυναμία των αθλητών, δηλαδή η εξωτερική, κάνει να γίνουν πιο λαμπρά τα στεφάνια, εμπρός λοιπόν, αφού αφήσουμε τον γέροντα και τα παιδιά, ας παρουσιάσουμε την πιο αδύνατη, τη γυναίκα, τη γερασμένη, τη μητέρα των επτά παιδιών. Γιατί οι πόνοι του τοκετού είναι μεγάλο εμπόδιο για τα αγωνίσματα αυτά. Τι αξίζει λοιπόν να θαυμάσει κανείς πρώτα από αυτήν; Την αδυναμία της φύσης της, ή την περασμένη ηλικία, ή το ότι εύκολα επηρεάζεται από τη συμπάθεια; Γιατί και αυτά είναι μεγάλα εμπόδια για τον δρόμο που χρειάζεται τόσο μεγάλη υπομονή. Εγώ όμως μπορώ να πω και άλλο μεγαλύτερο από αυτά, με το οποίο θα δούμε καθαρά και την ανδρεία της γυναίκας και όλη την κακουργία του διαβόλου.

Ποιο όμως είναι αυτό; Παρατήρησε την πονηρία του βδελυρού δαίμονα. Δεν έσυρε αυτήν πρώτη στον τόπο του αγώνα, αλλά ύστερα από τα παιδιά την οδήγησε στους αγώνες. Γιατί λοιπόν; Για να της επιτεθεί με ευκολία, αφού με τα βασανιστήρια των επτά παιδιών της κατανικήσει προηγουμένως το φρόνημά της και εξασθενήσει τη σταθερή της απόφαση, αφού με τη θέα αυτών που θα γίνονταν στα βασανιστήρια των παιδιών της εξαντλήσει την δύναμή της, αφού θα γινόταν στη συνέχεια πιο αδύνατη. Γιατί, μη δεις τούτο, ότι εκείνα δέχονταν τα βασανιστήρια, αλλά πρόσεξε αυτό, ότι αυτή υπόφερε πιο φοβερούς πόνους από το καθένα χωριστά και σφαζόταν με το καθένα από αυτά. Και τα λόγια αυτά γνωρίζουν καλά, όσες γυναίκες γνώρισαν τους πόνους του τοκετού και έγιναν μητέρες.

Πολλές φορές λοιπόν όταν βλέπει η μητέρα το παιδί να φλέγεται από τον πυρετό, τα πάντα θα προτιμούσε να πάθει, ώστε να μεταφέρει τη φλόγα της ασθένειας από το σώμα του παιδιού στον εαυτό της. Τόσο πολύ οι μητέρες θεωρούν ότι οι συμφορές των παιδιών είναι πιο αφόρητες από τα δικά τους κακά. Εάν όμως αυτό είναι αλήθεια, όπως πραγματικά είναι αλήθεια, με τα βασανιστήρια των παιδιών η μητέρα τιμωρούνταν χειρότερα από τα παιδιά και το μαρτύριο γινόταν μεγαλύτερο στη μητέρα παρά στα παιδιά. Γιατί εάν η ασθένεια ενός παιδιού που την ακούει μόνο ταράζει την καρδιά της μητέρας, όταν όχι ένα παιδί, αλλά όλα τα παιδιά της θανατώνονται, τι δεν θα υπέφερε αυτή, που δεν ακούει τα παθήματα, αλλά παρακολουθεί με τα μάτια της τα συμβάντα; Πώς δεν έχασε τα λογικά της όταν έβλεπε το καθένα από αυτά να θανατώνεται σιγά σιγά με διαφορετικά και φρικτά βασανιστήρια; Πώς δεν έφυγε η ψυχή από το σώμα; Πώς από την πρώτη φορά δεν πήδησε στη φωτιά για να απαλλαχθεί από το υπόλοιπο θέαμα;

Γιατί αν και φιλοσοφούσε πνευματικά, ήταν όμως μητέρα· αν και αγαπούσε τον Θεό, είχε όμως και σώμα· αν και ήταν πρόθυμη, είχε όμως και γυναικεία φύση· αν και την έκαιε ο ζήλος της ευσεβείας, την κατείχε όμως και ο δεσμός των πόνων του τοκετού. Αφού εμείς που είμαστε άνδρες, όταν βλέπουμε πολλές φορές έναν κατάδικο να τον οδηγούν διαμέσου της αγοράς, να του έχουν το σχοινί στον λαιμό του και να τον σύρουν στον τόπο της εκτέλεσης, χωρίς να έχουμε καμία φιλική σχέση με αυτόν, συντριβόμαστε από τη θέα του μόνο, αν και έχουμε αρκετή παρηγοριά ότι δεν έπαθε ο ίδιος τίποτε τέτοιο, την πονηρία δηλαδή του καταδίκου, τι ήταν εύλογο να πάθει αυτή, όταν δεν έβλεπε έναν κατάδικο να τον οδηγούν για εκτέλεση, αλλά επτά παιδιά μαζί σε μία ημέρα να εξοντώνονται όχι με γρήγορο θάνατο, αλλά με διαφορετικούς βασανιστικούς τρόπους; Γιατί εάν από πέτρα ήταν κάποια και τα σπλάχνα της ήταν κατασκευασμένα από διαμάντι, δεν θα ταραζόταν, δεν θα πάθαινε κάτι τέτοιο, όπως ήταν φυσικό να πάθει κάθε γυναίκα και μητέρα;

Σκέψου πόσο θαυμάζουμε τον πατριάρχη Αβραάμ, επειδή έφερε το παιδί του και το έδεσε και το ανέβασε πάνω στο θυσιαστήριο, και τότε θα γνωρίσεις καλά πόση είναι η ανδρεία της γυναίκας. Πόσο δυσάρεστη και πόσο ευχάριστη ήταν η θέα εκείνη! Δυσάρεστη γι’ αυτά που γίνονταν και ευχάριστη για τη διάθεση της γυναίκας που έβλεπε. Γιατί δεν έβλεπε το αίμα που έτρεχε, αλλά έβλεπε να πλέκονται τα στεφάνια της δικαιοσύνης. Δεν έβλεπε να τρυπιούνται πλευρά, αλλά έβλεπε να οικοδομούνται σκηνές αιώνιες. Δεν έβλεπε να παραστέκονται δήμιοι, αλλά έβλεπε να περιτριγυρίζουν άγγελοι. Ξέχασε τους πόνους του τοκετού, περιφρόνησε τη φύση, αψήφησε την ηλικία. Περιφρόνησε τη φύση, που είναι πράγμα τυραννικό· τη φύση που συνήθως νικά και τα θηρία.

Πολλά λοιπόν από τα θηρία αυτά, που συλλαμβάνονται δύσκολα, συλλαμβάνονται έτσι, επειδή από αγάπη προς τα παιδιά τους δεν λογαριάζουν τη δική τους σωτηρία και χωρίς προφυλάξεις πέφτουν στα χέρια των κυνηγών. Και δεν υπάρχει κανένα ζώο τόσο αδύνατο, το οποίο να μην υπερασπίζεται τους απογόνους του· κανένα ζώο τόσο ήμερο, το οποίο να μην εξαγριώνεται όταν του παίρνουν τα παιδιά του. Αυτή όμως εξαφάνισε την καταπιεστική τυραννία της φύσης, που υπάρχει και στους λογικούς ανθρώπους και στα άλογα ζώα. Και όχι μόνο δεν χτύπησε το κεφάλι του τυράννου, ούτε καταξέσχισε το πρόσωπό του, καθώς έβλεπε τα νεαρά παιδιά της να κομματιάζονται, αλλά έδειξε τόσο υπερβολική πίστη, ώστε και να του προετοιμάζει την απάνθρωπη διασκέδαση και ενώ ακόμη βασανίζονταν τα προηγούμενα, να ενθαρρύνει τα υπόλοιπα να δοκιμάσουν τα ίδια βασανιστήρια.

3. Ας τα ακούουν οι μητέρες αυτά, ας ζηλεύουν την ανδρεία της γυναίκας, τη φιλοστοργία για τα τέκνα της. Έτσι ας ανατρέφουν τα παιδιά τους. Γιατί γνώρισμα της μητέρας δεν είναι η γέννηση, επειδή αυτό ανήκει στη φύση, αλλά η ανατροφή των παιδιών, επειδή αυτό ανήκει στη θέλησή της. Και για να μάθεις, ότι η γέννηση δεν κάνει τη μητέρα, αλλά η καλή ανατροφή, άκουσε τον Παύλο να στεφανώνει τη χήρα, όχι για τη γέννηση, αλλά για την ανατροφή των παιδιών. Γιατί αφού είπε: «Χήρα καταλεγέσθω μὴ ἔλαττον ἐτῶν ἑξήκοντα γεγονυῖα, ἑνὸς ἀνδρὸς γυνή, ἐν ἔργοις καλοῖς μαρτυρουμένη, εἰ ἐτεκνοτρόφησεν, εἰ ἐξενοδόχησεν, εἰ ἁγίων πόδας ἔνιψεν, εἰ θλιβομένοις ἐπήρκεσεν, εἰ παντὶ ἔργῳ ἀγαθῷ ἐπηκολούθησε(:Ως χήρα να καταγράφεται στον κατάλογο της Εκκλησίας κάποια, εφόσον δεν είναι μικρότερη από εξήντα ετών και εφόσον υπήρξε γυναίκα ενός άνδρα, δηλαδή μονόγαμη. Πρέπει ακόμη αυτή να έχει την καλή μαρτυρία, να είναι δηλαδή γνωστή για τα καλά της έργα˙ εάν δηλαδή ανέθρεψε παιδιά, εάν φιλοξένησε, εάν έπλυνε πόδια Χριστιανών που έρχονταν από οδοιπορία ή περιοδεία, εάν βοήθησε ανθρώπους δυστυχισμένους και πονεμένους, εάν βοήθησε πρόθυμα σε κάθε καλό έργο)» [Α΄Τιμ.5,9-10], πρόσθεσε το σπουδαιότερο από τα αγαθά έργα. Και ποιο είναι αυτό; «Εάν ανέθρεψε παιδιά» λέγει. Δεν είπε «εάν γέννησε παιδιά».

Ας κατανοήσουμε λοιπόν τι ήταν φυσικό να υποφέρει η γυναίκα, αν βέβαια πρέπει να την ονομάζουμε γυναίκα, όταν έβλεπε τα δάκτυλα να σπαρταρούν επάνω στα κάρβουνα, το κεφάλι να αποκόπτεται, την αρπάγη να απλώνεται στο κεφάλι άλλου παιδιού και να του βγάζει το δέρμα και αυτός που υπόφερε αυτά, να στέκει ακόμη και να μιλάει. Πώς άνοιξε το στόμα της; Πώς κίνησε τη γλώσσα της; Πώς δεν πέταξε από το σώμα της η ψυχή της; Πώς, εγώ θα σας το πω. Δεν έβλεπε προς τη γη, αλλά ετοιμαζόταν για όλα τα μέλλοντα. Ένα πράγμα φοβόταν μόνο, μήπως λυγίσει ο τύραννος και σταματήσει πρόωρα τον αγώνα, μήπως ξεχωρίσει τα παιδιά, μήπως μείνουν μερικά αστεφάνωτα. Και επειδή φοβόταν αυτό, αφού πήρε το τελευταίο σχεδόν με τα χέρια της, έτσι το έριξε στο καζάνι, αφού αντί για χέρια χρησιμοποίησε τα λόγια προς αυτό με παράκληση και συμβουλή.

Εμείς ακούμε με πόνο τα ξένα βάσανα και εκείνη έβλεπε χωρίς πόνο τα δικά της. Αυτά ας μην τα ακούμε απλά, αλλά κάθε ακροατής ας επαναλαμβάνει στα παιδιά του ολόκληρη την τραγωδία αυτή. Ας αποτυπώσει την αγαπημένη μορφή, και αφού σχεδιάσει μέσα του τα πιο αγαπητά του πρόσωπα, ας ξαναζωγραφίσει επάνω τους αυτά τα πάθη, και τότε θα γνωρίσει καλά τη δύναμη αυτών που λέγω. Μάλλον όμως ούτε έτσι, γιατί τα πάθη της φύσης δεν θα μπορέσει να τα περιγράψει κανένας λόγος, μόνο η πείρα τα διδάσκει. Είναι κατάλληλη η περίσταση να πούμε σε αυτήν μετά τα στεφάνια των επτά παιδιών της εκείνα τα λόγια του προφήτη: «Εσύ θα είσαι στη Βασιλεία του Θεού σαν ελιά γεμάτη καρπό» [βλ. Ψαλμ.51,10 : «Ἐγὼ δὲ ὡσεὶ ἐλαία κατάκαρπος ἐν τῷ οἴκῳ τοῦ Θεοῦ· ἤλπισα ἐπὶ τὸ ἔλεος τοῦ Θεοῦ εἰς τὸν αἰῶνα καὶ εἰς τὸν αἰῶνα τοῦ αἰῶνος(:Αντίθετα, εγώ, σαν ελιά αειθαλής και γεμάτη καρπό, βρίσκω ασφαλές καταφύγιο στον οίκο του Κυρίου και παραμένω αχώριστος από την επικοινωνία με Αυτόν και την ενίσχυσή του. Στήριξα την ελπίδα μου όχι στον πλούτο και στην ανθρώπινη επιρροή, αλλά στο έλεος του Θεού διαπαντός και στους ατελεύτητους αιώνες)»]. Στους Ολυμπιακούς αγώνες, λοιπόν, ενώ πολλές φορές αγωνίζονται χίλιοι αθλητές, ο ένας μόνο παίρνει το στεφάνι. Εδώ όμως από τους επτά αθλητές έχουν στεφανωθεί και οι επτά.

Ποια χώρα μπορείς να μου δείξεις τόσο εύφορη; Ποια μήτρα που γεννά τόσα παιδιά; Ποια άλλα τέτοια παιδιά; Η μητέρα των υιών του Ζεβεδαίου ήταν μητέρα αποστόλων, αλλά μόνο δύο[Υιοί του Ζεβεδαίου ήταν ο Ιάκωβος και ο Ευαγγελιστής Ιωάννης]. Επτά όμως μάρτυρες δεν γνωρίζω να γέννησε μία γυναίκα, και η ίδια να προστέθηκε σε αυτούς, όχι μόνο σαν ένας μάρτυρας παραπάνω, αλλά σαν κάτι πολύ περισσότερο. Γιατί τα παιδιά ήταν επτά μάρτυρες μόνο, το σώμα της μητέρας τους που προστέθηκε ήταν βέβαια ένα σώμα, ισοδυναμούσε όμως με δύο φορές τους επτά μάρτυρες, και επειδή μαρτύρησε με τον καθένα από αυτούς και επειδή τους έκαμε τέτοιους, αφού μας έδωσε ολόκληρη εκκλησία μαρτύρων. Επτά παιδιά γέννησε και κανένα δεν γέννησε για τη γη, αλλά όλα για τον ουρανό ή καλύτερα για τον Βασιλιά των ουρανών, αφού τα γέννησε όλα για τη μέλλουσα ζωή.

Ο διάβολος λοιπόν την οδήγησε τελευταία στους αγώνες για την αιτία που είπα προηγουμένως, ώστε, αφού εξαντληθεί πρώτα η δύναμή της από τη θέα των βασανιστηρίων, να την νικήσει εύκολα, επειδή αντιμετώπιζε τελευταία τον αντίπαλο. Όταν λοιπόν οι άνθρωποι βλέποντας πολλές φορές να τρέχει αίμα, έπεσαν λιπόθυμοι, και χρειάστηκαν πολλή φροντίδα για να τους ξαναδώσουν τη ζωή που τους άφηνε και την ψυχή που έφευγε από το σώμα τους, εκείνη βλέποντας τόσα πολλά ρυάκια αίματος να τρέχουν όχι από ξένο σώμα, αλλά από το σώμα των παιδιών της, τι δεν θα υπέφερε; Πόσο δεν θα ταραζόταν η ψυχή της; Ο διάβολος λοιπόν, πράγμα που είπα προηγουμένως, γι’αυτό την έσυρε στον αγώνα ύστερα από τα παιδιά της, για να την κάνει πιο ανίσχυρη. Έγινε όμως το αντίθετο, γιατί με περισσότερο θάρρος, ερχόταν στους αγώνες.

Για ποιον λόγο και γιατί; Επειδή δεν φοβόταν για το μέλλον, ούτε φρόντιζε για κάποια παιδιά της που θα άφηνε εδώ, μήπως γίνουν ανίσχυρα κάποτε και χάσουν τα στεφάνια. Αλλά αφού τοποθέτησε όλα τα παιδιά της στον ουρανό, σαν σε απαραβίαστο θησαυροφυλάκιο, και τα οδήγησε προς τα στεφάνια του ουρανού και τα αιώνια αγαθά, με θάρρος και πολλή ευχαρίστηση προχωρούσε στον αγώνα. Και αφού πρόσθεσε το δικό της σώμα στο σύνολο των παιδιών της, σαν το πολυτιμότατο πετράδι σε κάποιο στεφάνι, αναχώρησε για τον αγαπημένο Ιησού, αφήνοντας σε μας πολύ μεγάλη παρηγοριά και συμβουλή, την παραίνεση με το παράδειγμα, ώστε με γενναία ψυχή και υψηλό φρόνημα να αντιμετωπίζουμε όλα τα κακά.

Ποιος λοιπόν, άνδρας, ποια γυναίκα, ποιος γέροντας, ποιος νέος θα τύχει συγνώμης στο εξής ή θα έχει δικαιολογία, αν φοβάται τους κινδύνους που τον απειλούν για τον Χριστό, όταν μία γυναίκα, που είναι και τόσο ηλικιωμένη και μητέρα τόσων παιδιών και που αγωνίστηκε πριν από την έλευση του Χριστού, όταν ακόμη ήταν κλειστές οι πύλες του θανάτου και δεν είχε εξαλειφθεί ακόμη η αμαρτία, ούτε είχε νικηθεί ο θάνατος, παρουσιάζεται να υπομένει με τόση προθυμία και ανδρεία για τον Θεό τόσες τιμωρίες;

Αφού τα σκεφτούμε όμως όλα αυτά, και οι γυναίκες και οι άνδρες και οι νέοι και οι γέροντες, και αφού καταγράψουμε σαν σε κάποιο πίνακα της καρδιάς μας τους αγώνες και τα κατορθώματα αυτά, ας έχουμε μέσα στην ψυχή μας παντοτινή συμβουλή για την περιφρόνηση των κακών την καρτερία εκείνης της γυναίκας, ώστε, αφού μιμηθούμε εδώ την αρετή αυτών των αγίων να μπορέσουμε και στην άλλη ζωή να λάβουμε τα ίδια στεφάνια, και όση γενναιότητα έδειξαν στους κινδύνους, τόση καρτερία δείχνοντας και εμείς στα παράλογα πάθη, στον θυμό, στην επιθυμία των χρημάτων, των σωμάτων, της κενοδοξίας και όλων των άλλων κακών. Γιατί αν νικήσουμε τη φλόγα αυτών, όπως εκείνοι τη φωτιά, θα μπορέσουμε να σταθούμε κοντά τους και να έχουμε την ίδια με αυτούς παρρησία. Αυτήν την παρρησία είθε να πετύχουμε όλοι μας με τη χάρη και τη φιλανθρωπία του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, μέσω του Οποίου και μαζί με τον Οποίο στον Πατέρα ανήκει η δόξα, και συγχρόνως στο Άγιο Πνεύμα, τώρα και πάντοτε, και στους αιώνες των αιώνων. Αμήν.

ΠΡΟΣ ΔΟΞΑΝ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΤΡΙΑΔΙΚΟΥ ΘΕΟΥ,

επιμέλεια κειμένου: Ελένη Λιναρδάκη, φιλόλογος

ΠΗΓΕΣ

• httpsgreekdownloads3.files.wordpress.com201408de-maccabeis.pdf

• Ιωάννου του Χρυσοστόμου Άπαντα τα έργα, Ομιλίες εορταστικές Β΄- εγκωμιαστικές Α΄ , ομιλία Α΄, πατερικές εκδόσεις «Γρηγόριος ο Παλαμάς»(ΕΠΕ), εκδ. οίκος «Το Βυζάντιον», Θεσσαλονίκη 1983, τόμος 36, σελίδες 350-367.

• Π. Τρεμπέλα, Η Καινή Διαθήκη με σύντομη ερμηνεία (απόδοση στην κοινή νεοελληνική), εκδόσεις αδελφότητος θεολόγων «Ο Σωτήρ», έκδοση τέταρτη, Αθήνα 2014.

• Η Καινή Διαθήκη, Κείμενον και ερμηνευτική απόδοσις υπό Ιωάννου Κολιτσάρα, εκδόσεις αδελφότητος θεολόγων «Η Ζωή», έκδοση τριακοστή τρίτη, Αθήνα 2009.

• Η Παλαιά Διαθήκη κατά τους εβδομήκοντα, Κείμενον και σύντομος απόδοσις του νοήματος υπό Ιωάννου Κολιτσάρα, εκδόσεις αδελφότητος θεολόγων «Η Ζωή», έκδοση τέταρτη, Αθήνα 2005.

• Η Παλαιά Διαθήκη μετά Συντόμου Ερμηνείας, Παναγιώτης Τρεμπέλας, Αδελφότης Θεολόγων «Ο Σωτήρ», Αθήνα, 1985.

• httpswww.agia-aikaterini-larissis.comagia-grafi-palaia-diathiki

• httpswww.agia-aikaterini-larissis.comagia-grafi-kaini-diathiki

• Π.Τρεμπέλα, Το Ψαλτήριον με σύντομη ερμηνεία(απόδοση στην κοινή νεοελληνική), εκδόσεις αδελφότητος θεολόγων «Ο Σωτήρ», έκδοση τρίτη, Αθήνα 2016.

• httpwww.greek-language.grdigitalResourcesancient_greektoolsliddell-scottindex.html

• httpusers.sch.graiasgrPalaia_DiathikhBibliaPalaia_Diathikh.htm

• httpusers.sch.graiasgrKainh_DiathikhBibliaKainh_Diathikh.htm

«Πᾶνος»

Ἐπισκεφθεῖτε καὶ τὸ ἱστολόγιό μας στὸ blogger

https://ethnegersis.blogspot.com/

ΚΥΡΙΑΚΗ Θ΄ ΜΑΤΘΑΙΟΥ [:Ματθ. 14, 22-34]

Απομαγνητοφωνημένη ομιλία μακαριστού γέροντος Αθανασίου Μυτιληναίου

με θέμα:

«Η ΓΝΩΡΙΜΗ ΦΩΝΗ»

[εκφωνήθηκε στην Ιερά Μονή Κομνηνείου Λαρίσης στις 4-8-1996]

(Β341)

Το θαύμα, αγαπητοί μου, του χορτασμού των πεντακισχιλίων, που ανεφέρθη στη σχετική ευαγγελική περικοπή την περασμένη Κυριακή, είχε γεμίσει θάμβος τους μαθητάς. Όπως, εξάλλου, και το πλήθος. Και αυτό είχε σαν συνέπεια να δημιουργεί μια πεποίθηση ότι ο διδάσκαλος είναι ό,τι σήμερα λέμε… «μια ασφαλιστική εταιρεία». Δηλαδή που μπορεί να παρέχει εγγυήσεις σε δύσκολες στιγμές. Τι καλό! Θαυμάσια. «Έχομε τον Κύριον, έχομε ψωμί. Έχομε τον Κύριον, έχομε φαΐ». Ότι βεβαίως ο παρέχων τα πάντα είναι ο Κύριος, δεν υπάρχει αντίρρηση. Αλλά Τον χρειαζόμαστε, όπως σας είπα, όπως ακριβώς χρειαζόμαστε μια ασφαλιστική εταιρεία… Αν το προσέξομε, θα δούμε ότι είναι κάτι πολύ κακό.

Και ο Κύριος θέλει να σπάσει αυτήν την αντίληψιν. Και στο πλήθος είπε εκείνη την θαυμαστή ομιλία, όταν Τον βρήκαν στην Καπερναούμ λίγο αργότερα, που Τον αναζητούσαν, και τους είπε ο Κύριος: «Γιατί με αναζητείτε; Επειδή φάγατε; Περί της βρώσεως λοιπόν ο λόγος, ε; Επειδή φάγατε; Μη ζητάτε αυτό το οποίο ζητάτε, αλλά τον αληθινόν Άρτον της ζωής». «Και ποιος είναι αυτός;», είπαν εκείνοι. Κι ο Κύριος είπε: «Εγώ είμαι. Η Σάρκα μου και το Αίμα μου». Θα λέγαμε: το μυστήριον της Θείας Ευχαριστίας.

Όμως το πλήθος που Τον αναζητούσε, με τα λόγια αυτά του Κυρίου, δεν κατάλαβαν τίποτα. Όχι μόνο δεν κατάλαβαν, αλλά και εσκανδαλίσθησαν! Εδώ είναι τώρα το καταπληκτικόν. Όσον αφορά, όμως, τους μαθητάς, αυτοί βέβαια Του είχαν πει, όταν τους είπε: «Μήτε καὶ ὑμεῖς θέλετε ὑπάγειν;». Όταν έφυγαν αυτοί, είπε στους μαθητάς Του: «Μήπως κι εσείς θέλετε να φύγετε;». Δηλαδή Του γύρισαν την πλάτη του Κυρίου. Ποιοι; Αυτοί που χόρτασαν στην έρημο! Κι εκείνοι είπαν, ο Απόστολος Πέτρος: «Κύριε, έχεις λόγια ζωής. Πίσω από ποιον να πάμε;». Σ’ αυτούς, λοιπόν, που αναγνωρίζουν ότι ο Χριστός έχει λόγια ζωής, αυτούς ο Κύριος τούς παιδαγωγεί. Γιατί ο πατέρας δεν παιδαγωγεί του γείτονα το παιδί. Παιδαγωγεί το δικό του το παιδί . Κι επειδή λοιπόν αυτοί είναι δικοί του, αυτούς τώρα θα τους παιδαγωγήσει.

Και ακούστε, ακούστε. Η παιδαγωγία, που χρησιμοποιεί ο Κύριος, είναι ποικίλης μορφής. Εν προκειμένω είναι μια νυκτερινή περιπέτεια μέσα εις την λίμνην. Ευθύς μετά τον χορτασμόν. Ευθύς μετά τον χορτασμόν των πεντακισχιλίων. Να μείνουν μόνοι τους. Να παιδαγωγηθούν. Όπως ακριβώς και ο πατέρας και η μάνα αφήνουν κάπου το παιδάκι μόνο του, για να σπάζει αυτό το αίσθημα της εξαρτήσεως. Δηλαδή για να μην παρεξηγηθώ. Έχομε εξαρτήσεις και εξαρτήσεις. Η εξάρτηση πρέπει να υπάρχει από τον Θεό. Δεν υπάρχει καμία αντίρρηση. Όταν βάλω, όμως, την εξάρτηση μέσα σε εισαγωγικά, είναι όπως ακριβώς θα πάω να ανάψω το κεράκι μου χωρίς να ζω πνευματική ζωή, για να μου δώσει ο Θεός αυτό που θέλω. Ακόμα και την φιλενάδα μου να μου δώσει. Το ακούσατε; Ακόμη και την φιλενάδα μου. Να πάω να ανάψω, λοιπόν, κεράκι να ευοδωθεί ακόμη και η ερωτική μου ζωή! Αυτό το σπάζει ο Χριστός. Δεν το θέλει. Είναι κακό πράγμα αυτό.

Αυτό το περιστατικό, ωστόσο, ενώ το πλοίο εβασανίζετο στη λίμνη, όπως ακούσαμε στη σημερινή ευαγγελική περικοπή, από τον άνεμο και τα κύματα, ο Κύριος απουσίαζε, ο Κύριος ανέβηκε εις το όρος για να προσευχηθεί. Κάπου τα ξημερώματα, κάπου στις τρεις το πρωί, εις την «τετάρτην φυλακήν», δηλαδή, όταν η σκοπιά είχε τον χρόνον της 4^ης φυλακής, δηλαδή το τελευταίο τέταρτο της σκοπιάς, άρχιζε από τις 6 το βράδυ και τελείωνε στις 6 το πρωί. Συνεπώς ο χρόνος αυτός είναι μεταξύ 3^ης και 6^ης πρωινής. Κι ενώ το πλοίο βασανίζεται και οι μαθηταί αισθάνονται ότι θα πνιγούν, κάπου εκεί τα ξημερώματα έρχεται ο Κύριος, περπατώντας επί της θαλάσσης και προσεγγίζοντας τους μαθητάς. Δια τον προσεκτικόν αναγνώστην και τον προσεκτικόν ακροατήν του λόγου του Θεού, όλη αυτή η περικοπή, αγαπητοί μου, έχει πάρα πολλά σπουδαία πορίσματα.

Αλλά θα μείνομε, βέβαια, σε κάτι μόνο. Είπαμε ότι οι μαθηταί ένιωσαν μιαν «ασφάλειαν» -την λέξη «ασφάλεια» την βάζω εντός εισαγωγικών- κοντά εις τον Κύριον, που μπορούσε Αυτός ο Κύριος να πολλαπλασιάζει τα ψωμιά! Σπουδαίο! Γι’αυτό και ζήτησαν να Τον κάνουν βασιλέα εις την έρημο. Γιατί σου λέει: «Ένας βασιλιάς που μπορεί από το τίποτα να μας δίνει ψωμιά, καλός δεν είναι;». Κάτι περισσότερο. Κοντά Του οι μαθηταί θα μπορούσαν να αποκτήσουν και αξιώματα. Ναι, ναι. Και αξιώματα. Και μάλιστα μία προβολή κοσμικής ασφαλείας. Υπήρχε στην ψυχή των μαθητών αυτό. Ναι! Ναι! Όπως γύριζαν και μοίραζαν και τα φαγητά, το ψάρι και το ψωμί δεν τελείωνε, και οι άνθρωποι εκεί, μόνον οι άνδρες 5000, έλεγαν: «Να Τον κάνομε βασιλιά». Αν γινόταν βασιλιάς ο Κύριος, οι μαθηταί τι θα εγίνοντο; Οι δώδεκα υπουργοί Του... «Αξιώματα! Ασφάλεια! Ασφάλεια!».

Κοιτάξτε δε, αν θέλομε να κάνομε ένα πήδημα, όταν ο Χριστός σταυρώθηκε, Τον εγκατέλειψαν όλοι. Οι μαθηταί σκορπίστηκαν. Είδατε πώς σπάζει ο Κύριος αυτές τις ανθρώπινες ασφαλίσεις; Και έτσι ο Κύριος δεν θέλει να υπάρχουν αυτές. Μόνον μέχρι κάποιου βαθμού. Αλλά για τους μαθητάς Του ειδικά δεν το θέλει. Αν το θέλετε και δια τους πιστούς. Ο άνθρωπος έχει μία ευαισθησία εις την φυσικήν και την κοινωνικήν ασφάλισιν. Προσέξτε. Αυτά που θα αναφέρω, δεν τα κατηγορώ. Αυτά που θα αναφέρω τώρα. Αλλά θέλω να πω ότι δεν πρέπει να είναι εκεί η ελπίδα μας. Τι δηλαδή; Ότι μένομε σε πόλη. Ότι η πόλις έχει εμπορικά καταστήματα, καταστήματα τροφίμων, ότι τα καταστήματα είναι γεμάτα. Εάν πάμε στην αγορά, θα βρούμε τα πάντα. Ακόμη στην πόλη μας υπάρχει γιατρός, γιατροί, υπάρχει νοσοκομείο. Υπάρχει ο μισθός μας! Υπάρχει η σύνταξή μας! Κάτι μας συμβαίνει τη νύχτα, υπάρχει το τηλέφωνο, υπάρχει το ηλεκτρικό. Υπάρχουν οι φίλοι, υπάρχουν οι γείτονες, υπάρχει το αυτοκίνητο.

Σκεφθήκατε ποτέ ότι όλα αυτά αποτελούν μίαν φυσικήν ασφάλειαν; Θυμάμαι, όταν πρωτόρθαμε εδώ, δεν είχε, βέβαια, τηλέφωνο. Δεν είχε, βέβαια, και ηλεκτρικό. Δεν είχε βέβαια και γιατρό. Ο γιατρός ήταν κάτω στο Στόμιο. Θυμάμαι, κάποια στιγμή, το ομολογώ, μ’ έπιασε ένας πανικός. Αν μας τύχει κάτι την νύχτα -κι όπως μας έτυχε- εγώ έζησα πολύ πρόσφατα τότε, τι θα κάνομε; Πού θα βρούμε γιατρό; Πού θα βρούμε τηλέφωνο να ειδοποιήσομε; Ωχ, αγαπητοί μου… Δεν τα κατηγορώ αυτά. Και την σύνταξή μας θα πάρομε και τον μισθό μας θα πάρομε και θα γυρίσομε τον διακόπτη να έχομε το ηλεκτρικό μας κ.τ.λ. Δεν θα είναι εκεί η εξάρτησή μας. Θα είναι εις τον Κύριον. Αυτό θέλω να πω. Και βέβαια αυτό πρέπει μέσα μας, οπωσδήποτε, να σπάσομε.

Ωστόσο, αυτό είναι ένα δύσκολο μάθημα και πολύ οδυνηρό. Όταν οι Πατέρες πήγαιναν στην έρημο, θέλανε να σπάσουν αυτήν την φυσικήν και κοινωνικήν ασφάλειαν. Το σκεφθήκατε ποτέ αυτό; Αποτελεί ωστόσο και κριτήριο πνευματικής, θα λέγαμε, ωριμότητος. Και τώρα ο Κύριος αυτό θέλει για τους μαθητάς Του. Να μην εξαρτιώνται από αυτά τα πράγματα. Και τώρα τους βάζει σε περιπέτεια. Τέτοια και τόση που να κινδυνεύει και αυτή η ζωή τους, ότι θα πνιγούν. Ποιοι; Αυτοί οι ψαράδες, που ήξεραν να κολυμπούν. Ήξεραν! Είχαν την εμπειρία της λίμνης της Γενισαρέτ. Και φοβήθηκαν. Αυτό βέβαια είχε γίνει άλλη μία φορά με μια φοβερή τρικυμία. Ο Κύριος ήταν στο πλοιάριο· και κοιμόταν. Και Τον ξύπνησαν! «Ἐπιστάτα, ἀπολλύμεθα, χανόμαστε!». Σηκώθηκε ο Κύριος. Είπε στον άνεμο: «Σώπα». Στην θάλασσα: «Ησύχασε». Αμέσως, αποτόμως. Είναι γνωστό, είναι πολύ γνωστό, από την αδράνεια των πραγμάτων, έχομε μία συνέχεια. Δηλαδή η θάλασσα θα έπρεπε να κοπάσει ύστερα από μία ώρα, ας το πούμε. Αμέσως! Ένεκα της αδρανείας αυτό, των σωμάτων. Και στρέφεται στους μαθητάς και λέγει: «Σε τι διστάσατε, ολιγόπιστοι;. Γιατί φοβηθήκατε; Ξέρετε Ποιος είναι μαζί σας;». Ω αγαπητοί μου… Τώρα το μάθημα επαναλαμβάνεται πιο έντονα εις την λίμνην. Με την απουσία του Κυρίου μας. Στην πρώτη περίπτωση λέει «ο Κύριος εκοιμάτο». Και τον ξύπνησαν οι μαθηταί. Τι σήμαινε αυτό; Μοιάζει ότι ο Κύριος μέσα στην Ιστορία κοιμάται. «Κύριε, πού είσαι;». Δεν απαντάει. «Κοιμάται», εντός εισαγωγικών. Δεν κοιμάται ο Κύριος…

Έτσι το μάθημα, όμως, αυτό το μάθημα θα συνεχιζόταν και εις την μετέπειτα ζωή των Αποστόλων. Και αν το θέλετε, και εις την ζωή των πιστών, έως το τέλος της Ιστορίας. Είπε ο Χριστός στους μαθητάς Του -και σε μας: «Ἐλεύσονται ἡμέραι ὅτε ἐπιθυμήσετε μίαν τῶν ἡμερῶν τοῦ Υἱοῦ τοῦ ἀνθρώπου ἰδεῖν, καὶ οὐκ ὄψεσθε». «Θα ΄ρθουν μέρες που θα θέλετε να δείτε Εμένα, τον Υιόν του ανθρώπου, και δεν θα μπορείτε». Ώστε ο Απόστολος Παύλος να γράφει: «Ἐγὼ ἔμαθον ἐν οἷς εἰμι αὐτάρκης εἶναι (: σε εκείνα που βρίσκομαι να είμαι αυτάρκης). Οἶδα καὶ ταπεινοῦσθαι (:γνωρίζω και να ταπεινώνομαι), οἶδα καὶ περισσεύειν (:γνωρίζω και να τα έχω περίσσια). Ἐν παντὶ καὶ ἐν πᾶσι μεμύημαι -Σε όλα, λέγει, και σε καθετί και παντού πάντοτε έχω μυηθεί. Είναι η ωραιοτέρα μύηση, που μπορούν και οι γονείς να κάνουν στα παιδιά και η Εκκλησία στους πιστούς της- καὶ χορτάζεσθαι καὶ πεινᾶν (:και να χορταίνω και να πεινάω. -Χορταίνεις; Δόξα τῷ Θεῷ. Πεινάς; Δόξα τῷ Θεῷ. Δεν πέθανε ο Θεός. Πέθανε ο Θεός; Δεν πέθανε ο Θεός. Εκείνος σου υπόσχεται: «Οὐ μή σε ἀνῶ, οὐδ’ οὐ μή σε ἐγκαταλίπω». «Ούτε θα σε αφήσω, ούτε θα σε εγκαταλείψω». Και συνεχίζει ο Παύλος:) καὶ περισσεύειν καὶ ὑστερεῖσθαι (:έμαθα και να περισσεύω στα αγαθά μου, αλλά και να υστερούμαι). Πάντα ἰσχύω ἐν τῷ ἐνδυναμοῦντί με Χριστῷ (: Όλα τα μπορώ, με τον Χριστό που με δυναμώνει)». Αυτά είναι, αγαπητοί μου, τα μεγάλα μαθήματα του Χριστιανισμού· που πρέπει ο πιστός να τα μάθει.

Στην πρώτη περιπέτεια των μαθητών έρχεται να προστεθεί μία άλλη, αυτή που ήδη διηγηθήκαμε. Αλλά ήταν και κάτι ακόμη. Ήταν ο φόβος που ένιωσαν βλέποντας τον Κύριο να περιπατεί επί των κυμάτων. Και από τον φόβο τους έκραξαν, έβγαλαν φωνή! Τρόμου φωνή, φρίκης φωνή! Γιατί; Είναι γνωστό ότι ο άνθρωπος όταν βρεθεί μπροστά σε φαινόμενα έξω από την φύση, ταράσσεται. «Τι είναι αυτό; Τι είναι αυτό; Φάντασμα! Φάντασμα!». Ενόμισαν, λέει, ότι είναι «πνεῦμα», φάντασμα δηλαδή. Και από του φόβου τσιρίζουν, φωνάζουν, κραυγάζουν. Και αυτό θέλει να σπάσει ο Χριστός. «Τι φοβάσαι; Τι φοβάσαι;». Όταν ανακατεύονται ακόμη τα φυσικά φαινόμενα. Τι φοβάσαι; Ο Κύριος εγγύς. Και τοπικώς και τροπικώς.

Προσέξτε. Μη μου πείτε ότι αυτά εμάς δεν μας χρειάζονται. Έχομε πολλά τέτοια, αγαπητοί μου, στην εποχή μας. Θέλετε; Προφανώς είναι θέματα των εσχάτων. Όταν τα πάντα μες στην φύση -στην φύση!- αναποδογυρίζονται οι πιστοί τι θα κάνουν; Θα πανικοβάλλονται; Τι θα κάνουν; Ο Χριστός είπε… εις το κατά Λουκάν Ευαγγέλιο: «Σηκώσατε», λέει, «τον τράχηλόν σας και περιμένετε τον Κύριον να ‘ρθει από τον ουρανό. Και -ακούστε- να ΄χετε χαρά». Όταν οι άλλοι δεν ξέρουν πού να πάνε να κρυφτούν, και θα πεθάνουν από τον φόβο τους… «η θάλασσα», λέει, «θα πετάξει πελώρια κύματα» -ο Χριστός το είπε- «κι από τον φόβο τους θα πεθαίνουν οι άνθρωποι, εσείς να έχετε χαρά!». Χαρά; Ναι. Έρχεται ο Κύριος. Τελειώνουν τα δεινά.

Ωστόσο, σημειώνει ο ευαγγελιστής Ιωάννης: «Τετάρτῃ δὲ φυλακῇ τῆς νυκτὸς ἀπῆλθε πρὸς αὐτοὺς ὁ Ἰησοῦς, περιπατῶν ἐπὶ τῆς θαλάσσης». «Περιπατῶν ἐπὶ τῆς θαλάσσης». Τι σημαίνει αυτό; Ο Κύριος δείχνει ότι είναι Κύριος και της κτίσεως και των φυσικών νόμων. Είναι Κύριος. Πολλοί αμφισβητούν κάποια θαύματα του Χριστού. Τα αμφισβητούν. Γιατί δεν μπορούν να αντιληφθούν ότι εάν ο Κύριος είναι ο Δημιουργός του παντός, τότε τα πάντα υπακούουν εις Αυτόν. Λέει: «Θαύμα, πώς μπορεί να γίνει θαύμα;». Σαν να είναι ένας –ακούστε την λέξη- «μπάστακας»· ξέρετε, μια σημαδούρα, ένα κάτι, είναι ένα παιχνίδι παιδικό, που εμποδίζει τον Θεόν Δημιουργόν να μπει μέσα στην Δημιουργία Του. Τι λέτε; Δηλαδή ο Θεός έβαλε τα κάγκελα της φύσεως, που λέγονται «νόμοι», κι ο Ίδιος δεν μπορεί να πηδήσει τον φράκτην αυτόν, για να μπει μέσα στο χωράφι Του… Ακούτε τι λέμε; Ακούτε τι λέμε; Ο Θεός, λέει, μπορεί να παραβιάσει τους νόμους; Δικαίωμά Του είναι. Εκείνος τους εδημιούργησε, Εκείνος τους παραβιάζει.

Πλην όμως, προσέξτε, δεν είναι παραβίασις. Ούτε κατάργησις. Αλλά τι είναι; Μία παραμέρισις. Όταν έρχομαι, φερειπείν, απέξω, για να μπω στο σπίτι μου, η πόρτα είναι κλειστή. Βεβαίως εδώ τι θα κάνω τώρα; Θα βάλω το κλειδί στην πόρτα και θα ανοίξω! Και θα μπω μέσα. Δεν έβγαλα την πόρτα από τους μεντεσέδες να την πετάξω. Απλώς άνοιξα την πόρτα από τους μεντεσέδες να την πετάξω. Απλώς άνοιξα την πόρτα. Έτσι ο Θεός είναι ο Δημιουργός των φυσικών νόμων, δεν τους καταργεί, λίγο τους παραμερίζει, για να φανεί ότι είναι Αυτός ο ιδιοκτήτης. Όπως οι άνθρωποι γύρω στη γειτονιά, στον δρόμο, όταν με δουν να ανοίγω την πόρτα με ένα κλειδί, θα πουν: «Είναι ο νοικοκύρης. Δεν είναι κάποιος ξένος. Δεν είναι κλέπτης».

Ακόμα ο Κύριος δείχνει ότι το φυσικό Του σώμα… -μα πώς περπατούσε επάνω στο νερό- δεν ήταν βαρύ. Δείχνει ότι ναι, ήταν φυσικό σώμα. Αφού μας λέγει η Γραφή ότι «ὁ Λόγος σὰρξ ἐγένετο», φυσικό σώμα, αλλά και ταυτόχρονα είχε κάποιες διαστάσεις που φανερώθηκαν μετά την Ανάσταση. Γιατί μετά την Ανάσταση ο Κύριος δεν μπαίνει και βγαίνει σε έναν χώρο, αλλά εμφανίζεται και εξαφανίζεται. Βλέπετε; Αυτές τις διαστάσεις τις έχομε και εμείς μέσα μας. Αλλά δυνάμει. Δυνάμει. Θα τις αποκτήσομε ενεργείᾳ όταν θα πάρομε το καινούριο μας αναστημένο σώμα.

Ακόμη δείχνει ότι ο Κύριος και τα δικά μας σώματα θα αναστήσει. Ναι. Και θα έχουν τις ίδιες διαστάσεις, όπως προηγουμένως σας εξήγησα. Όταν εκλήθη ο Πέτρος… «Είσαι Εσύ», λέει, «Κύριε; Αν είσαι, πες μου να έρθω να περπατήσω κι εγώ επάνω στο νερό». «Έλα!», του λέει. Όταν, λοιπόν, ο Πέτρος ζήτησε αυτό, ο Κύριος τού είπε: «Έλα». Και τι κάνει τώρα εδώ; Κάποια στιγμή ένα πελώριο κύμα πέφτει επάνω στον Απόστολο Πέτρο. Τρόμαξε ο Πέτρος. Μόλις τρόμαξε, έχασε την πίστη του. Όχι την πίστη του στον Χριστόν. Αλλά να, τι θα πει «φοβάμαι»; Ξέρετε τι θα πει «φοβάμαι»; «Φοβάμαι» θα πει «δεν έχω πίστη». Και έκραξε: «Κύριε, σώσε με!». Τον πήρε ο Κύριος από το χέρι και τον ξανάστησε πάλι στην επιφάνεια του νερού. Η τρικυμία εμαίνετο. Ο Χριστός εσταμάτησε την τρικυμία όταν μπήκε μέσα εις το καΐκι. Τι σημαίνει αυτό; Σημαίνει ότι ο Πέτρος -κι εμείς όλοι- έχομε δυνάμει αυτές τις καταστάσεις, τις οποίες θα αποκτήσομε ενεργείᾳ –κάνω επανάληψη- μετά την ανάσταση των νεκρών.

Οι μαθηταί νομίζουν, αγαπητοί, ότι βλέπουν φάντασμα, όπως σας είπα, και τρομάζουν. Και τότε «εὐθέως –μας λέγει ο ευαγγελιστής- ἐλάλησεν αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς». «Ἐλάλησεν εὐθέως». Τι θα πει αυτό; Ήταν η γνώριμη φωνή. Η γνώριμη φωνή. Ο ίδιος λέγει: «Τὰ πρόβατα αὐτῷ ἀκολουθεῖ, ὅτι οἴδασι (:γνωρίζουν) τὴν φωνὴν αὐτοῦ». Η φωνή του Χριστού. Η φωνή του Χριστού που γίνεται γνώριμη. Πώς; Και σήμερα. Πώς; Όταν διαβάζω το Ευαγγέλιο και καταλαβαίνω ότι εδώ είναι η φωνή του Θεού, η φωνή του Χριστού. Άλλα βιβλία άμα διαβάσω, κάποια δαιμονικά, κάποια περίεργα, δεν μπορώ να πω ότι εκεί είναι η φωνή του Χριστού. Την φωνή, λοιπόν, του Χριστού την γνωρίζω και μου είναι πολύ γνώριμη, μέσα στην Γραφή. Αλλά και μέσα στα γεγονότα της ζωής. Ναι. Πάντως είτε στο Ευαγγέλιο, είτε στα γεγονότα, λέγει ο Κύριος: «Ἐάν τις ἀκούσῃ τῆς φωνῆς μου καὶ ἀνοίξῃ τὴν θύραν, καὶ εἰσελεύσομαι πρὸς αὐτὸν καὶ δειπνήσω μετ’ αὐτοῦ καὶ αὐτὸς μετ’ ἐμοῦ». «Θα έχει μαζί μου φιλικές σχέσεις».

Και τι έλεγε η γνώριμη φωνή; «Θαρσεῖτε, ἐγώ εἰμι· μὴ φοβεῖσθε». «Πάρετε θάρρος. Εγώ είμαι. Μη φοβόσαστε». Ποιος «Εγώ»; Ο Γιαχβέ της Παλαιάς Διαθήκης. «Εγώ, ο Κύριος». Ακούσατε; «Εγώ, ο Κύριος. Εγώ είμαι!». Το «είμαι» εκφράζει ύπαρξη. Και το «Εγώ» σημαίνει πρόσωπο. «Εγώ είμαι. Μη φοβόσαστε. Εγώ είμαι και όχι κάποιος άλλος, που δεν έχει σχέση μαζί μου. Εγώ εἰμί ο Κύριος. Ο απόλυτος Κύριος, του ουρανού και της γης. Εγώ ειμί ο Δημιουργός του παντός, ο δημιουργός του ανθρώπου. Ἐγώ εἰμί ὁ συντηρῶν καὶ κυβερνῶν τὰ σύμπαντα, όπως και τον κάθε άνθρωπο ξεχωριστά. Ἐγώ εἰμί ὁ Σωτήρ, ο μοναδικός Σωτήρ, ο οντολογικός Σωτήρ, ο Σωτήρ των υπάρξεών σας. Ἐγώ εἰμι ὁ Ἀμήν - «Ἀμήν» θα πει «βέβαιος»- Ὁ Ἀμήν, ὁ μάρτυς ὁ πιστὸς καὶ ἀληθινός -ό,τι είπε εις τον άγγελον, τον επίσκοπο της Λαοδικείας-, Και ό,τι έχω υποσχεθεί θα το εκπληρώσω και θα το εκπληρώνω. Ἐγώ εἰμι, λοιπόν, μὴ φοβεῖσθε. Ούτε τους ανθρώπους, ούτε τους «καιρούς», είτε είναι άνεμος και θύελλα, είτε είναι 20ός αιών. Ένας καιρός είναι ο 20ός αιών. Και κάθε αιώνας. Μη φοβόσαστε τίποτα. Μην πείτε: ’’Τον παλιό καιρό οι άνθρωποι ήσαν καλύτεροι’’. Ούτε την εποχή σας να φοβηθείτε. Ούτε τον διάβολο. Γιατί Εγώ που ενηνθρώπησα, ενίκησα και τον διάβολον και τον κόσμον και τους καιρούς».

Πόσο, αλήθεια, παρήγορη είναι η φωνή του Χριστού μέσα εις τους αιώνες και μέσα στην καρδιά! Αγαπητοί, ο Κύριός μας Ιησούς Χριστός είναι ο συνέχων τα σύμπαντα. Δηλαδή Αυτός που κρατάει τα πάντα. Ἐξ οὗ και «Παντοκράτωρ». Αλλά και τα σύμπαντα Τον συνέχουν. Τον κρατούν τα σύμπαντα ως Κύριον και ως Δεσπότην. Η θάλασσα Τον αναγνωρίζει. Και στερεούται. Γίνεται στερεό σώμα, κάτω από τα ανθρώπινα πόδια Του. Οι άνεμοι υπακούουν στο πρόσταγμά Του.

«Οἱ δὲ ἐν τῷ πλοίῳ προσελθόντες προσεκύνησαν αὐτῷ -οι μαθηταί- λέγοντες· ἀληθῶς Θεοῦ Υἱὸς εἶ». «Πραγματικά είσαι Υιός του Θεού του αληθινού». Κι εμείς Τον προσκυνούμε. Και Του λέμε: «Κύριε Ιησού Χριστέ, Συ είσαι ο Υιός του Θεού του ζώντος· που ήλθες στη μικρή και άθλια γη μας, γιατί εμείς την κάναμε άθλια, για να μας σώσεις. Περπάτησες πάνω σε στεριές και θάλασσες, για να μας βρεις. Κατέβηκες και σ’ αυτόν τον Άδη ακόμη, για να λυτρώσεις τον Αδάμ. Ήλθες πολύ κοντά μας. Έφαγες μαζί μας. Μίλησες μαζί μας. Μας άκουσες και Σε ακούσαμε. Ακούσαμε την γνώριμη φωνή Σου. Αυτήν την φωνή! Που όταν την ξανακούσομε, θα μας έχει αναστήσει από τους τάφους. Φιλάνθρωπε Κύριε Ιησού, δόξα Σοι!».

ΠΡΟΣ ΔΟΞΑΝ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΤΡΙΑΔΙΚΟΥ ΘΕΟΥ

και με απροσμέτρητη ευγνωμοσύνη στον πνευματικό μας καθοδηγητή

μακαριστό γέροντα Αθανάσιο Μυτιληναίο,

ψηφιοποίηση και επιμέλεια της απομαγνητοφωνημένης ομιλίας:

Ελένη Λιναρδάκη, φιλόλογος

ΠΗΓΕΣ:

• Απομαγνητοφώνηση ομιλίας δια χειρός του αξιοτίμου κ. Αθανασίου Κ.

• https://www.arnion.gr/mp3/omilies/p_athanasios/omiliai_kyriakvn/omiliai_kyriakvn_688.mp3

«Πᾶνος»

Ἐπισκεφθεῖτε καὶ τὸ ἱστολόγιό μας στὸ blogger

https://ethnegersis.blogspot.com/

ΚΥΡΙΑΚΗ Θ΄ ΜΑΤΘΑΙΟΥ [:Ματθ. 14, 22-34]

ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΗΣ ΕΥΑΓΓΕΛΙΚΗΣ ΠΕΡΙΚΟΠΗΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΕΡΟ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟ

«Καὶ εὐθέως ἠνάγκασεν ὁ Ἰησοῦς τοὺς μαθητὰς αὐτοῦ ἐμβῆναι εἰς τὸ πλοῖον καὶ προάγειν αὐτὸν εἰς τὸ πέραν, ἕως οὗ ἀπολύσῃ τοὺς ὄχλους καὶ ἀπολύσας τοὺς ὄχλους ἀνέβη εἰς τὸ ὄρος κατ᾿ ἰδίαν προσεύξασθαι. ὀψίας δὲ γενομένης μόνος ἦν ἐκεῖ. Τὸ δὲ πλοῖον ἤδη μέσον τῆς θαλάσσης ἦν, βασανιζόμενον ὑπὸ τῶν κυμάτων· ἦν γὰρ ἐναντίος ὁ ἄνεμος (:Καὶ ἀμέσως ὁ Ἰησοῦς, γιὰ νὰ μὴν παρασυρθοῦν οἱ μαθητὲς Του ἀπὸ τὸν ἐνθουσιασμὸ τοῦ πλήθους ποὺ ἤθελε νὰ Τὸν ἀνακηρύξει βασιλιᾶ [μετὰ ἀπὸ τὸ θαῦμα τοῦ χορτασμοῦ τῶν πεντακισχιλίων] τοὺς ἀνάγκασε νὰ εἰσέλθουν στὸ πλοῖο καὶ νὰ περάσουν πρὶν ἀπὸ Αὐτὸν στὸ ἀπέναντι μέρος τῆς λίμνης, ὡσότου Αὐτὸς διαλύσει τὰ πλήθη τοῦ λαοῦ. Καὶ ἀφοῦ διέλυσε τὰ πλήθη, ἀνέβηκε στὸ ὄρος, γιὰ νὰ προσευχηθεῖ μόνος καὶ ἀπερίσπαστος. Καὶ ὅταν ἄρχισε νὰ νυκτώνει, ἦταν μόνος Του ἐκεῖ. Τὸ πλοῖο ὅμως βρισκόταν πλέον στὸ μέσο τῆς λίμνης καὶ κλυδωνιζόταν πολὺ ἀπὸ τὰ κύματα, διότι ἦταν ἀντίθετος ὁ ἄνεμος)»[Ματθ. 14,22-27]·[ἑρμην. ἀπόδοση Παν. Τρεμπέλα].

Γιὰ ποιόν λόγο ἀνεβαίνει στὸ ὄρος; Γιὰ νὰ μᾶς διδάξει ὅτι εἶναι καλὸ πρᾶγμα ἡ ἐρημιὰ καὶ ἡ μόνωση ὅταν πρέπει νὰ ἐπικοινωνήσουμε μὲ τὸν Θεό. Γιὰ τὸν λόγο αὐτὸν βέβαια καταφεύγει συχνὰ στὶς ἐρήμους καὶ ἐκεῖ πολλὲς φορὲς διανυκτερεύει προσευχόμενος γιὰ νὰ μᾶς διδάξει νὰ ἐπιδιώκουμε τὴν ἀπόλυτη ἡσυχία κατὰ τὴν προσευχὴ καὶ ἀπὸ τὸν χρόνο καὶ ἀπὸ τὸν τόπο· διότι ἡ ἔρημος εἶναι μητέρα τῆς ἡσυχίας καὶ τόπος γαλήνης καὶ λιμάνι ποὺ μᾶς ἀπαλλάσσει ἀπὸ κάθε θόρυβο.

Καὶ ὁ μὲν Ἰησοῦς γιὰ τὸν λόγο αὐτὸν ἀνέβαινε ἐκεῖ στὸ ὄρος, οἱ μαθητές Του ὅμως κλυδωνίζονται καὶ πάλι ἀπὸ τὴ θαλασσοταραχὴ καὶ ὑποφέρουν ἀπὸ τὴν κακοκαιρία ὅπως καὶ σὲ κάποια προηγούμενη φορά [πρβλ. Ματθ. 8,23-27: «Καὶ ἐμβάντι αὐτῷ εἰς τὸ πλοῖον ἠκολούθησαν αὐτῷ οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ. καὶ ἰδοὺ σεισμὸς μέγας ἐγένετο ἐν τῇ θαλάσσῃ, ὥστε τὸ πλοῖον καλύπτεσθαι ὑπὸ τῶν κυμάτων· αὐτὸς δὲ ἐκάθευδε. καὶ προσελθόντες οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ ἤγειραν αὐτὸν λέγοντες· Κύριε, σῶσον ἡμᾶς, ἀπολλύμεθα. καὶ λέγει αὐτοῖς· τί δειλοὶ ἐστε, ὀλιγόπιστοι; τότε ἐγερθεὶς ἐπετίμησε τοῖς ἀνέμοις καὶ τῇ θαλάσσῃ, καὶ ἐγένετο γαλήνη μεγάλη. οἱ δὲ ἄνθρωποι ἐθαύμασαν λέγοντες· ποταπὸς ἐστιν οὗτος, ὅτι καὶ οἱ ἄνεμοι καὶ ἡ θάλασσα ὑπακούουσιν αὐτῷ; (: Καὶ ὅταν μπῆκε στὸ πλοῖο, Τὸν ἀκολούθησαν οἱ δώδεκα μαθητές Του. Καὶ ἰδοὺ ἔγινε θύελλα ἰσχυρή, ἀναταραχὴ καὶ τρικυμία μεγάλη στὴ θάλασσα, ὥστε τὸ πλοῖο νὰ σκεπάζεται ἀπὸ τὰ κύματα. Ὁ Ἰησοῦς ὅμως κοιμόταν. Καὶ προσῆλθαν ἔντρομοι οἱ μαθητὲς κοντά Του καὶ Τὸν ξύπνησαν λέγοντας· “Κύριε σῶσε μας, χανόμαστε”. Καὶ λέγει πρὸς αὐτούς: “Ὦ ὀλιγόπιστοι, γιατί εἶστε τόσο δειλοί;” Τότε, ἀφοῦ σηκώθηκε ὄρθιος, διέταξε μὲ ἐξουσία καὶ αὐστηρότητα καὶ ἐπέπληξε τοὺς ἀνέμους καὶ τὴν θάλασσα καὶ ἀμέσως ἔγινε γαλήνη μεγάλη. Καὶ οἱ ἄνθρωποι ποὺ εἶδαν καὶ ἄκουσαν τὸ καταπληκτικὸ αὐτὸ γεγονός, θαύμασαν καὶ ἔλεγαν μὲ ἔκσταση· τί ἄνθρωπος εἶναι αὐτός, ἀφοῦ καὶ οἱ ἄνεμοι καὶ ἡ θάλασσα ὑποτάσσονται σὲ αὐτόν;’‘)»].

Τότε ὅμως τὸ εἶχαν πάθει αὐτὸ ἔχοντας τὸν Ἰησοῦ μαζί τους μέσα στὸ πλοῖο, ἐνῶ τώρα ἦσαν τελείως μόνοι τους· διότι ἤρεμα καὶ σιγά - σιγά τοὺς εἰσάγει καὶ τοὺς καθοδηγεῖ στὰ μεγάλα πνευματικὰ θέματα καὶ στὸ νὰ ἀντιμετωπίζουν τὰ πάντα μὲ γενναιότητα. Καὶ ἀκριβῶς γιὰ τὸν λόγο αὐτόν, ὅταν συνέβῃ γιὰ πρώτη φορὰ νὰ κινδυνεύσουν, ἦταν μὲν παρών, ἀλλὰ ὅμως κοιμόταν, ὥστε ἀμέσως νὰ τοὺς προσφέρει τὴν βοήθειά Του. Τώρα ὅμως γιὰ νὰ τοὺς κάνει νὰ δείξουν μεγαλύτερη ὑπομονή, δὲν κάνει οὔτε αὐτό, ἀλλὰ φεύγει ἀπὸ κοντά τους καὶ ἐνῶ βρίσκονται στὸ μέσο τῆς θαλάσσης, ἐπιτρέπει νὰ σηκωθεῖ ἡ θαλασσοταραχή, ὥστε νὰ μὴν ἐλπίζουν ἀπὸ πουθενὰ νὰ σωθοῦν, καὶ ὅλη τὴ νύκτα τοὺς ἀφήνει νὰ θαλασσοδέρνονται, γιὰ νὰ διεγείρει, κατὰ τὴ γνώμη μου, τὴν καρδιά τους ποὺ ἦταν πνευματικῶς νεκρή, εὑρισκόμενη ἀκόμη σὲ νάρκη· διότι τέτοιος εἶναι ὁ φόβος τὸν ὁποῖο δημιουργεῖ ἡ θαλασσοταραχὴ μαζὶ μὲ τὴ νύκτα. Μαζὶ ὅμως μὲ τὴ σύγχυση στὴν ὁποία τοὺς ἄφησε γιὰ λίγο νὰ βρίσκονται, αὔξησε καὶ τὴν ἐπιθυμία τους ἀκόμη περισσότερο γιὰ τὸν Ἴδιο ποὺ καὶ ἄλλη φορά τοὺς εἶχε σώσει, καθὼς ἐπίσης καὶ νὰ Τὸν ἐνθυμοῦνται συνεχῶς.

Καὶ ἀκριβῶς γιὰ αὐτὸν τὸν λόγο δὲν παρουσιάστηκε ἀμέσως σὲ αὐτούς· διότι λέγει: «Τετάρτῃ δὲ φυλακῇ τῆς νυκτὸς ἀπῆλθε πρὸς αὐτοὺς ὁ Ἰησοῦς περιπατῶν ἐπὶ τῆς θαλάσσης (:Καὶ στὸ τελευταῖο τρίωρο τῆς νύχτας [δηλ. μεταξὺ τῶν ὡρῶν 3-6 π.μ.], ὅταν τὸ τέταρτο τμῆμα τῶν σκοπῶν παραλαμβάνει τὴ στρατιωτικὴ φρουρά, ὁ Ἰησοῦς ἔφυγε ἀπ᾿ τὸ βουνὸ καὶ ἦλθε πρὸς αὐτοὺς περπατῶντας πάνω στὴ θάλασσα, σὰν νὰ ἦταν ἡ θάλασσα στεριά)» [Ματθ. 14,25], μὲ σκοπὸ νὰ τοὺς διδάξει νὰ μὴ ζητοῦν ταχεῖα ἀπαλλαγὴ ἀπὸ τίς συμφορὲς ποὺ τοὺς βρίσκουν, ἀλλὰ νὰ ἀντιμετωπίζουν τὰ δυσάρεστα γεγονότα μὲ γενναιότητα.

Μόλις λοιπὸν ἤλπισαν ὅτι θὰ ἀπαλλαγοῦν ἀπὸ τὴ θαλασσοταραχή, τότε καὶ πάλι ἔγινε μεγαλύτερος ὁ φόβος τους. Διότι λέγει ὁ Εὐαγγελιστής: «Καὶ ἰδόντες αὐτὸν οἱ μαθηταὶ ἐπὶ τὴν θάλασσαν περιπατοῦντα ἐταράχθησαν λέγοντες ὅτι φάντασμά ἐστι, καὶ ἀπὸ τοῦ φόβου ἔκραξαν (:Ὅταν λοιπὸν Τὸν εἶδαν οἱ μαθητὲς νὰ περπατάει πάνω στὴ θάλασσα, ταράχθηκαν λέγοντας ὅτι αὐτὸ ποὺ ἔβλεπαν εἶναι φάντασμα. Καὶ ἀπ᾿ τὸν φόβο τους ἔβγαλαν κραυγή)» [Ματθ. 14,26]. Καὶ πράγματι αὐτὸ κάνει πάντοτε, ὅταν δηλαδὴ πρόκειται νὰ τοὺς ἀπαλλάξει ἀπὸ τὸν φόβο καὶ τὴ δοκιμασία, τότε ἐπιτρέπει νὰ περιπέσουν σὲ κάποια δυσκολότερη καὶ φοβερότερη, πρᾶγμα ποὺ βέβαια συνέβῃ καὶ τότε· διότι μαζὶ μὲ τὴ θαλασσοταραχὴ καὶ ἡ ἐμφάνιση τοῦ Κυρίου ποὺ περπατοῦσε ἐπάνω στὴν τρικυμισμένη θάλασσα, τοὺς φόβισε πάρα πολὺ καὶ μάλιστα ὄχι λιγότερο ἀπὸ τὴν τρικυμία. Γιὰ τὸν λόγο αὐτὸν οὔτε τὸ σκοτάδι διέλυσε, οὔτε καὶ τοὺς φανερώθηκε ἀμέσως, γιὰ νὰ τοὺς ἐξασκήσει, ὅπως προανέφερα, μὲ τὴν παράταση αὐτὴ τοῦ φόβου τους, καὶ γιὰ νὰ τοὺς διδάξει νὰ εἶναι καρτερικοί.

Τὸ ἴδιο ἔκανε καὶ στὴν περίπτωση τοῦ Ἰώβ· διότι ὅταν ἐπρόκειτο νὰ τὸν ἐλευθερώσει ἀπὸ τὸν φόβο καὶ τὸν πειρασμό, ἀκριβῶς τότε ἐπέτρεψε νὰ γίνει χειρότερο τὸ τέλος τῆς συμφορᾶς του. Δὲν ἐννοῶ τὸν θάνατο τῶν παιδιῶν του καὶ τὰ λόγια τῆς γυναίκας του, ἀλλὰ τοὺς χλευασμοὺς τῶν ὑπηρετῶν του καὶ τῶν φίλων του. Καὶ ὅταν πάλι ἐπρόκειτο νὰ ἀπαλλάξει τὸν Ἰακὼβ ἀπὸ τίς ταλαιπωρίες του στὴν ξένη χώρα, ἐπέτρεψε νὰ δημιουργηθεῖ καὶ νὰ γίνει μεγάλος θόρυβος. Καθόσον ὁ πεθερός του, ἀφοῦ τὸν συνέλαβε τὸν ἀπειλοῦσε μὲ θάνατο καὶ ὕστερα ἀπὸ ἐκεῖνον δὲν ἄργησε νὰ ἔλθει ὁ ἀδελφός του ποὺ παραλίγο νὰ τὸν φόνευε [πρβλ. Γέν. κεφ. 31-32]· διότι ἐπειδὴ δὲν εἶναι δυνατὸν οἱ δίκαιοι νὰ δοκιμάζονται καὶ ἐπὶ πολὺ χρόνο καὶ μὲ μεγάλες δοκιμασίες, γιὰ τὸν λόγο αὐτὸν ὅταν πρόκειται νὰ ἀπαλλαγοῦν ἀπὸ τίς δοκιμασίες, θέλοντας νὰ τοὺς ὠφελήσει σὲ μεγαλύτερο βαθμό, αὐξάνει τίς δοκιμασίες. Πρᾶγμα ποὺ ἔκανε καὶ στὴν περίπτωση τοῦ Ἀβραὰμ στέλνοντας σὲ αὐτὸν τὴν τελευταία δοκιμασία, δηλαδὴ τὴ θυσία τοῦ παιδιοῦ του [πρβ. Γέν. 22,1 κ.ε.]· διότι μὲ τὸν τρόπο αὐτὸν οἱ δυσβάστακτες δοκιμασίες γίνονται ὑποφερτές, ὅταν ἀποστέλλονται στὸ τέλος τῆς δοκιμασίας, καὶ εἶναι πλέον πολὺ κοντὰ ἡ ἀπαλλαγὴ ἀπὸ αὐτές. Τὸ ἴδιο λοιπὸν καὶ τότε ἔκανε ὁ Χριστὸς καὶ δὲν φανέρωσε προηγουμένως τὸν ἑαυτό Του, ἀλλὰ τότε μόνο, ὅταν οἱ μαθητὲς Τὸν φώναξαν δυνατά· διότι ὅσο περισσότερο μεγάλωνε ἡ ἀγωνία τους, τόσο περισσότερο ἐπιζητοῦσαν τὴν παρουσία Του.

Στὴ συνέχεια, λέγει ὁ εὐαγγελιστής, μόλις φώναξαν δυνατά, «εὐθέως δὲ ἐλάλησεν αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς λέγων· θαρσεῖτε, ἐγὼ εἰμι· μὴ φοβεῖσθε (:ἀμέσως ὅμως τοὺς μίλησε ὁ Ἰησοῦς καὶ τοὺς εἶπε: “Ἔχετε θάρρος, ἐγὼ εἶμαι, μὴ φοβᾶστε”)» [Ματθ. 14,27]. Τὰ λόγια αὐτὰ διέλυσαν τὸν φόβο τους καὶ τοὺς ἔδωσαν θάρρος. Ἐπειδὴ δηλαδὴ ἀρχικὰ δὲν Τὸν ἀνεγνώρισαν ὅταν Τὸν εἶδαν, καὶ ἐξαιτίας τοῦ παράδοξου βαδίσματός Του ἐπάνω στὴν θάλασσα καὶ ἐξαιτίας τῆς ὥρας ποὺ συνέβῃ αὐτό, γιὰ τὸν λόγο αὐτὸν φανερώνει τὸν ἑαυτό Του σὲ αὐτοὺς μὲ τὴ φωνή Του.

Τί ἔκανε λοιπὸν ὁ Πέτρος ποὺ ἦταν ἐνθουσιώδης σὲ ὅλες του τίς ἐνέργειες καὶ πάντοτε ἐκδηλωνόταν πρὶν ἀπὸ τοὺς ἄλλους μαθητές; «Κύριε», λέγει, «εἰ σὺ εἶ, κέλευσόν με πρὸς σὲ ἐλθεῖν ἐπὶ τὰ ὕδατα (:Κύριε, ἐὰν εἶσαι Ἐσύ, δῶσε μου ἐντολὴ νὰ ἔλθω κοντά Σου περπατῶντας πάνω στὰ νερά)». Δὲν Τοῦ εἶπε νὰ προσευχηθεῖ καὶ νὰ παρακαλέσει τὸν Πατέρα Του, ἀλλὰ Τοῦ εἶπε: «Κέλευσον (:Δῶσε ἐντολή)». Εἶδες πόσο μεγάλος ἦταν ὁ ἐνθουσιασμός του; Πόσο μεγάλη ἡ πίστη του; Μολονότι βέβαια πολλὲς φορὲς ἐξαιτίας αὐτοῦ τοῦ ἐνθουσιασμοῦ του ζητοῦσε πράγματα ποὺ ὑπερέβαιναν τὸ μέτρο.

Καθόσον καὶ στὴν περίπτωση αὐτὴν ζήτησε πολὺ μεγάλο πρᾶγμα, ἀλλὰ αὐτὸ τὸ ἔκανε ἀπὸ ἀγάπη καὶ μόνο καὶ ὄχι πρὸς ἐπίδειξη· διότι δὲν εἶπε «Πρόσταξέ με νὰ βαδίσω ἐπάνω στὰ ὕδατα», ἀλλὰ τί; «Πρόσταξέ με νὰ ἔλθω πρὸς Ἐσένα»· διότι κανεὶς δὲν ἀγαποῦσε τόσο πολὺ τὸν Ἰησοῦ. Τὸ ἴδιο ἔκανε καὶ μετὰ τὴν Ἀνάσταση· δὲν θέλησε καὶ τότε νὰ πάει στὸν τάφο μαζὶ μὲ τοὺς ἄλλους μαθητές, ἀλλὰ ἔτρεξε νὰ πάει πρὶν ἀπὸ αὐτούς. Καὶ δὲν δείχνει μὲ αὐτὸ μόνο τὴν ἀγάπη του, ἀλλὰ καὶ τὴν πίστη του· διότι δὲν πίστεψε ἁπλὰ καὶ μόνο ὅτι ὁ Ἰησοῦς μπορεῖ νὰ περιπατεῖ ἐπάνω στὴ θάλασσα, ἀλλὰ ὅτι καὶ σὲ ἄλλους μπορεῖ νὰ μεταδώσει αὐτὴν τὴ δυνατότητα. Ἡ ἐπιθυμία του λοιπὸν εἶναι νὰ βρεθεῖ πλησίον Του τὸ ταχύτερο.

«Ὁ δὲ εἶπεν, ἐλθέ. Καὶ καταβὰς ἀπὸ τοῦ πλοίου ὁ Πέτρος περιεπάτησεν ἐπὶ τὰ ὕδατα ἐλθεῖν πρὸς τὸν Ἰησοῦν. βλέπων δὲ τὸν ἄνεμον ἰσχυρὸν ἐφοβήθη, καὶ ἀρξάμενος καταποντίζεσθαι ἔκραξε λέγων· Κύριε, σῶσόν με. Εὐθέως δὲ ὁ Ἰησοῦς ἐκτείνας τὴν χεῖρα ἐπελάβετο αὐτοῦ καὶ λέγει αὐτῷ· ὀλιγόπιστε! εἰς τί ἐδίστασας; (: Ὁ Κύριος τοῦ εἶπε: “Ἔλα”. Καὶ τότε ὁ Πέτρος κατέβηκε ἀπὸ τὸ πλοῖο καὶ περπάτησε πάνω στὰ νερὰ γιὰ νὰ ἔλθει κοντὰ στὸν Ἰησοῦ. Ὅταν ὅμως εἶδε τὸν ἀέρα πόσο δυνατὸς ἦταν, κλονίστηκε ἡ πίστη του καὶ φοβήθηκε, καὶ καθὼς ἄρχισε νὰ βουλιάζει, φώναξε δυνατά: “Κύριε, σῶσε με, διότι κινδυνεύω νὰ πνιγῶ”. Ἀμέσως ὁ Ἰησοῦς ἅπλωσε τὸ χέρι Του, τὸν ἔπιασε καὶ τοῦ εἶπε: “Ὀλιγόπιστε, γιατί δείλιασες;”)». [Ματθ. 14,28-31].

Αὐτὸ τὸ θαῦμα εἶναι πιὸ παράδοξο ἀπὸ τὸ προηγούμενο, καὶ γι᾿ αὐτὸ καὶ γίνεται μετὰ ἀπὸ ἐκεῖνο. Ἀφοῦ δηλαδὴ ὁ Ἰησοῦς ἀπέδειξε ὅτι εἶναι ἐξουσιαστὴς τῆς θάλασσας, στὴ συνέχεια ἐπιτελεῖ καὶ τὸ πιὸ ἀξιοθαύμαστο θαῦμα· διότι τότε μέν, ἐπιτίμησε μόνο τοὺς ἀνέμους, τώρα ὅμως καὶ ὁ Ἴδιος βαδίζει ἐπάνω στὰ ὕδατα καὶ σὲ ἄλλον παρέχει τὴ δυνατότητα νὰ πράξει τὸ ἴδιο, πρᾶγμα ποὺ ἐὰν ἀπὸ τὴν ἀρχὴ πρόσταζε νὰ γίνει, ὁπωσδήποτε δὲν θὰ τὸ δεχόταν ὁ Πέτρος μὲ τὸν ἴδιο τρόπο ἐπειδὴ δὲν θὰ εἶχε ἀκόμη ἀποκτήσει τόση μεγάλη πίστη.

Γιατί ὅμως ὁ Χριστὸς τὸ ἐπέτρεψε νὰ γίνει αὐτό; Διότι, ἐὰν τοῦ ἔλεγε ὅτι δὲν μπορεῖ νὰ βαδίσει ἐπάνω στὴ θάλασσα, ὁ Πέτρος, ἐπειδὴ ἦταν ὁρμητικός, θὰ εἶχε ἀντιρρήσεις. Γιὰ τὸν λόγο αὐτὸ τὸν πείθει μὲ τὰ γεγονότα, ὥστε στὸ μέλλον νὰ εἶναι πιὸ σώφρονας. Ἀλλὰ καὶ ἔτσι δὲν μπορεῖ νὰ συγκρατήσει τὸν ἑαυτό του πάνω στὴν ἐπιφάνεια. Ἀφοῦ λοιπόν, κατέβηκε ἀπὸ τὸ πλοῖο, κλυδωνίζεται, ἐπειδὴ φοβήθηκε. Καὶ τὸν κλυδωνισμὸ προκάλεσε ἡ τρικυμία, τὸν φόβο ὅμως τὸν δημιούργησε ὁ ἄνεμος. Ὁ δὲ εὐαγγελιστὴς Ἰωάννης λέγει ὅτι: «Ἤθελον οὖν λαβεῖν αὐτὸν εἰς τὸ πλοῖον, καὶ εὐθέως τὸ πλοῖον ἐγένετο ἐπὶ τῆς γῆς εἰς ἣν ὑπῆγον (:Μετὰ λοιπὸν ἀπὸ τὴ διαβεβαίωσή Του αὐτή, οἱ μαθητὲς ἐκδήλωσαν πολλὴ σπουδὴ καὶ προθυμία νὰ Τὸν πάρουν πάνω στὸ πλοῖο. Καὶ μόλις Τὸν πῆραν, ἀμέσως τὸ πλοῖο ἔφθασε θαυματουργικῶς στὴ στεριὰ ὅπου κατευθυνόταν)» [Ἰω. 6,21]. Ὥστε ὅταν ἐπρόκειτο νὰ προσεγγίσουν τὴν ξηρά, τότε ὁ Ἰησοῦς ἀνέβηκε στὸ πλοῖο.

Ἀφοῦ λοιπὸν κατέβηκε ὁ Πέτρος ἀπὸ τὸ πλοῖο, βάδιζε πρὸς τὸν Ἰησοῦ, χαρούμενος ὄχι τόσο ἐπειδὴ περπατοῦσε πάνω στὴ θάλασσα, ἀλλὰ ἐπειδὴ ἐρχόταν κοντὰ στὸν Κύριο. Καὶ ἐνῶ εἶχε νικήσει τὸ σπουδαιότερο, ἐπρόκειτο νὰ κακοπαθήσει ἀπὸ τὸ μικρότερο, ἐννοῶ τὴν ὁρμὴ τοῦ ἀέρος καὶ ὄχι τὴ θάλασσα. Πραγματικὰ τέτοια εἶναι ἡ ἀνθρώπινη φύση, πολλὲς φορές, δηλαδή, ἐπιτυγχάνει τὰ μεγάλα καὶ ἀποτυγχάνει στὰ ἐλάχιστα. Ὅπως ἔγινε στὸν Ἠλία μὲ τὴν Ἰεζάβελ, τὸν Μωυσῆ μὲ τὸν Αἰγύπτιο καὶ τὸν Δαυὶδ μὲ τὴ Βηρσαβεέ. Ἔτσι, λοιπόν, καὶ ὁ Πέτρος. Ἐνῶ ἦταν ἀκόμη φοβισμένος, πῆρε τὸ θάρρος νὰ πατήσει ἐπάνω στὰ κύματα, ἀλλὰ δὲν μπόρεσε νὰ ἀντισταθεῖ στὴν ὁρμὴ τοῦ ἀνέμου, ἂν καὶ βρισκόταν κοντὰ στὸν Χριστό.

Ἔτσι, δὲν τὸν ὠφελεῖ καθόλου τὸ ὅτι βρίσκεται κοντὰ στὸν Χριστὸ τοπικῶς, ἐὰν δὲν εἶναι κοντὰ Του μὲ τὴν πίστη. Τὸ γεγονὸς αὐτὸ φανέρωνε καὶ τὴ διαφορὰ μεταξὺ τοῦ Διδασκάλου καὶ τοῦ μαθητῆ καὶ ἔδινε παρηγοριὰ καὶ στοὺς ἄλλους μαθητές· διότι ἐὰν ἀγανάκτησαν γιὰ τοὺς δύο ἀδελφοὺς ποὺ ζήτησαν τὰ πρωτεῖα, πολὺ περισσότερο θὰ ἀγανάκτησαν ἐδῶ, ἐπειδὴ δὲν εἶχαν λάβει τὸ Ἅγιο Πνεῦμα. Μετὰ τὴν δωρεὰ τοῦ ἁγίου Πνεύματος, ὅμως, δὲν συμπεριφέρονται ἔτσι· διότι σὲ κάθε περίπτωση παραχωροῦν τὰ πρωτεῖα στὸν Πέτρο καὶ στὶς ὁμιλίες πρὸς τὸν λαό, αὐτὸν προβάλλουν, ἂν καὶ ἦταν ὁ πιὸ ἀμόρφωτος ἀπὸ τοὺς ἄλλους.

Καὶ γιατί δὲν διέταξε ὁ Ἰησοῦς τοὺς ἀνέμους νὰ σταματήσουν, ἀλλὰ ἅπλωσε ὁ Ἴδιος τὸ χέρι Του καὶ τὸν ἔπιασε; Διότι χρειαζόταν καὶ ἡ πίστη τοῦ Πέτρου. Ἐπειδή, ὅταν δὲν γίνεται ὅ,τι ἐξαρτᾷται ἀπὸ ἐμᾶς, τότε παύει καὶ ἡ βοήθεια τοῦ Θεοῦ. Γιὰ νὰ τοῦ δείξει, λοιπόν, ὅτι δὲν τὸν παρέσυρε ἡ δύναμη τοῦ ἀνέμου, ἀλλὰ ἡ δική του ὀλιγοπιστία, λέγει: «Ὀλιγόπιστε! εἰς τί ἐδίστασας; (:Ὀλιγόπιστε, γιατί κλονίστηκες στὴν πίστη καὶ δείλιασες;)» [Ματθ. 14,31]. Ὥστε ἐὰν δὲν τοῦ ἔλειπε ἡ πίστη, θὰ μποροῦσε μὲ εὐκολία νὰ ἀντιμετωπίσει καὶ τὸν ἄνεμο. Γιὰ τὸν λόγο αὐτόν, ἀκριβῶς, ἀφοῦ τὸν ἔπιασε ἀπὸ τὸ χέρι, ἄφησε τὸν ἄνεμο νὰ φυσᾷ, γιὰ νὰ τοῦ ἀποδείξει ὅτι καθόλου δὲν μπορεῖ νὰ τὸν βλάψει ὁ ἄνεμος, ὅταν ἡ πίστη του εἶναι σταθερὴ καὶ ἀμετακίνητη. Καὶ ὅπως τὸ μικρὸ πουλάκι, ποὺ πρὸ ὀλίγου πέταξε ἀπὸ τὴ φωλιά του καὶ κινδυνεύει νὰ πέσει στὴ γῆ, τὸ παίρνει στὰ φτερά της ἡ μητέρα του καὶ τὸ ἐπαναφέρει στὴ φωλιά, ἔτσι ἔκανε καὶ ὁ Χριστός.

«Καὶ ἐμβάντων αὐτῶν εἰς τὸ πλοῖον ἐκόπασεν ὁ ἄνεμος (:Καὶ ὅταν ὁ Χριστὸς καὶ ὁ Πέτρος μπῆκαν στὸ πλοῖο, ἡσύχασε ὁ ἄνεμος)». Προηγουμένως, ἔλεγαν: «Τί ἄνθρωπος εἶναι αὐτός, ἐφόσον καὶ οἱ ἄνεμοι καὶ ἡ θάλασσα ὑπακούουν σὲ αὐτόν;» [Ματθ. 8,27]. Τώρα ὅμως δὲν λέγουν τὰ ἴδια. «Οἱ δὲ ἐν τῷ πλοίῳ (:Οἱ μαθητές, ποὺ ἦσαν στὸ πλοῖο)», λέγει ὁ εὐαγγελιστής, «ἐλθόντες προσεκύνησαν αὐτῷ λέγοντες· ἀληθῶς Θεοῦ υἱὸς εἶ (:Ἦλθαν καὶ Τὸν προσκύνησαν μὲ πολλὴ εὐλάβεια λέγοντας: “Ἀληθινά, εἶσαι Υἱὸς τοῦ Θεοῦ”)». Βλέπεις μὲ ποιόν τρόπο σιγὰ σιγὰ τοὺς ἀνέβαζε ὑψηλότερα; Πραγματικά, ἀπὸ τὸ γεγονὸς ὅτι βάδισε ὁ Ἴδιος ἐπάνω στὴ θάλασσα καὶ ἀπὸ τὸ ὅτι καὶ σὲ ἄλλον ἔδωσε τὴν ἐντολὴ νὰ κάνει τὸ ἴδιο καὶ τὸν ἔσωσε ὅταν κινδύνευσε, αὐξήθηκε κατὰ πολὺ ἡ πίστη αὐτῶν. Τότε, βέβαια, ἐπιτίμησε τὴ θάλασσα, τώρα ὅμως, δὲν τὴν ἐπιτιμᾷ, ἀλλὰ μὲ ἄλλον τρόπο ἀποδεικνύει περισσότερο τὴ δύναμή Του. Γι᾿ αὐτὸ καὶ ἔλεγαν: «Ἀληθινά, εἶσαι Υἱὸς τοῦ Θεοῦ». Τί λοιπόν; Τοὺς μάλωσε ἐπειδὴ εἶπαν αὐτὸν τὸν λόγο; Ὄχι βέβαια, ἀλλὰ ἀντίθετα, καὶ ἐπιβεβαίωσε τοὺς λόγους τους, μὲ τὸ νὰ θεραπεύει μὲ μεγαλύτερη ἐξουσία ὅσους ἀσθενεῖς βρίσκονταν κοντά Του καὶ ὄχι ὅπως προηγουμένως.

«Καὶ διαπεράσαντες ἦλθον εἰς τὴν γῆν Γεννησαρέτ. καὶ ἐπιγνόντες αὐτὸν οἱ ἄνδρες τοῦ τόπου ἐκείνου ἀπέστειλαν εἰς ὅλην τὴν περίχωρον ἐκείνην, καὶ προσήνεγκαν αὐτῷ πάντας τοὺς κακῶς ἔχοντας, καὶ παρεκάλουν αὐτὸν ἵνα κἂν μόνον ἅψωνται τοῦ κρασπέδου τοῦ ἱματίου αὐτοῦ· καὶ ὅσοι ἥψαντο διεσώθησαν (:Καὶ ἀφοῦ πέρασαν ἀπ᾿ τὸ ἕνα μέρος τῆς λίμνης στὸ ἄλλο, ἦλθαν στὴ χώρα Γεννησαρέτ. Ὅταν οἱ ἄνθρωποι τοῦ τόπου ἐκείνου Τὸν ἀντιλήφθηκαν, ἔστειλαν ἀπεσταλμένους σὲ ὅλη τὴν περιφέρεια ἐκείνη γιὰ νὰ εἰδοποιήσουν τοὺς κατοίκους της γιὰ τὴν ἄφιξὴ Του, καὶ Τοῦ ἔφεραν ὅλους τους ἀσθενεῖς Καὶ Τὸν παρακαλοῦσαν νὰ τοὺς ἀφήσει νὰ ἀγγίξουν μόνο τὴν ἄκρη τοῦ ἐξωτερικοῦ Του ἐνδύματος. Καὶ ὅσοι Τὸν ἄγγιξαν, θεραπεύτηκαν τελείως)».[Ματθ. 14,34-36].

Πραγματικά, δὲν πήγαιναν κοντά Του, ὅπως προηγουμένως, ποὺ Τὸν καλοῦσαν στὰ σπίτια καὶ ζητοῦσαν νὰ ἀγγίξει μὲ τὸ χέρι Του τοὺς ἀσθενεῖς καὶ νὰ δώσει ἐντολὴ γιὰ τὴ θεραπεία· τώρα Τὸν πλησιάζουν μὲ ὑψηλότερο φρόνημα καὶ μὲ μεγαλύτερη εὐσέβεια καὶ μὲ μεγαλύτερη πίστη ζητοῦν καὶ ἐπιτυγχάνουν τὴ θεραπεία· διότι ἡ αἱμορροοῦσα γυναῖκα ποὺ μὲ βαθιὰ πίστη εἶχε ἀναζητήσει τὴ θεραπεία της ἁπλᾶ καὶ μόνο μὲ τὸ ἄγγιγμα τοῦ ἐνδύματός Του, τοὺς δίδαξε ὅλους νὰ φιλοσοφοῦν.

Γιὰ νὰ δείξει ἐπίσης ὁ εὐαγγελιστὴς ὅτι γιὰ πολὺ χρόνο παρέμεινε στὰ μέρη ἐκεῖνα λέγει ὅτι «Ὅταν οἱ ἄνθρωποι τοῦ τόπου ἐκείνου Τὸν ἀντιλήφθηκαν ἔστειλαν ἀπεσταλμένους σὲ ὅλη τὴν περιοχὴ ἐκείνη γιὰ νὰ εἰδοποιήσουν τοὺς κατοίκους της περὶ τῆς ἀφίξεώς Του καὶ Τοῦ ἔφεραν ὅλους τους ἀσθενεῖς». Καὶ ὅμως, ἡ μακρὰ παραμονή Του σὲ αὐτοὺς ὄχι μόνο δὲν παρέλυσε τὴν πίστη τους, ἀλλὰ τὴν ἔκανε μεγαλύτερη καὶ τὴν κράτησε σὲ ἀκμή.

Ἄς ἀγγίξουμε λοιπὸν καὶ ἐμεῖς τὸ ἄκρο τοῦ ἐνδύματός Του. Ἢ μᾶλλον, ἐὰν θέλουμε, Τὸν ἔχουμε ὁλόκληρο κοντά μας· διότι καὶ τὸ σῶμα Του ἔχει παρατεθεῖ τώρα μπροστά μας. Ὄχι μόνο τὸ ἔνδυμα, ἀλλὰ καὶ τὸ σῶμα. Ὄχι νὰ τὸ ἀγγίξουμε μόνο, ἀλλὰ νὰ τὸ φάγουμε καὶ νὰ χορτάσουμε. Γιὰ τὸν λόγο αὐτὸν ἂς Τὸν πλησιάσουμε μὲ πίστη, καθένας μας ποὺ ὑποφέρει ἀπὸ κάποια ἀσθένεια· διότι ἐὰν ἐκεῖνοι, ποὺ ἄγγιξαν τὸ ἄκρο τοῦ ἐνδύματός Του, πῆραν τόσο μεγάλη δύναμη, πόση θὰ λάβουμε ἐμεῖς ποὺ Τὸν ἔχουμε ὁλόκληρο;

Ἀλλὰ τὸ νὰ πλησιάσουμε τὸν Χριστὸ μὲ πίστη, δὲν σημαίνει νὰ λάβουμε μόνο τὴ Θεῖα Κοινωνία, ἀλλὰ νὰ τὴ δεχτοῦμε μὲ καθαρὴ τὴν καρδιὰ καὶ νὰ βρισκόμαστε σὲ τέτοια ψυχικὴ διάθεση, σὰν νὰ βαδίζουμε πρὸς τὸν Ἴδιο τὸν Χριστό. Διότι, τί σημασία ἔχει, ἂν δὲν ἀκοῦμε τὴ φωνή Του; Βλέπεις τὸν Ἴδιο νὰ σοῦ προσφέρεται. Ἢ μᾶλλον ἀκοῦς καὶ τὴ φωνή Του, ἀφοῦ σοῦ ὁμιλεῖ διαμέσου τῶν εὐαγγελιστῶν. Πιστέψτε λοιπὸν ὅτι καὶ τώρα ἐκεῖνο τὸ δεῖπνο γίνεται στὸ ὁποῖο καὶ ὁ Ἴδιος παρευρισκόταν· διότι αὐτὸ δὲν διαφέρει σὲ τίποτε ἀπὸ ἐκεῖνο. Οὔτε βέβαια, αὐτὸ μὲν τὸ παραθέτει ἄνθρωπος, ἐνῶ ἐκεῖνο ὁ Κύριος, ἀλλὰ καὶ τὸ ἕνα καὶ τὸ ἄλλο τὸ παρασκευάζει ὁ Ἰησοῦς. Συνεπῶς, ὅταν θὰ δεῖς τὸν ἱερέα νά σοῦ τὸ προσφέρει, νὰ μὴν ἔχεις τὴ γνώμη ὅτι ὁ ἱερέας τὸ κάνει αὐτό, ἀλλὰ νὰ πιστεύεις ὅτι τὸ χέρι ποὺ ἁπλώνεται εἶναι τοῦ Χριστοῦ· διότι ὅπως ὅταν βαπτίζεσαι, δὲν εἶναι ὁ ἱερέας ποὺ σὲ βαπτίζει, ἀλλὰ ὁ Θεὸς ποὺ σοῦ ἀγγίζει τὸ κεφάλι μὲ ἀόρατη δύναμη, καὶ οὔτε ἄγγελος, οὔτε ἀρχάγγελος, οὔτε κανεὶς ἄλλος δὲν τολμᾷ νὰ πλησιάσει καὶ νὰ σὲ ἀγγίξει, κατὰ ὅμοιο τρόπο καὶ τώρα.

Πραγματικά, ὅταν ὁ Θεὸς ἀναγεννᾷ κάποιον, ἡ δωρεὰ εἶναι ἀποκλειστικὰ καὶ μόνο τοῦ Θεοῦ. Δὲν βλέπεις ἐκείνους ποὺ υἱοθετοῦν ἐδῶ στὴ γῆ ὅτι δὲν ἀναθέτουν τὴ διαδικασία τῆς υἱοθεσίας στοὺς δούλους τους, ἀλλὰ προσέρχονται οἱ ἴδιοι στὸ δικαστήριο; Κατὰ ὅμοιο τρόπο καὶ ὁ Θεὸς δὲν ἀνέθεσε στοὺς ἀγγέλους τὴ διαχείριση τῆς δωρεᾶς Του, ἀλλὰ παρευρίσκεται ὁ Ἴδιος καὶ μᾶς συμβουλεύει καὶ μᾶς λέγει: «Καὶ πατέρα μὴ καλέσητε ὑμῶν ἐπὶ τῆς γῆς· εἷς γὰρ ἐστιν ὁ πατὴρ ὑμῶν, ὁ ἐν τοῖς οὐρανοῖς (:Καὶ κανέναν ἐπάνω στὴ γῆ νὰ μὴν τὸν ὀνομάσετε πατέρα σας μὲ κῦρος καὶ ἐξουσία ἀπεριόριστη καὶ ἀπόλυτη· διότι ἕνας εἶναι ὁ Πατέρας σας, Ἐκεῖνος ποὺ εἶναι στοὺς οὐρανούς)» [Ματθ. 23,9]. Καὶ τὸ λέγει αὐτὸ ὄχι γιὰ νὰ μὴν ἀποδίδεις τίς πρέπουσες τιμὲς στοὺς γονεῖς σου, ἀλλὰ γιὰ νὰ θέσεις ἐπάνω ἀπὸ ὅλα Ἐκεῖνον ποὺ σὲ δημιούργησε καὶ σὲ συμπεριέλαβε στὰ παιδιά Του· διότι ἐκεῖνος ποὺ ἔδωσε τὸ σπουδαιότερο, δηλαδὴ προσέφερε θυσία τὸν ἑαυτό Του, πολὺ περισσότερο δὲν θὰ ἀπαξιώσει νὰ σοῦ δώσει καὶ τὸ σῶμα Του.

Ἄς ἀκούσουμε, λοιπόν, ἱερεῖς καὶ ὅλοι οἱ ὑπόλοιποι Χριστιανοί, πόσο μεγάλη δωρεὰ λάβαμε. Ἄς τὸ ἀκούσουμε καὶ ἂς νιώσουμε φρίκη. Μᾶς ἔδωσε τὸ δικαίωμα νὰ χορτάσουμε μὲ τίς ἀγίες Του σάρκες, πρόσφερε τὸν ἴδιο τὸν ἑαυτό Του νὰ θυσιαστεῖ. Ποιά ἀπολογία θὰ ἔχουμε, ὅταν ἐνῶ τρεφόμαστε μὲ τὴν τροφὴ αὐτοῦ τοῦ εἴδους διαπράττουμε τόσο μεγάλες ἁμαρτίες; Ὅταν, ἐνῶ τρώγουμε ἀμνό, γινόμαστε λύκοι; Ὅταν ἐνῶ τρώγουμε πρόβατο, ἁρπάζουμε ὅπως οἱ λέοντες; Διότι τὸ μυστήριο αὐτὸ μᾶς δίνει ἐντολὴ ὄχι μόνο νὰ εἴμαστε τελείως καθαροὶ ἀπὸ ἁρπαγή, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τὴν ἁπλὴ ἔχθρα· διότι τὸ μυστήριο αὐτὸ εἶναι μυστήριο εἰρήνης. Δὲν ἐπιτρέπει νὰ τὸ ἀνταλλάσουμε μὲ χρήματα. Πραγματικά, ἐὰν ὁ Κύριος δὲν λυπήθηκε τὸν ἑαυτό Του γιὰ ἐμᾶς, ποιὰς τιμωρίας εἴμαστε ἄξιοι ἐμεῖς, ὅταν ἐνδιαφερόμαστε γιὰ τὰ χρήματα καὶ ἀδιαφοροῦμε γιὰ τὴν ψυχή μας, χάριν τῆς ὁποίας ὁ Ἰησοῦς θυσίασε τὸν ἑαυτό Του; Στοὺς μὲν Ἰουδαίους ὁ Θεὸς καθόρισε τίς ἐτήσιες ἑορτὲς γιὰ νὰ θυμοῦνται τίς εὐεργεσίες ποὺ τοὺς ἔκανε, ἐνῶ ἐσένα σοῦ τίς ὑπενθυμίζουν κάθε ἡμέρα, ὅπως μπορεῖ νὰ πεῖ κανείς, τὰ μυστήρια αὐτά.

Συνεπῶς, νὰ μὴν ντρέπεσαι τὸν σταυρό· διότι αὐτὰ εἶναι γιὰ ἐμᾶς τὰ ἄξια σεβασμοῦ, αὐτὰ εἶναι τὰ μυστήριά μας. Μὲ αὐτὸ τὸ δῶρο κοσμούμαστε, μὲ αὐτὸ δοξαζόμαστε. Καὶ ἂν πῶ ὅτι ὁ Θεὸς ἐξέτεινε τὸν οὐρανό, ἅπλωσε τὴ γῆ καὶ τὴ θάλασσα καὶ ἀπέστειλε τοὺς ἀγγέλους, δὲν θὰ πῶ τίποτε τὸ ἰσάξιο μὲ αὐτό· διότι αὐτὸ εἶναι τὸ ἀποκορύφωμα ὅλων τῶν ἀγαθῶν, ὅτι δηλαδή, ὁ Θεὸς προσέφερε τὸν ἴδιο τὸν Υἱό Του, γιὰ νὰ σώσει τοὺς δούλους Του ποὺ ἀπομακρύνθηκαν ἀπὸ κοντά Του.

Γι᾿ αὐτὸ ἂς μὴν πλησιάζει στὴν τράπεζα αὐτὴν κανένας Ἰούδας, κανένας Σίμων μάγος [αὐτὸς εἶχε προσπαθήσει νὰ ἐξαγοράσει ἀπὸ τὸν Ἀπόστολο Πέτρο τὸ ἀποστολικὸ χάρισμα τῆς μεταδόσεως τῶν δωρεῶν τοῦ Ἁγίου Πνεύματος καὶ νὰ ἐμπορευτεῖ τὴ Θεία Χάρη, προκειμένου νὰ κερδίσει χρήματα: βλ. Πράξ. 8,9-25 ἐξ.]· διότι καὶ οἱ δύο χάθηκαν ἀπὸ τὴ φιλαργυρία τους. Ἄς ἀποφύγουμε λοιπὸν τὸ βάραθρο αὐτὸ καὶ ἂς μὴν νομίζουμε ὅτι εἶναι ἀρκετὸ γιὰ τὴ σωτηρία μας, τὸ νὰ προσφέρουμε δηλαδὴ στὴν Ἁγία Τράπεζα χρυσὸ καὶ στολισμένο μὲ πολύτιμους λίθους ποτήριο, ἐνῶ ἀπὸ τὴν ἄλλη ἀπογυμνώνουμε χῆρες καὶ ὀρφανὰ μὲ τὴν τρομερὴ φιλαργυρία μας. Ἐὰν ὅμως θέλεις νὰ τιμήσεις τὴ θυσία τοῦ Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ, νὰ προσφέρεις τὴν ψυχή σου, γιὰ τὴν ὁποία θυσιάστηκε ὁ Χριστός. Αὐτὴν νὰ κάνεις χρυσή. Ἐὰν αὐτή, ὅμως, εἶναι χειρότερη ἀπὸ τὸ μολύβι καὶ ἀπὸ τὸ ὄστρακο, ποιά εἶναι ἡ ὠφέλεια, καὶ ἂν ἀκόμη τὸ σκεῦος εἶναι ἀπὸ χρυσό;

Ὥστε ἂς μὴ φροντίζουμε μόνο τὸ πῶς θὰ προσφέρουμε στὴν ἐκκλησία χρυσὰ σκεύη, ἀλλὰ τὸ πῶς ἡ προσφορά μας θὰ προέρχεται ἀπὸ δίκαιους κόπους καὶ πλούτη· διότι ἐκεῖνες οἱ προσφορὲς εἶναι πιὸ πολύτιμες καὶ ἀπὸ τὸ χρυσάφι, οἱ ὁποῖες δὲν εἶναι προϊόντα πλεονεξίας. Δὲν εἶναι βέβαια χρυσοχοεῖο, οὔτε ἀργυροκοπεῖο ἡ ἐκκλησία, ἀλλὰ πανήγυρη ἀγγέλων. Γιὰ τὸν λόγο αὐτὸ καὶ ψυχὲς χρειαζόμαστε ἀγαθές· διότι καὶ ὁ Θεὸς γιὰ τίς ψυχὲς τὰ προσφέρει ὅλα αὐτά. Δὲν ἦταν, βέβαια, ἀργυρὴ τότε ἡ τράπεζα ἐκείνη, οὔτε τὸ ποτήριο χρυσό, μὲ τὸ ὁποῖο ἔδωσε ὁ Χριστὸς τὸ Αἷμα Του στοὺς μαθητές Του. Ἀλλὰ ἦσαν τίμια καὶ φρικτὰ ἐκεῖνα, ἐπειδὴ ἦσαν πλήρη ἀπὸ τὸ Ἅγιο Πνεῦμα.

Θέλεις νὰ τὸ τιμήσεις τὸ σῶμα τοῦ Χριστοῦ; Νὰ μὴν ἀδιαφορήσεις ὅταν εἶναι γυμνός. Οὔτε νὰ Τὸν τιμήσεις ἐδῶ στὸν ναὸ μὲ μεταξωτὰ ἐνδύματα, καὶ ἔξω νὰ Τὸν περιφρονήσεις, ὅταν θὰ βασανίζεται ἀπὸ τὸ ψῦχος καὶ τὴ γυμνότητα· διότι ἐκεῖνος ποὺ εἶπε «λάβετε φάγετε· τοῦτό ἐστι τὸ σῶμά μου (:λάβετε καὶ φᾶτε· αὐτὸ εἶναι τὸ Σῶμα μου)» [Ματθ. 26,26] καὶ ἐπιβεβαίωσε μὲ τὸν λόγο Του τὸ πρᾶγμα, ὁ Ἴδιος θὰ πεῖ: «Ἐπείνασα γάρ, καὶ οὐκ ἐδώκατέ μοι φαγεῖν, ἐδίψησα, καὶ οὐκ ἐποτίσατέ με (:Διότι πείνασα καὶ δὲν μοῦ δώσατε νὰ φάω, δίψασα καὶ δὲν μοῦ δώσατε λίγο νερὸ νὰ πιῶ)» [Ματθ. 25,42] καὶ «ἀμὴν λέγω ὑμῖν, ἐφ᾿ ὅσον οὐκ ἐποιήσατε ἑνὶ τούτων τῶν ἐλαχίστων, οὐδὲ ἐμοὶ ἐποιήσατε (:Ἀληθινᾶ σᾶς λέω, καθετὶ ποὺ δὲν κάνατε σὲ ἕναν ἀπ᾿ αὐτοὺς ποὺ ὁ κόσμος θεωροῦσε πολὺ μικρούς, οὔτε σὲ μένα τὸ κάνατε)» [Ματθ. 25,45]. Τὸ σῶμα Του λοιπόν, δὲν χρειάζεται ἐνδύματα, ἀλλὰ καθαρὴ ψυχή, καὶ ἡ καθαρὴ ψυχὴ ἀπαιτεῖ μεγάλη φροντίδα.

Ἄς μάθουμε, λοιπόν, νὰ φιλοσοφοῦμε καὶ νὰ τιμᾶμε τὸν Χριστό, ὅπως Αὐτὸς θέλει· διότι γιὰ ἐκεῖνον ποὺ τιμᾷται ἡ πιὸ εὐχάριστη τιμὴ εἶναι ἐκείνη ποὺ ὁ Ἴδιος ἐπιθυμεῖ καὶ ὄχι ἐκείνη ποὺ ἐμεῖς νομίζουμε ὅτι ἐπιζητεῖ. Ἐπειδὴ καὶ ὁ Πέτρος νόμιζε ὅτι τιμᾷ τὸν Χριστὸ μὲ τὸ νὰ Τὸν ἐμποδίσει νὰ νίψει τὰ πόδια τῶν μαθητῶν. Ἡ πράξη του ὅμως δὲν ἦταν τιμή, ἀλλὰ τελείως τὸ ἀντίθετο. Ἔτσι καὶ ἐσὺ νὰ τιμᾷς τὸν Ἰησοῦ μὲ τὴν τιμὴ ποὺ ὁ Ἴδιος καθόρισε, δηλαδή, μὲ τὸ νὰ ξοδεύεις τὰ πλούτη σου στοὺς πτωχούς. Πραγματικά, ὁ Θεὸς δὲν χρειάζεται χρυσὰ σκεύη, ἀλλὰ ψυχὲς χρυσές.

Καὶ αὐτὰ τὰ λέω ὄχι γιὰ νὰ σᾶς ἐμποδίσω νὰ κατασκευάζετε ἀφιερώματα χρυσὰ στὸν Θεό, ἀλλὰ τὰ λέγω, ἐπειδὴ ἔχω τὴν ἀξίωση μαζὶ μὲ αὐτά, καὶ μάλιστα πρὶν ἀπὸ αὐτά, νὰ κάνετε ἐλεημοσύνη· διότι ὁ Θεὸς τὰ δέχεται αὐτά, ἀλλὰ πολὺ περισσότερο δέχεται τὰ ἔργα τῆς ἐλεημοσύνης. Πραγματικά, μὲ τὰ ἀφιερώματα στοὺς ναοὺς θὰ ὠφεληθεῖ μόνο αὐτὸς ποὺ προσφέρει, ἐνῶ μὲ τὴν ἐλεημοσύνη ὠφελεῖται καὶ αὐτὸς ποὺ τὴ λαμβάνει. Στὴν πρώτη περίπτωση πιθανὸν νὰ θεωρηθεῖ ὅτι ἡ προσφορὰ εἶναι ἀφορμὴ φιλοδοξίας, ἐνῶ στὴ δεύτερη το πᾶν προέρχεται ἀπὸ τὴν ἐλεημοσύνη καὶ τὴ φιλανθρωπία· διότι ποιά ἡ ὠφέλεια, ὅταν ἡ τράπεζα τοῦ Χριστοῦ εἶναι γεμάτη ἀπὸ χρυσὰ ποτήρια, ἐνῶ ὁ Ἴδιος πεθαίνει ἀπὸ τὴν πεῖνα;

Πρῶτα νὰ χορτάσεις αὐτὸν ποὺ πεινᾷ, καὶ ὕστερα στόλισε καὶ τὴν τράπεζά του μὲ ἀφθονία. Φτιάχνεις χρυσὸ ποτήριο καὶ δὲν προσφέρεις ἕνα ποτήριο κρύο νερό; Καὶ ποιά ἡ ὠφέλεια; Χρυσοποίκιλτα τραπεζομάντηλα κατασκευάζεις γιὰ τὴν Ἁγία Τράπεζά Του καὶ στὸν Ἴδιο δὲν δίνεις οὔτε τὰ ἀναγκαῖα ἐνδύματα; Καὶ ποιό τὸ κέρδος ἀπὸ αὐτά; Διότι πές μου, σὲ παρακαλῶ, ἐὰν δεῖς κάποιον, ποὺ δὲν ἔχει οὔτε τὴν ἀπαραίτητη γιὰ νὰ συντηρηθεῖ τροφή, καὶ τὸν ἀφήσεις μόνο του νὰ ἀντιμετωπίσει τὴν πεῖνα, ἀλλὰ παράλληλα, στολίσεις τὴν Ἁγία Τράπεζα μὲ ἄργυρο, ἄραγε θὰ σοῦ χρωστάει εὐγνωμοσύνη ὁ Κύριος ἢ θὰ ἀγανακτήσει πολὺ ἐναντίον σου; Τί λοιπόν; Ἐὰν βλέπεις ἕναν ἄνθρωπο, ποὺ φορεῖ κουρέλια καὶ παγώνει ἀπὸ τὸ κρύο, καὶ δὲν τοῦ δώσεις ἐνδύματα, ἀλλὰ κατασκευάζεις χρυσοῦς κίονες γιὰ τὸν ναό, ἰσχυριζόμενος ὅτι τὸ κάνεις πρὸς τιμή του, δὲν θὰ νομίσει ὅτι Τὸν εἰρωνεύεσαι καὶ Τὸν περιπαίζεις καὶ μάλιστα μὲ τὸν χειρότερο τρόπο; Τὸ ἴδιο νὰ σκέπτεσαι καὶ γιὰ τὸν Χριστό, ὅταν περιφέρεται ἄστεγος καὶ ξένος καὶ ζητεῖ στέγη. Ἐσὺ ὅμως παραλείπεις νὰ Τὸν ὑποδεχτεῖς καὶ καλλωπίζεις τὸ ἔδαφος καὶ τοὺς τοίχους καὶ τὰ κιονόκρανα. Καὶ ἁπλώνεις ἀργυρὲς ἁλυσίδες ἀνάμεσα στὶς λαμπάδες, ἐνῶ δὲν θέλεις οὔτε νὰ δεῖς τὸν Ἴδιο ποὺ εἶναι δεμένος στὴ φυλακή.

Αὐτὰ τὰ λέγω ὄχι γιὰ νὰ σᾶς ἀφαιρέσω τὴν προθυμία σας γιὰ τίς προσφορὲς αὐτές, ἀλλὰ γιὰ νὰ σᾶς προτρέψω μαζὶ μὲ αὐτὰ νὰ πράττετε καὶ ἐκεῖνα ἢ μᾶλλον νὰ προτάσσετε ἐκεῖνα ἀπὸ αὐτά· διότι κανένας δὲν κατηγορήθηκε ποτέ, ἐπειδὴ δὲν ἔπραξε αὐτά, ἐνῶ γιὰ ἐκεῖνα καὶ μὲ τὴ γέενα διατυπώθηκε ἀπειλὴ καὶ μὲ τὸ ἄσβεστο πῦρ καὶ μὲ τὴν τιμωρία μὲ τοὺς δαίμονες. Συνεπῶς, νὰ μὴν ἀδιαφορεῖς γιὰ τὸν ἀδελφό σου ποὺ βασανίζεται, ἐνῶ στολίζεις τὸν οἶκο τοῦ Θεοῦ, διότι αὐτὸς εἶναι πιὸ σπουδαῖος ναὸς ἀπὸ ἐκεῖνον. Πραγματικά, αὐτὰ τὰ κειμήλια θὰ μπορέσουν νὰ τὰ ἁρπάξουν βασιλεῖς ἄπιστοι, τύραννοι καὶ λῃστές. Ὅσα ὅμως θὰ προσφέρεις στὸν ἀδελφό σου ποὺ πεινᾷ καὶ εἶναι ξένος καὶ γυμνός, οὔτε ὁ διάβολος δὲν θὰ μπορέσει νὰ τὰ διαρπάξει, ἀλλὰ θὰ φυλαχτοῦν σὲ θησαυροφυλάκιο ἀσύλητο.

Τότε γιατί λέγει ὁ ἴδιος ὁ Ἰησοῦς: «Τοὺς πτωχοὺς γὰρ πάντοτε ἔχετε μεθ᾿ ἑαυτῶν, ἐμὲ δὲ οὐ πάντοτε ἔχετε (:Διότι τοὺς φτωχοὺς τοὺς ἔχετε πάντοτε μαζί σας καὶ μπορεῖτε ὁποιαδήποτε ὥρα νὰ τοὺς εὐεργετήσετε. Ἐμένα ὅμως δὲν θὰ μὲ ἔχετε πάντοτε)» [Ματθ. 26,11]; Μὰ γι᾿ αὐτὸ ἀκριβῶς πρέπει περισσότερο νὰ ἐλεοῦμε, ἐπειδὴ δὲν Τὸν ἔχουμε πάντοτε νὰ πεινᾷ, παρὰ μόνο κατὰ τὴ διάρκεια τῆς παρούσης ζωῆς μας.

Ἐὰν ὅμως ἐπιθυμεῖς νὰ μάθεις ἐξ ὁλοκλήρου τὸ νόημα τῶν λόγων αὐτῶν, μάθε ὅτι αὐτὰ δὲν τὰ εἶπε πρὸς τοὺς μαθητές Του, ἂν καὶ ἐκ πρώτης ὄψεως ἔτσι φαίνεται, ἀλλὰ τὰ εἶπε ἀποβλέποντας στὴν ἀδυναμία τῆς πόρνης γυναίκας ποὺ εἶχε περιλούσει μὲ πολυτίμητο μύρο τὰ πόδια τοῦ Ἰησοῦ. Ἐπειδὴ δηλαδὴ ἐκείνη βρισκόταν σὲ πνευματικὰ ἀτελῆ κατάσταση ἀκόμη καὶ οἱ μαθητὲς τὴν ἔφεραν σὲ ἀδιέξοδο, ὁ Ἰησοῦς λέγει τοὺς λόγους αὐτοὺς γιὰ νὰ τὴν ἐνισχύσει καὶ νὰ τῆς δώσει θάρρος. Πραγματικά, γιὰ νὰ δείξει ὅτι αὐτὰ τὰ ἔλεγε γιὰ νὰ τὴν παρηγορήσει, πρόσθεσε: «Τί κόπους παρέχετε τῇ γυναικί; ἔργον γὰρ καλὸν εἰργάσατο εἰς ἐμέ (:Γιατί ἐνοχλεῖτε τὴ γυναῖκα; Μὴν τὴν πικραίνετε. Διότι πράξη καλὴ ἔκανε σὲ μένα. Καὶ ἡ πράξη αὐτὴ εἶναι προτιμότερη στὴ περίσταση αὐτὴ καὶ ἀπὸ τὴν ἐλεημοσύνη καὶ τὴ βοήθεια τῶν φτωχῶν)» [Ματθ. 26,10].

Ὅτι ἐπίσης Τὸν ἔχουμε πάντοτε κοντά μας τὸ ἀπέδειξε, ὅταν εἶπε: «διδάσκοντες αὐτοὺς τηρεῖν πάντα ὅσα ἐνετειλάμην ὑμῖν· καὶ ἰδοὺ ἐγὼ μεθ᾿ ὑμῶν εἰμι πάσας τὰς ἡμέρας ἕως τῆς συντελείας τοῦ αἰῶνος. Ἀμήν (:διδάσκοντάς τους νὰ τηροῦν καὶ νὰ ἐφαρμόζουν στὴ ζωὴ τοὺς ὅλα τὰ παραγγέλματα ποὺ σᾶς ἔδωσα ὡς ἐντολές. Καὶ ἰδού, ἐγὼ ποὺ ἔλαβα κάθε ἐξουσία, θὰ εἶμαι πάντα μαζί σας βοηθὸς καὶ συμπαραστάτης σας, μέχρι νὰ τελειώσει ὁ αἰῶνας αὐτός, μέχρι δηλαδὴ τὴ συντέλεια τοῦ κόσμου. Ἀμήν)» [Ματθ. 28,20]. Ἀπὸ ὅλα αὐτὰ γίνεται φανερό, ὅτι γιὰ τίποτε ἄλλο δὲν τὰ ἔλεγε αὐτά, παρὰ γιὰ νὰ μὴν καταμαράνει ἡ ἐπιτίμηση τῶν μαθητῶν τὴν πίστη τῆς γυναίκας ποὺ βλάστησε μόλις ἐκείνη τὴ στιγμή.

Ἀλλὰ τώρα ἂς μὴν ἀσχολούμαστε μὲ τὰ λόγια αὐτὰ ποὺ εἰπώθηκαν τότε γιὰ κάποιο σκοπό, ἀλλὰ ἀφοῦ ἀναγνώσουμε ὅλους τοὺς νόμους καὶ τῆς Παλαιᾶς καὶ τῆς Καινῆς Διαθήκης ποὺ κάνουν λόγο γιὰ τὴν ἐλεημοσύνη, νὰ δείξουμε μεγάλη προθυμία γιὰ τὴν ἀρετὴ αὐτήν· διότι αὐτὴ ἀπαλείφει τίς ἁμαρτίες: «Πλὴν τὰ ἐνόντα δότε ἐλεημοσύνην, καὶ ἰδοὺ ἅπαντα καθαρὰ ὑμῖν ἔσται (:Δῶστε ὅμως ἐλεημοσύνη ἐκεῖνα ποὺ εἶναι μέσα στὸ ποτήρι καὶ τὴν πιατέλα, καὶ γίνετε εὐεργετικοὶ στοὺς ἄλλους μὲ τὰ ἀγαθὰ σας˙ καὶ ἔτσι, ὅλα ὅσα τρῶτε, τότε θὰ σᾶς γίνουν καθαρά, ἔστω καὶ ἂν τὰ τρῶτε χωρὶς νὰ πλυθεῖτε προηγουμένως)» [Λουκ. 11,41]. Αὐτὴ εἶναι ἀνώτερη ἀπὸ τὴ θυσία: «ἔλεος θέλω καὶ οὐ θυσίαν (:διότι ἐγὼ προτιμῶ τὴν πρὸς ἐμένα ἀγάπη σας καὶ ὄχι τίς τυπικὲς θυσίες)» [Ὠσηέ, 6,6]. Αὐτὴ ἀνοίγει τὸν οὐρανό: «Αἱ προσευχαὶ σου καὶ αἱ ἐλεημοσύναι σου ἀνέβησαν εἰς μνημόσυνον ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ (:Οἱ προσευχές σου καὶ οἱ ἐλεημοσύνες σου ἀνέβηκαν στὸν οὐρανὸ ὡς προσφορὰ εὐπρόσδεκτη στὸν Θεὸ καὶ ὡς μιὰ ἐνθύμηση γιὰ νὰ μὴ σὲ ξεχνᾷ ποτέ)» [Πράξ.10,4]. Αὐτὴ εἶναι πιὸ ἀναγκαία,ἀναγκαῖα καὶ ἀπὸ τὴν παρθενία: διότι ἔτσι ἐκδιώχτηκαν ἀπὸ τὸν νυμφῶνα οἱ ἀνόητες παρθένοι καὶ δι᾿ αὐτῆς εἰσῆλθαν οἱ φρόνιμες [πρβλ. Ματθ. 25,8: «Ἀπερχομένων δὲ αὐτῶν ἀγοράσαι ἦλθεν ὁ νυμφίος καὶ αἱ ἕτοιμοι εἰσῆλθον μετ᾿ αὐτοῦ εἰς τοὺς γάμους, καὶ ἐκλείσθη ἡ θύρα (:Ὅταν ὅμως οἱ ἀνόητες παρθένες πήγαιναν νὰ ἀγοράσουν λάδι γιὰ τὰ λυχνάρια τους, ἦλθε ὁ γαμπρός. Καὶ ἔτσι οἱ συνετὲς παρθένες μπῆκαν μαζί του στὴν αἴθουσα τοῦ γάμου καὶ ἔκλεισε ἡ θύρα)].

Αὐτὰ λοιπὸν ἀφοῦ κατανοήσουμε καλά, ἂς σπείρουμε μὲ γενναιοδωρία, γιὰ νὰ θερίσουμε μὲ ἀφθονία καὶ γιὰ νὰ ἐπιτύχουμε τὰ μελλοντικὰ ἀγαθά, μέ την χάρη καὶ τὴν φιλανθρωπία τοῦ Κυρίου μας Ἰησοῦ Χριστοῦ, στὸν ὁποῖο ἀνήκει ἡ δόξα στοὺς αἰῶνες. Ἀμήν.

ΠΡΟΣ ΔΟΞΑΝ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΤΡΙΑΔΙΚΟΥ ΘΕΟΥ,

ἐπιμέλεια κειμένου: Ἑλένη Λιναρδάκη, φιλόλογος

ΠΗΓΕΣ:

• https://greekdownloads3.files.wordpress.com/2014/08/in-matthaeum.pdf

• Ἰωάννου τοῦ Χρυσοστόμου Ἅπαντα τὰ ἔργα, Ὑπόμνημα στὸ Κατὰ Ματθαῖον Εὐαγγέλιον, ὁμιλία Ν΄, Πατερικὲς ἐκδόσεις «Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς»(ΕΠΕ), ἐκδ. οἶκος «Τὸ Βυζάντιον», Θεσσαλονίκη 1990, τόμος 11, σελίδες 338-363.

• Βιβλιοθήκη τῶν Ἑλλήνων, Ἅπαντα τῶν ἁγίων Πατέρων, Ἰωάννου Χρυσοστόμου ἔργα, τόμος 66, σελ. 198 -203

• http://www.greek-language.gr/digitalResources/ancient greek/tools/liddell-scott/index.html

• Π. Τρεμπέλα, Ἡ Καινὴ Διαθήκη μὲ σύντομη ἑρμηνεία (ἀπόδοση στὴν κοινὴ νεοελληνική), ἐκδόσεις ἀδελφότητος θεολόγων «Ὁ Σωτήρ», ἔκδοση τέταρτη, Ἀθήνα 2014.

• Ἡ Καινὴ Διαθήκη, Κείμενον καὶ ἑρμηνευτικὴ ἀπόδοσις ὑπὸ Ἰωάννου Κολιτσάρα, ἐκδόσεις ἀδελφότητος θεολόγων «Ἡ Ζωή», ἔκδοση τριακοστὴ τρίτη, Ἀθήνα 2009.

• Ἡ Παλαιὰ Διαθήκη κατὰ τοὺς ἑβδομήκοντα, Κείμενον καὶ σύντομος ἀπόδοσις τοῦ νοήματος ὑπὸ Ἰωάννου Κολιτσάρα, ἐκδόσεις ἀδελφότητος θεολόγων «Ἡ Ζωή», ἔκδοση τέταρτη, Ἀθήνα 2005.

• http://users.sch.gr/aiasgr/Palaia Diathikh/Biblia/Palaia Diathikh.htm

• http://users.sch.gr/aiasgr/Kainh Diathikh/Biblia/Kainh Diathikh.htm

___________________________________

Πολυτονισμὸς ΕΘΝΕΓΕΡΣΙΣ

«Πᾶνος»

Ἐπισκεφθεῖτε καὶ τὸ ἱστολόγιό μας στὸ blogger

https://ethnegersis.blogspot.com/